Normativización do galego: etapas históricas e a norma da RAG (1982)
Clasificado en Lengua y literatura
Escrito el en
gallego con un tamaño de 4,64 KB
Actualizado el
Resumen
O texto recorre á historia da normativización do galego desde o século XIX ata a oficialización da norma da RAG. Explica as tres etapas do proceso (popularizante, diferencialista e normativa), os principios da norma de 1982 e o conflito reintegracionista. Tamén trata o contexto institucional do primeiro terzo do século XX e a ruptura provocada pola guerra de 1936.
Puntos clave
- O proceso de normativización do galego pasou por tres etapas: popularizante, diferencialista e normativa.
- A etapa diferencialista comeza coas Normas para a unificación do idioma galego do Seminario de Estudos Galegos (SEG), que buscaban afastarse do castelán.
- A RAG elaborou as NOMIG, declaradas oficiais pola Xunta de Galicia en 1982.
- A norma de 1982 baseábase en achegarse á lingua falada, buscar unha variedade supradialectal, preferir as formas tradicionais e manter a harmonía coas outras linguas romances.
- O conflito co reintegracionismo, que propoñía un maior achegamento ao portugués, resolveuse coa modificación das normas en 2003.
- O Alzamento Militar de 1936 supuxo unha ruptura co rexurdimento cultural e lingüístico galego.
Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba
Historia da Normativización do Galego: Etapas e Conflitos
A Construción da Variedade Estándar (Séculos XIX-XX)
Desde o século XIX, son moitas as voces que falan da necesidade dunha norma para o galego, dando os primeiros pasos para a súa consecución coa publicación das primeiras gramáticas e dicionarios. Porén, non será ata os comezos do século XX cando se presente a primeira proposta normativa.
Etapas do Proceso de Elaboración do Estándar
Neste proceso, o galego pasou por tres etapas:
- A popularizante: Correspóndese co Rexurdimento literario. Caracterízase por ter como referente a lingua oral e a adopción da ortografía do castelán. A nivel léxico, este galego estaba inzado de dialectalismos, vulgarismos e castelanismos.
- A diferencialista: Prodúcese nos comezos do XX coa primeira proposta normativa promovida polo Seminario de Estudos Galegos (SEG) coas Normas para a unificación do idioma galego. O criterio principal foi o afastamento do castelán, eliminando castelanismos, pero caendo en hipergaleguismos, arcaísmos e lusismos.
- A normativa (Oficialización): Culmina coa proposta da RAG.
A Normativa Oficial da RAG (1982)
Non será ata a década dos 70 cando a Real Academia Galega (RAG) elabore as Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego (NOMIG), proposta normativa declarada oficial pola Xunta de Galicia en 1982.
Principios da Norma de 1982
Esta norma segue cinco principios fundamentais:
- Achegamento á lingua falada, desbotando castelanismos.
- Procura dunha variedade supradialectal.
- Preferencia polas formas tradicionais e aceptación de solucións consagradas polo uso literario.
- A harmonía co resto das linguas romances.
Conflito e Solución (Reintegracionismo)
Unha vez oficializada a normativa da RAG, producíronse reaccións en contra por parte dos defensores dun maior achegamento ao portugués (os reintegracionistas). Esta confrontación tratou de solucionala a Asociación Sociopedagóxica Galega cunha proposta de mínimos que non tivo éxito. O enfrontamento tivo a súa solución coa modificación das normas realizada no ano 2003.
O Galego no Primeiro Terzo do Século XX
Contexto Histórico e Institucional
A comezos do século XX, a situación da lingua sufriu cambios importantes coa fundación de entidades clave para a súa promoción e estudo:
- Real Academia Galega (RAG, 1905)
- Irmandades da Fala (1916)
- Seminario de Estudos Galegos (SEG)
- Creación das revistas Céltiga e Lar.
- Fundación do Partido Galeguista.
Iniciativas Normativas e Gramaticais
Durante este período continuaron as iniciativas encamiñadas á elaboración dunha gramática. As primeiras propostas viñeron das Irmandades da Fala e do Seminario de Estudos Galegos, destacando:
- Vocabulario castellano-gallego (Irmandades da Fala)
- Algunhas normas para a unificación do idioma galego (SEG)
- Engádega a algunhas normas para a unificación do idioma galego (SEG)
Características Lingüísticas Propostas polo SEG
As normas do Seminario propoñían:
- O rexeitamento do i grego (y) e o uso exclusivo do i latino (i).
- A adopción dos grafemas ll e ñ para representar os fonemas lateral palatal e nasal palatal.
- A elección do x para o fonema fricativo palatal.
- O emprego do h segundo a etimoloxía.
- O mantemento dos grupos consonánticos cultos.
- O abandono do apóstrofo e a redución do guión.
- O plural en -s para as palabras polisílabas agudas rematadas en -l.
Estas normas foron rapidamente aplicadas polo xornal A Nosa Terra.
Gramáticas Precursoras
Antes da publicación destas normas, apareceron dúas gramáticas importantes:
- O Compendio de gramática galega de Carré Alvarellos.
- A Gramática do idioma galego de Lugrís Freire.
A Ruptura de 1936
O Alzamento Militar de 1936 supuxo unha ruptura co rexurdimento da cultura e da lingua galega. Figuras como Castelao, Pedrayo, Risco e Bóveda, entre moitos outros, morreron ou víronse obrigados a exiliarse ou calar a súa voz pola defensa da lingua e da cultura galega.
Preguntas frecuentes
Cales son as tres etapas da normativización do galego?
Segundo o texto, son a etapa popularizante, que corresponde ao Rexurdimento; a etapa diferencialista, iniciada coas normas do SEG; e a etapa normativa, que culmina coa proposta da RAG.
Cando foi oficializada a norma da RAG?
A norma ortográfica e morfolóxica da RAG (NOMIG) foi declarada oficial pola Xunta de Galicia en 1982.
Que é o reintegracionismo e como se resolveu o conflito?
O reintegracionismo defende un maior achegamento ao portugués e opúxose á norma da RAG. O texto indica que o enfrontamento se resolveu coa modificación das normas realizada en 2003.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.