Grezia Klasikoko Literatura: Iliada eta Odisea

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Latín

Escrito el en euskera con un tamaño de 2,46 KB

Mendebaldeko literatura Grezian sortu zen, eta guganaino poesia epikoa, lirikoa eta dramatikoa (epopeia, lirika eta antzerkia) iritsi dira.

Epopeia: Homero eta bere lanak

Homero da Iliada eta Odisea Greziako bi epopeia handien egilea. Homero aedoa (kantaria) zen eta itsua. Iliadako protagonista nagusia Akiles da, erdi gizakia eta erdi jainkoa. Odiseako protagonista, berriz, Odiseo (edo Ulises) da. Akilesek indar handia du, eta Odiseok giza jakinduria.

Greziar epopeien ezaugarri formalak

  • Ahozko transmisioa: Kantak ziren, kontaketa erritmikoarekin. Helburua ekintza edo pasio ikaragarri bat deskribatzea zen.
  • Epiteto epikoak: Adjektiboak etengabe errepikatzen dira.
  • Gaia: Jasoa da, miresmenez eta errespetuz kontatua, aristokrazia eta heroiekin lotuta.
  • Jainkoen parte-hartzea: Jainkoak giza pasio, anbizio eta miseriekin nahasten dira, batzuen edo besteen alde eginez.
  • Patua: Guztia patuaren eskuetan dago.

Iliada: Gerra eta heroien pasioa

Epika hutsa da: gerra giroa, heroien adore eta giza pasioen indarra azaltzen duelako. Troiako gerraren 51 egun kontatzen ditu. Greziaren eta Troiaren arteko gerrak bahiketa batean du jatorria: Parisek Helena bahitu eta Troiara eraman zuelako.

Bi dira ardatz nagusiak:

  • Agamenon eta Akilesen eztabaida: Agamenonek Briseida esklaboa kentzen dio Akilesi; ondorioz, Akilesek ez du borrokatu nahi.
  • Mendekua: Akilesek Patroklo bere lagun mina hil dela konturatzen denean, Atenea jainkosaren laguntzaz, Troian txikizioa eragiten du eta Hektor, Troiarren gerlari indartsuena, hiltzen du.

Odisea: Ulisesen itzulera

Itsaso miresgarri eta arriskutsuetan kokatzen da. Argumentua: Ulises heroia Troiako gerratik itzuli eta gero, galduta dabil bere gizonekin. Itzultzen denean, Peneloperekin ezkondu nahi duten gizon ugariz beteta aurkitzen du jauregia.

Zatiak

  • Telemako: Aitaren berrien bila joaten da.
  • Bidaia: Troiako itzuleran bizitako abenturak kontatzen ditu: Polifemo erraldoi begibakarra, Sirenak...
  • Itzulera: Ulises Itakara itzultzen da eta, Telemakoren laguntzarekin, ezkongai guztiak hil eta Penelope eta tronua berreskuratzen ditu.