Miles Gloriosus: Plautoren Komediaren Azterketa eta Kritika
Miles Gloriosus
Istorioaren Kokapena
Istorioa Grezian kokatzen da, Atenasen. Pleusikles izeneko gizon gazte bat Filokomasio izeneko emakume aske eta maiteminduta dagoen batekin maiteminduta dago, baina misio ofizial batera joan behar du Naupaktora. Orduan, Pirgopolinizesek, Efesoko soldadu harroputzak, neska batekin topo egin eta Atenasera eramaten du, bere borondatearen aurka.
Argumentua
Pirgopolinizes, soldadu harroputz bat da, esklaboek iseka egiten diotena. Filokomasia bahitu eta Efesora eraman zuen. Gainera, soldadu berak Pleusikles atenastar gaztearen zerbitzaria jasotzen du opari gisa. Zerbitzaria Filokomasiaz maiteminduta dago, eta Filokomasia ere berarekin maiteminduta dago.
Pleusikles ere Efesora bidaiatzen du Filokomasia berreskuratzen saiatzeko, eta militarren etxearen ondoan gelditzen da bizitzen. Zerbitzariak horman zulo bat egiten du, maitaleek elkar ikusi ahal izateko. Eszeledro, militarren armadako batek, Filokomasia eta Pleusikles musukatzen ikusten ditu. Baina beraiek eta Palestriok ukatu egiten dute, eta Filokomasiaren arreba bikiak Atenasetik etorri direla sinestarazten diote, Pleusiklesekin musukatzen ari zena bera zela argudiatuz.
Plauto
Latinezko komedia-egile bat izan zen. Bere komediak arrakasta handikoak izan ziren Antzinako Erroman, bere garaian eta gerora ere. Horri esker, ia osotasunean eta jatorrizko idazkeran gaurdaino heldu diren latinezko literatura-lan zaharrenak direla esan daiteke, bere garaiko latinezko idazleetatik zati batzuk bakarrik heldu direla ikusirik.
Iritzia
Ez zait asko gustatu komedia hau; irakurtzen joan naizen heinean nekatu egin naiz eta astuna egin zait istorioa, batez ere hasiera.
Komedia osoan zehar gauza asko ez zaizkit gustatu. Esaterako, soldadua (Pirgopolinizes) Atenasera joaten denean eta maisuaren adiskidetasunarekin harremanetan hasten denean (hau da, Pleusiklesek eta Palestriok Pirgopolinizes engainatzeko antolatzen duten amarrua). Zati horretan, ez zait gustatu emakumea (Akroteleutio) nola erabiltzen duten soldadua engainatzeko: ardoa eta janzkera onak eskaintzen dizkiote, eta etxean konfiantzazko pertsona bihurtu arte gauza onak janarazten dizkiote. Nire ikuspuntutik, horrek erakusten du emakumea modu batean "erabili" egin dela, eta ez dut uste emakume batek horrelako traturik jasan behar duenik gizon baten eskutik.
Bestalde, bederatzigarren eszenaren lehen zatian, Eszeledrok Palestrionekin duen elkarrizketan, "¿De dónde salió esa tipa?" esaten du. Horrek berriro ere emakumearen papera zein egoeratan dagoen erakusten du komedia osoan zehar.
Gehien gustatu zaidan pertsonaia Pirgopolinizes izan da. Komedia osoan zehar ikus dezakegu bere pertsonaia nagusietako bat dela, hau da, lehen mailakoa, eta dibertigarria da esklabo guztiek iseka egiten diotelako. Horrek pertsonaiari bizia eta xelebretasuna ematen dizkio.
Bestalde, gaiaren eta Plautoren tratamenduaren modernotasuna harrigarria da. Azpimarratzekoa da bere hizkuntza zuzena komedia osoan zehar.