Klima eta landaretza Iberiar Penintsulan: klima motak, landaretza eta klimograma

1. Klima Epela

Mediterranear Erdi-elkorra

• Tenperaturei dagokienez, mediterranear arruntean ikusten diren ezaugarri berberak ditu.
• Prezipitazioei dagokienez, mediterranear arrunta baino are lehorragoa da; 300 mm-tik beherako prezipitazioak izaten ditu.

Erliebeak asko baldintzatzen duen klima da. Penintsulako hego-ekialdean (Almeria, Murtzia,...) aurkitzen da.

Ozeanikoa (Arrunta)

Itsasoaren eraginpean dagoen klima da:

• Tenperatura leunak (negu freskoak eta uda epelak); tenperatura-bitarte txikia (12ºC baino txikiagoa).
• Euri ugari urte osoan (900 mm-tik gorako prezipitazioak); maximoak neguan izaten dira normalean.

Penintsulako iparraldean eta ipar-mendebaldean dagoen klima da.

• Ozeanikoa Euskal Herriko klima mota nagusia da (Bizkaian, Gipuzkoan, Arabako eta Nafarroako iparraldean eta ia Ipar Euskal Herri osoan).

2. Landaretza Mota Espezifikoak

a) Burgosko Landaretza Termofiloa eta Higrofiloa

Burgosko klimak tenperatura-bitarte oso handia du, hau da, negu oso hotzak eta uda oso beroak. Termofiloak hotza nekez jasaten duten landareak dira, eta higrofiloak hezetasuna atsegin duten landareak dira. Horregatik, Burgosen horrelako landareak ezin dira egon, hotz handia egiten duelako eta hezetasun handirik ez duelako.

b) Murtziako Landaretza Xerofiloa eta Kriofiloa

Murtziako klima lehorra da eta neguan epela/hotza da, baina orokorrean ez du hotz handirik egiten eta udan bero handiko lekua da. Xerofiloak egon daitezke, klima lehorra delako, eta kriofiloak ez dira egongo, klima ez delako hotza.

3. Landaretza Kontzeptuak

a) Angoietako Landaretza Gune Ozeanikoan

Paisaia mistoak dira (belardiak eta zuhaitz sakabanatuak dituena). Eskualde mediterraneoan gizakiaren eragin handiagatik ikusten den paisaia da.

b) Pagoak Espezie Endemikoak Al Dira?

Endemismoa: Munduko leku jakin batean bakarrik dagoen (beste inon ez dagoen) animalia- edota landare-espezie bati deitzeko erabiltzen den terminoa da; uharteetan eta mendiguneetan ohikoak dira. Adibidez, Kanarietako dragoa.

Pagoak ez dira espezie endemikoak, penintsulako zuhaitz tipikoak direlako, eta ez direlako leku zehatz batean bakarrik aurkitzen, baizik eta penintsulako beste eskualde batzuetan ere badaudelako. Beraz, ez dira espezie endemikoak.

c) Landaretza Potentziala

Zenbait natur faktore kontuan hartuta, lurralde batean egon daitekeen landaretza-mota nagusia da; faktore horiek klima, lurzoru-mota eta erliebea dira. Sarritan, gizakiok lurralde bateko landaretza hori aldatzen dugu, errentagarriak diren espezie arrotz batzuk landatuz.

4. Goi-mendiko Klima eta Kanarietako Landaretza

Goi-mendiko Klima

Klima hotza da. Altitudeak asko baldintzatzen du. Horren ondorioz, honelako ezaugarriak ditu:

• Tenperatura baxuak: negu hotzak (oso leku garaietan tenperatura negatiboak izaten dira) eta uda freskoak.
• Prezipitazio handiak (oso euritsua da, neguan elur ugari egiten duela).

Penintsulako iparraldean (Euskal Herrian, adibidez) 1000 metrotik gorako mendiguneetan; penintsulako erdigunean 1500 m-tik gorakoetan; penintsulako hegoaldean 2000 m-tik gorakoetan aurkitzen da.

Kanarietako Landaretza

Uharte hauetan lore eta landareen aniztasun handia dago. Endemismo ugariko gunea da. Espezie termofiloak eta xerofiloak (indipikondoa, kanariar palmondoa,...) oso ohikoak dira.

Uharteetan zabalduena pinu kanariarrek osatutako basoa da, eta zenbait uhartetako zonalde garaietan laurisilva (baso azpitropikala) ere ohikoa da.

5. Klimograma

Epe batean toki zehatz bateko prezipitazioen eta tenperaturen datuak irudikatzen dituen grafikoa da. Klimak ulertzeko (deskribatzeko) oinarrizko bi elementu azaltzen ditu: tenperatura eta plubiositatea. Horrelako grafikoei diagrama termoplubiometriko edo grafiko klimatiko ere esaten zaie.

Tenperaturak

Eman zaizkigun datu hauek honako hau erakusten digute:…