Oinordetza eta dohaintzaren gaineko zerga Gipuzkoan: betebeharrak eta zerga-gaia

Oinordetza eta Dohaintzaren gaineko Zerga Gipuzkoan

1. Sarrera

Zerga hau pertsona fisikoei bakarrik aplikatzen zaie. Pertsona juridikoek, ondasun edo eskubide bat dohainik jasotzen dutenean, Sozietateen gaineko Zerga ordainduko dute. Zergak pertsona baten ondarean dohainik izandako gehikuntza kargatzen du, eta horretarako hiru bide daude:

• Mortis causa bidezko eskurapena
• Bizi-asegurua
• Dohaintza

Zerga progresiboa da, baina kontuan hartzen dira ahaidetasun-maila eta eskuratzailearen ondarea.

2. Aplikazio-eremua eta Ohiko Egoitza

2.1. Betebehar Pertsonala

Gipuzkoako araudia aplikatuko zaie betebehar pertsonalagatik zerga ordaindu behar duten zergadunei, baldin eta Espainian badute ohiko egoitza, kasu hauetan:

a) Mortis causa bidezko eskurapenetan: kausatzaileak Gipuzkoan bazuen ohiko egoitza sortzapen-egunean.

b) Bizi-aseguruen onuradunek aseguratuaren heriotzaren ondoren zenbatekoak jasotzen dituztenean, baldin eta kausatzaileak Gipuzkoan bazuen ohiko egoitza sortzapen-egunean.

c) Ondasun higiezinen dohaintzetan, baldin eta ondasun horiek Gipuzkoan kokatuta badaude.

d) Gainerako ondasun eta eskubideen dohaintzetan, baldin eta dohaintza-hartzaileak Gipuzkoan badu ohiko egoitza sortzapen-egunean.

A, B eta D kasuetan, lurralde amankomuneko Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergaren araua aplikatuko da, baldin eta kausatzaileak, aseguratuak eta dohaintza-hartzaileak EAEn eskuratu badute egoitza, zerga sortu baino 5 urte lehenago, gehienez. Hala ere, betebehar hau ez zaie aplikatuko EAEko Estatutuaren 7.2 artikuluaren arabera euskal herritartasuna gorde dutenei.

2.2. Betebehar Erreala (Ondasunak Gipuzkoan edukitzea)

Gipuzkoako araudia aplikatuko zaie zergadunei, baldin eta atzerrian badute ohiko egoitza, betebehar errealagatik, kasu hauetan:

a) Edozein motatako ondasun edo eskubideak eskuratzean, baldin eta osorik EAEn gauzatu edo bete badaitezke. Baldin eta Gipuzkoan kokatuta dauden, gauzatu daitezkeen edo bete behar diren ondasun eta eskubideen balioa handiagoa bada beste bi lurralde historikoetako bakoitzean duten balioa baino.

b) Bizi-aseguruen kontratuetatik eratorritako zenbatekoak jasotzean, baldin eta kontratuak Gipuzkoan egoitza duten aseguru-etxeekin egin badira, edo Gipuzkoan egin badira lurralde horretan jarduten duten atzerriko entitateekin.

Zer da betebehar pertsonala? Lotura honen arabera zergapetzen dira eskuratzen diren ondasun eta eskubide guztiak, non dauden kontuan hartu gabe. Zer da betebehar erreala? Betebehar errealaren loturak eragina du subjektu hauetan: ez dira egoiliarrak, baina dohainik eskuratutako ondarearen gehikuntza dute. Nolabaiteko lotura dute Espainiako ordenamenduarekin (gure kasuan, Gipuzkoakoarekin). Gauza edo eskubideak Espainian egotea (gure kasuan, Gipuzkoan), lurralde espainiarrean egikaritu edo bete daitezkeenak. Bizitza-aseguruetatik zenbatekoak jasotzea, kontratuak Espainiako aseguruekin egin baziren edo Espainian hitzartu baziren atzerriko erakundeekin, baina Espainian lan egiten dutenekin.

2.3. Zer da Ohiko Egoitza? (2 bis artikulua)

Aurreko artikuluan aurreikusitakoaren ondorioetarako, honako arau hauek erabiliko dira, elkarren segidan eta subsidiarioki, pertsona fisikoek Gipuzkoan ohiko egoitza dutela ulertzeko. Irizpideak:

a) Zergaren sortzapenaren aurreko egunetik hasita, aurreko lehen urtean, egunetik egunera zenbatuta, EAEn egun gehiago igaro direnean. Egun gehiago igarotzea Gipuzkoan beste bi lurralde historiko bakoitzean baino. Aurkako frogarik ezean, pertsona fisikoa Gipuzkoan bizi dela ulertuko da, bere ohiko etxebizitza bertan kokatuta dagoenean.

b) Interes-gune nagusia Gipuzkoan duenean. Inguruabar hau betetzen dela ulertuko da pertsona fisiko batek, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren oinarri zergagarriaren zatirik handiena EAEn lortu izanik, Gipuzkoan lortzen duen oinarri zergagarria beste bi lurralde historikoetako bakoitzean lortutakoa baino handiagoa denean. Bi ondorio horietarako, kapital higikorretik eratorritako errentak, errenta- eta ondare-irabaziak eta egotzitako oinarri zergagarria hortik kanpo geratzen dira.

c) Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren ondorioetarako, aitortutako azken egoitza Gipuzkoako lurralde historikoan kokatuta dagoenean.

3. Egitate Zergagarria

3.1. Zerga-gaia

Zerga-gaitzat joko dira:

a) Herentziaz, lagapenez edo beste edozein oinordetza-tituluz ondasunak eta eskubideak eskuratzea.

Hortaz, zergapetuta daude oinordetza unibertsalak edo herentziak, eta titulu partikularrez hartutako ondasunak (legatuak). "Beste edozein oinordetza-titulu" esamoldeak, erregelamenduak argitzen ditu adibide batzuk ezarriz, hala nola: heriotza dela-eta egindako dohaintzak, oinordetza-kontratuak, etab.

b) Ondasunak eta eskubideak eskuratzea, dohaintzaz edo inter vivos egindako beste edozein negozio juridikoren bidez.

Erregelamenduak dohain eta inter vivos egindako negozio juridiko batzuk biltzen ditu, adibidez: zorra osorik edo zati batean barkatzea, pertsona jakin baten alde uko egitea, etab.

Kode Zibilaren 1003. artikuluaren arabera, norbaiten alde dohaintza bat egiteko, ulertzen da jabe zarela eta onarpen tazitua egiten duzula.

c) Bizi-aseguruen kontratuen onuradunek jasotako zenbatekoak, baldin eta asegurua kontratatu duena eta onuraduna pertsona bera ez badira. Salbuespen gisa, 2006ko abenduaren 29ko 10/2006 Foru Arauak, Gipuzkoako Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren 18. artikuluan berariaz araututako kasuak geratzen dira kanpo.