A prosa galega do primeiro terzo do século XX: a Xeración Nós
A prosa do primeiro terzo do século XX
Toda xeración debe cumprir oito condicións:
- Nacemento en anos pouco distantes.
- Formación intelectual semellante.
- Relacións persoais entre autores.
- Participación en actos colectivos propios.
- Existencia dun acontecemento xeracional que aglutine as vontades.
- Presenza dun guía.
- Linguaxe xeracional caracterizadora.
- Estancamento da xeración anterior.
A xeración Nós
A xeración Nós - a revista Nós naceu en 1920 supervisada por Risco. Nela colaboraron Otero Pedrayo, Cuevillas, Castelao e outros autores máis novos como Cunqueiro, Blanco Amor, Bouza Brey. "Nós" creouse para divulgar as ideas do grupo e espallar a ideoloxía nacionalista. Os inadaptados son Risco, Otero Pedrayo e Florentino Cuevillas. O grupo Nós estaría constituído polo chamado Cenáculo Ourensán, por estes tres autores que comparten as seguintes características:
- Unha rigorosa formación universitaria: Risco estudou Dereito e Maxisterio.
- Mantiñan relacións entre eles.
- Creación da revista "Nós" para incidir pedagoxicamente no pobo galego e devolverlle a personalidade propia.
Aos homes do cenáculo ourensán sumaremos a Castelao.
Periodización da Xeración Nós
a) Pregaleguismo
O núcleo da xeración xurdiu na cidade de Ourense cara ao ano 1914. Características:
- Procedían da clase acomodada e unha formación cultural moi profunda.
- Estaban desvinculados da nosa cultura e do movemento nacionalista.
- Os seus presupostos ideolóxicos e estéticos baseábanse na defensa do individualismo e na procura do exótico.
b) Galeguismo
En 1917 teñen os primeiros contactos coas Irmandades da Fala. A adhesión ao galeguismo foi case inmediata. Características:
- O camiño da universalidade pasaba, en primeiro lugar, pola asunción e coñecemento da propia cultura.
- Co fin de romper o secular illamento de Galiza, desenvolveron un intenso labor político (interviron no movemento nacionalista e na fundación do Partido Galeguista) e, sobre todo, cultural.
c) A etapa de posguerra
O estalido da guerra en 1936 supuxo o remate da actividade do grupo: Risco acabaría renunciando ás súas conviccións galeguistas, Pedrayo e Cuevillas víronse obrigados ao silencio intelectual e político e Castelao tomou o camiño do exilio.
Renovación literaria da Xeración Nós
A consolidación da literatura galega.
A novela
- Diversifícase a temática: novela realista urbana, novela histórica, novela psicolóxica.
- Incorpóranse técnicas narrativas dos autores máis destacados da narrativa europea (James Joyce): introspección e monólogo interior, ruptura da secuencia temporal.
O conto
- Consolídase o conto literario, caracterizado pola busca da brevidade e a síntese.
- Diversifícase a temática.
A prosa científica: o ensaio
- Abranguen todas as áreas do saber: política, historia, literatura, arte (Risco).