Noiz erabiltzen da partitiboa euskaraz?

Partitiboa zerbait zehaztugabea denean erabiltzen da, eta mugagabeari dagokion kasu-marka hartzen du, adibidez lanik edo libururik. Aditza beti singularrean doa.

Zer da elkar izenordaina?

Elkar izenordainak elkarrekikotasuna adierazten du, hau da, bi subjektuek elkarri egiten diotena. Adibidez: Kepak eta Anek elkar ikusi dute.

Euskara: partitiboa, mugagabea eta kasu-erabilerak

Resumen

Dokumentu honek euskarako kasu gramatikalen hainbat alderdi azaltzen ditu: posposizioak, partitiboa, mugagabea, ergatiboa eta elkarkariak. Partitiboaren erabilera zehaztugabeko zerbaitetarako eta mugagabeko forman azaltzen da. Ikasleak erabilera zuzenak eta ohiko akatsak ikasiko ditu.

Puntos clave

Partitiboa NOR kasuaren azpikasu bat da eta mugagabean erabiltzen da, adibidez: lanik, libururik.
Partitiboarekin aditza beti singularrean erabiltzen da.
Izen propioak beti mugagabean hartzen dira.
Multzo ezaguna denean zenbatzaileak singularra (bat) edo plurala (beste zenbakiak) hartzen du; multzo ezezaguna denean mugagabea erabiltzen da.
Konparatzen den izena beti mugagabean etortzen da, adibidez: nik adina urte.
Elkar izenordainak elkarrekikotasuna adierazten du, adibidez: Kepak eta Anek elkar ikusi dute.
Euskarazko "joan den egunean" esapidea gaztelaniako "el otro día" kalkoa "beste egunean" baino hobea da.

Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba

Posposizioa → Izenei buruzko informazioa ematen diguten hitzak dira. Beste hizkuntzetan preposizio edo adberbioak direnak. Kasu konkretu bakoitzean deklinabide jakin bat erabili behar da.

BI MOTA:

Askeak: Ez dute ohiko deklinabidea. Adb; Zuri buruz hitz egiten ari ginen.
Itsatsiak: Atzizkiak. Adb; Kalera goaz.

Partitiboa → Partitiboa kasu berezi samarra da eta, maiz aparte aztertzen bada ere, NOR kasuaren azpikasu bat bezala hartu behar da. Kasu hau zerbait zehaztugabea denean erabiltzen da eta, izan ere, mugagabeari dagokion kasu-marka baino ez dauka.

Partitiboa artikulurik gabe, mugagabean, erabiliko da, beti erabili izan den moduan:

- Lanik (konts + -ik)

- Libururik (bok + -rik), e.A.

Eta aditza singularrean erabiliko da.

Mugagabea →

1. Izen propioak

Izen bereziek beti hartzen dute mugagabe-forma. Leku-izenek ere joera berbera dute, baina zenbait kasutan singularrean erabiltzen dira.

Hala ere, leku-izen bereziek, leku-denborazko kasuetan, kasu-marka bereziak hartu ohi dituzte.

2. Partitiboa

3. Zenbatzaile zehaztuak (bat, bi, hiru ... )

Multzo ezaguna izanik, singularra (bat) edo plurala (beste zenbaki guztiak)

hartuko du.

Mugagabea erabiliko dugu, ordea, multzo ezezaguna bada.

Hiru ikasle etorri ziren. / mugagabea.

4. Instrumentala eskatzen duten zenbait espresio

Hainbat espresiotan mugagabea nagusitzen da.

5. Zenbatzaile zehaztugabeak (hainbat, honenbeste, asko, gutxi, zenbait, makina bat ... )

6. Zein, zer, zenbat galdegileekin doazen izenak

7. Kantitate konparatiboak

Konparatzen den izena beti mugagabean etorriko da.

Zuk nik adina urte duzu.

8. Zenbait izenen leku-kasuetan (non, nora, nongo ... )

Zerrenda honetakoak batez ere mugagabean erabili ohi dira; ez beti, ordea.

9. Halako + Izena

Erdarazko «tal...» adierazteko, mugagabean erabiltzen da. Hala ere, beti ez du esanahi hori eta halakoetan mugatuan ager liteke.

10. Predikatua

Predikatua izan aditzarekin etortzen da gehienetan eta kasu horretan mugatuan (hegoaldean) edo mugagabean (iparraldean) etor liteke. Ondorengo zerrendako aditzek ere atributua izaten dute, baina derrigorrez mugagabean hartu behar dute.

Ergatiboa → Sujetua eta aditza ez datoz bat. Birdeklinabideak eta aditzak beti bat egin behar dute, lotura motak: sujetu plurala aditz pluralarekin eta sujeto singularra aditz singularrarekin.

Elkarkariak → Euskaraz elkarrekikotasuna (reciprocidad) adierazteko, elkar izenordaina erabiltzen da. Adibidez: Kepak eta Anek elkar ikusi dute plazan (Kepa y Ane se han visto en la plaza)

Goiko esaldiak “Kepak Ane ikusi du eta Anek Kepa ikusi du” esanahia dauka. Hona hemen eskema bat

Kepak Ane ikusi du
Anek Kepa ikusi du
Kepak eta Anek elkar ikusi dute (ondo)

Beste → Zenbait hiztunek “beste egunean” gaztelaniako “el otro día” esapidearen kalko moduan erabiltzen ohi dute euskarazko “joan den egunean“, “aurreko egunean“, “pasa den egunean“… erabili ordez. Horretaz gain, pertsona askok “goazen beste lekura” esaten dute, gaztelaniako “vamos a otro sitio” esaldia euskaraz esaterakoan. Hori ongi esanda horrela izango litzateke: “goazen beste leku batera”, gazteleraz esaterakoan “vamos a un otro sitio” izango zela.

Ablatiboa → Akats hau bizidun eta bizigabeen kasuak ez ezberdintzearren gertatzen da sarritan. Izan ere,