Monarkia Autoritarioa eta Aro Modernoko Aldaketak

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Historia

Escrito el en euskera con un tamaño de 2,33 KB

Monarkia Autoritarioaren sorrera

XV. mendean, monarkia autoritarioa sortu zen. Sistema honetan, erregeek pixkanaka boterea berreskuratu zuten.

Monarkia autoritarioaren ezaugarriak

  • Lurralde-batasuna: Gaur egungo estatu modernoen sorrera ekarri zuen. Nobleek beren feudoak utzi eta erregeekin bizitzera joan ziren boterea ez galtzeko. Garai hartako erresuma nagusiak: Portugal, Gaztela, Nafarroa eta Aragoi.
  • Administrazioaren hazkundea: Estatuaren funtzionamendurako erakundeak garatu ziren, funtzionarioen kopurua handituz.
  • Armada iraunkorra: Lehen aldiz, ordaindutako armada mertzenario eta iraunkorra sortu zen, edozein unetan gerrarako prest zegoena.
  • Justizia: Erregeek justiziaren gaineko kontrola berreskuratu zuten, lehen nobleen esku zegoena.
  • Diplomazia: Erregeek beste erresuma batzuetan ordezkariak ezarri zituzten tratuak eta aliantzak egiteko.

Garai hartako errege nabarmenak: Frantzian Frantzisko I.a, Ingalaterran Henrike VIII.a eta Espainian Errege Katolikoak (Isabel eta Fernando). Alemanian eta Italian, ordea, ez zen monarkia autoritariorik sortu, estatu txiki askotan zatituta zeudelako.

Aro Modernoko kontzeptu gakoak

  • Kapitalismoa: Diruaren trukaketan oinarritutako sistema ekonomikoa; XV. mendean burgesia indartu zuen.
  • Kapitulazioak: Erregearen eta partikularren arteko akordioak. Adibidez, Kristobal Kolonek Santa Feko kapitulazioak sinatu zituen.
  • Erregeordetza: Erregea ordezkatzen zuen pertsona boteretsua. Amerikan lau erregeordetza nagusi zeuden: Nueva Granada, Nueva España, Peru eta Río de la Plata.
  • Errege Kontseilua: Erabaki garrantzitsuak hartzen zituen noblez osatutako administrazio-taldea.
  • Maiak: Yucatango penintsulan bizi ziren zibilizazio aurreratua; XIII. mendean desagertu ziren.
  • Espezieak: Asiatik ekarritako landareak, janaria kontserbatzeko, zaporea emateko eta sendagaiak egiteko erabiltzen zirenak.
  • Kontratazio Etxea: 1503an Sevillan sortua, Amerikako merkataritza guztia kontrolatu eta joateko lizentziak ematen zituen.