Lehen Mundu Gerraren ondorioak: propaganda eta Versaillesko Ituna
Resumen
Testuak Lehen Mundu Gerraren ondorio nagusiak aztertzen ditu: gerra garaiko propaganda, 1919ko Versaillesko Ituna eta Alemaniari ezarritako zigorrak. Gainera, gerrak eragindako galera demografikoa eta Errusian izandako Urriko Iraultza eta gerra zibila laburki azaltzen ditu.
Puntos clave
- Gobernuek propaganda erabili zuten biztanleria motibatuta mantentzeko, eta albisteak zentsuratu zituzten.
- Versaillesko Ituna 1919an sinatu zen Parisko Bake Konferentzian; aliatuek eta Alemaniak sinatu zuten, baina galtzaileek ez zuten parte hartu.
- Alemaniak lurralde ugari galdu zituen, gerra ordainak ordaindu behar izan zituen eta Renania desmilitarizatu behar zuen.
- Zortzi milioi soldadu hil ziren eta hogei milioi zauritu edo mutilatuta atera ziren.
- 1917ko urriaren 24an boltxebikeek Petrograden kontrola hartu zuten, eta Lenin buru zuen gobernuak Errusia gerratik atera zuen.
- Armada Zuriak (tsarismoaren aldekoak) eta Armada Gorriak (Trotskyk antolatua) gerra zibilean elkarren aurka borrokatu ziren.
Lehen Mundu Gerraren Ondorioak
Propaganda Gerrako Giroan
Biztanleria motibatuta mantentzeko, gobernuek propaganda erabili zuten. Kartelak jarri zituzten hainbat lekutan, eta albistegiek garaipenak goresten zituzten, porrotak minimizatzen zituzten, eta etsaia munstro gisa irudikatu zuten. Albiste asko zentsuratu ziren publikoa edo soldatuak ez desanimatzeko. Familiei ere animatu zitzaien soldaduei gutunak bidaltzera, haien morala igotzeko eta animoak altu mantentzeko.
Versaillesko Ituna (1919)
1919an hasitako Parisko Bake Konferentzian Versaillesko Ituna sinatu zuten aliatuek eta Alemaniak. Erabaki nagusiak AEBek, Frantziak, Erresuma Batuek eta Italiak hartu zituzten; galtzaileek ez zuten parte hartu, eta baldintza jakin batzuk onartzera behartu zituzten.
Alemaniaren Zigorrak eta Oreka Politikoa
- Alemania suspertzen ez uztea, potentzia handi ez bihurtzeko. Horretarako, Alemaniak lurralde ugari galdu zituen.
- Gerra ordain handiak ordaindu behar izan zituen.
- Renania desmilitarizatu behar zuen eta armada ezin zen handia izan.
- Irabazleen artean botereen oreka lortzea.
- Errusia bakartuta edukitzea, erregimen komunista ezarri zuelako eta tapoi estatuen bidez iraultza Boltxebikea mundu osora kutsatzea eragotzi nahi zutelako.
Galera Demografikoa
Zifra Kezkagarriak:
- Zortzi milioi soldadu hil ziren gerran.
- Hogei milioi zauritu edo mutilatuta atera ziren.
Gainera, gaixotasunak zirela eta izandako heriotzak gehitu beharko genizkioke. Horrez gain, urritasunak eta higiene falta 1918ko gripea zabaltzen lagundu zuen, 22 milioi hildako eragin zituena.
Urriko Iraultza eta Gerra Zibila Errusian
1917ko urriaren 24ko gauean, Lenin erbestetik itzuli zen eta boltxebikeek Petrograden kontrola hartu zuten. Hiriburuko puntu estrategikoak hartu zituzten eta Neguko Jauregiari eraso egin zioten, gobernua atxilotuz, horrela iraultzaren garaipena lortuz. Orduan Leninek zuzendutako gobernu bat eratu zen, Errusia gerratik atera zuena, nekazariei lurrak eman zizkiona eta Errusiaren herrien autodeterminazio eskubidea aitortu zuena.
Armada Gorria vs. Armada Zuria
Tsarismoaren aldekoek Armada Zuria sortu zuten boltxebikeen erregimenaren aurka borrokatzeko. Horren aurrean, boltxebikeek Armada Gorria sortu zuten, Trotskyk antolatuta. 1918an, Tsarra eta bere familia erail zituzten. Garai hartan, boltxebikeek boterea sendotu eta Alderdi Komunista izena hartu zuten, estatu berriaren oinarriak ezarriz.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer izan zen Versaillesko Ituna?
1919an Parisko Bake Konferentzian sinatutako ituna da, aliatuek eta Alemaniak sinatu zutena. Erabaki nagusiak AEBek, Frantziak, Erresuma Batuek eta Italiak hartu zituzten.
Zein zigor ezarri zitzaizkion Alemaniari?
Lurralde ugari galdu zituen, gerra ordainak ordaindu behar izan zituen, Renania desmilitarizatu behar zuen eta armada ez zen handia izan behar.
Zein izan ziren Lehen Mundu Gerraren galera demografiko nagusiak?
Zortzi milioi soldadu hil ziren gerran eta hogei milioi zauritu edo mutilatuta atera ziren. Gainera, gaixotasunengatik eta 1918ko gripeagatik hildako asko izan ziren.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.