Latinezko aditz eta deklinabide taulak: 1. eta 5. deklinazioak, aditz sistemak eta gramatika oinarriak
Latinezko deklinazioak eta konjugazioak
Dokumentu honek latinezko deklinazio eta konjugazio taulak biltzen ditu, ikasleek erreferentzia gisa erabil ditzaten.
1. deklinazioa
| 1. DEKLINAZIOA | SG | PL | 2. DEKLINAZIOA | SG M-F | N | PL M-F | N | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| NOM | -a | -ae | NOM | -us | -er | -ir | -um | -i | -a | ||
| BOK | -a | -ae | BOK | -e | -er | -ir | -um | -i | -a | ||
| AK | -am | -as | AK | -um | -um | -os | -a | ||||
| GEN | -ae | -arum | GEN | -i | -orum | ||||||
| DAT | -ae | -is | DAT | -o | -is | ||||||
| ABL | -a | -is | ABL | -o | -is |
3. deklinazioa
| 3. DEKLINAZIOA | SG M-F | INPARI N | PL M-F | N | SG M-F | PARI N | PL M-F | N | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
NOM | -Ø ,-s | -Ø | -es | -a | -s | -Ø | -es | -ia | |
BOK | -Ø ,-s | -Ø | -es | -a | -s | -Ø | -es | -ia | |
| AK | -em | -Ø | -es | -a | -em | -Ø | -es | -ia | |
| GEN | -is | -um | -is | -ium | |||||
| DAT | -i | -ibus | -i | -ibus | |||||
| ABL | -e | -ibus | -e(subj)/-i(adj) | -ibus |
4. deklinazioa
| 4. DEKLINAZIOA | SG M-F | N | PL M-F | |
|---|---|---|---|---|
| NOM | -us | -u | -us | -ua |
| BOK | -us | -u | -us | -ua |
| AK | -um | -u | -us | -ua |
| GEN | -us | -uum | ||
| DAT | -ui | -ibus | ||
| ABL | -u | -ibus |
5. deklinazioa
| 5. DEKLINAZIOA | SG | PL |
|---|---|---|
NOM | -es | -es |
| BOK | -es | -es |
| AK | -em | -es |
| GEN | -ei | -erum |
| DAT | -ei | -ebus |
| ABL | -e | -ebus |
Aditz kasuak eta erabilera
NOM-SUBJ: NOR/NORK
BOK: BOK
AK: O.ZUZ, ZER (NOR)
GEN: IZLAG, NOREN, NONGO
DAT: ZEHAR OZ, NORI, NORENTZAT
ABL: O.ZIRK, NON, NONDIK, NOIZ, NOREKIN, ZEREZ
Aditzak: sistema eta konjugazioak
Aditz sistema infektoa (OA.SIST)
Indikatiboa, oraina (OA-MAITATZEN DU)
- -a: 1. konjugazioa
- -e: 2. konjugazioa
- -i: 3. konjugazioa
Indikatiboa, lehen-aldi inperfektua (MAITATZEN ZUEN): -BA-
Subjuntiboa, oraina (MAITATU)
- -E-: 1. konjugazioa
- -A-: 2., 3. eta 4. konjugazioak
Subjuntiboa, lehen-aldi inperfektua (MAITATUKO BALU): -RE-
Infinitiboa (MAITATZEA): -RE
Partizipio aktiboa (MAITATZEN DUEN): -NS, -NTIS
Geroaldi inperfektua (MAITATUKO DU): -BO, -BI-, -BU- (1., 2. pertsona); -A- (1. pertsona), -E- (3., 4.)
Aditz sistema perfektua (PERF.SIST)
Indikatiboa, lehen-aldi perfektua (MAITATU ZUEN): -I, -ISTI, -IT, -IMUS, -ISTIS, -ERUNT/-ERE
Indikatiboa, lehen-aldi plusquamperfektua (MAITATU IZAN ZUEN): -ERA-
Geroaldi perfektua (MAITATUA IZANGO DA): -ERO, -ERI-
Subjuntiboa, lehen-aldi perfektua (MAITATU IZAN DEZAN): -ERI-
Subjuntiboa, lehen-aldi plusquamperfektua (MAITATU IZAN BALU): -ISSE-
Infinitibo perfektua: -ISSE
Determinatzaileak eta adjektiboak
- HIC, HAEC, HOC (hau)
- ISTE, ISTA, ISTUD (hori)
- ILLE, ILLA, ILLUD (hura)
- IPSE, IPSA, IPSUM (indartzailea, bera)
- IDEM, EADEM, IDEM (berbera)
Maite duen: -tako/-dako
- Aditza singularra edo plurala izan daiteke, bere subjektuaren arabera.
- Aditz transitiboek (nork) beti dute objektu zuzena.
- Aditz intransitiboek ez dute inoiz objektu zuzenik.
- SUM aditzak ez du inoiz objektu zuzenik.
- Aditz pasiboak ezin du objektu zuzenik izan, deponentea ez bada.
- Aditz deponenteak: forma pasiboa, baina esanahi aktiboa.
- Partizipioak: adjektiboaren morfologia (kasua, zenbakia, generoa) hartzen du, oraingo edo perfektu denboran.