Jaiotza tasa, heriotza tasa eta berezko hazkundea Espainian
Resumen
Dokumentuak Espainiako erregimen demografikoaren bilakaera azaltzen du: trantsizio garaiko berezko hazkundea, 1975etik aurreko eta gaurko erregimen demokratikoa. Jaiotza-tasaren beherakada, heriotza-tasaren aldaketak eta bizi-itxaropenaren hazkundea aztertzen dira, arrazoiekin batera. Ikaslea erregimen demografikoen arteko aldeak eta eragileak ulertuko ditu.
Puntos clave
- Trantsizio garaian (1920-1965) berezko hazkundea handia izan zen, heriotza-tasa jaitsi eta jaiotza-tasa maximoak izan zituelako.
- 1975 eta 1998 bitartean jaiotza-tasak behera egin zuen; 1981ean ugalkortasun-indize sintetikoa 2,1 izan zen eta 1998an 1,24 izan zen.
- Jaiotza-tasaren beherakadaren arrazoien artean ezkontza atzeratzea, lan-ezegonkortasuna, etxebizitzaren prezioa eta antisorgailuen hedapena daude.
- Heriotza-tasa orokorra biztanleria zahartzearen ondorioz igo da, baina benetako heriotza-tasa jaisten ari da.
- Gaixotasun kardiobaskularrak, minbiziak eta errepideko istripuek heriotza-tasa orokorra gora eragin dute.
- Bizi-itxaropena handitu egin da medikuntzaren aurrerapenei esker, eta emakumeek gizonezkoek baino bizi-itxaropen handiagoa dute.
- 1998tik aurrera berezko hazkundea apur bat berreskuratu da immigrazioaren eraginez.
C)Horren ondorioz, trantsizioko berezko hazkundea handia
Izan zen, batez ere 1920-1965 bitartean. Aldi horretan, heriotza-
Tasak behera egin
Zuen indarrez, eta jaiotza-
Tasak Gerra Zibilaren bidez banandutako bi maximo
Izan zituen. 1965etik aurrera, hazkundea murriztu egin zen, heriotza-tasaren
Zifrak txikiak zirelako eta jaiotza-tasaren beherakada berriz ezarri zelako.
3)Gaur egungo erregimen demokratikoa: 1975tik Aurrera
A)1975 eta 1998 bitartean, jaiotza-tasak behera egin
Zuen indarrez. 1981ean, ugalkortasun-indize sintetikoa emakume bakoitzeko 2,1
Seme alaba izan ziren, eta behera egiten jarraitu zuen, 1998an gutxiengo balioa
Lortu zuen arte. (1,24 seme-alaba).
Arrozoiak
-
Egoera ekonomikoaren eraginez, ezkontzeko
Adina atzeratu egin da, eta, beraz, emakumearen aldi ugalkorra laburtu egin da.
Lehenengo, 1975eko krisiaren ondorioz, eta 1980tik aurrera,
Lan-ezegonkortasunaren eta etxebizitza erosi eta alokatzeko prezio garestien
Ondorioz. Azken horren eraginez, gazteak ezin dira emantzipatu eta
Trebakuntza-aldia eta gurasoen etxeko egonaldia luzatzen dituzte.
-
Espainiako gizarteak pentsamolde- eta balio-
Aldaketak izan ditu demokraziarako trantsiziotik, (1975), eta horiek
Jaiotza-
tasa jaisten lagundu dute. Erlijioaren eragina gutxitu egin dira;
Antisorgailuak onartu eta hedatu egin dira, eta kasu batzuetan, abortua
Legeztatu da. Emakumeak etxetik kanpo lan egiten hasi dira, eta amatasun
Lan-egoera sendotu arte atzeratzen dute. Hori dela eta, jaiotza gehienak 30-34
Urteko taldean gertatzen dira; eta emakume askok familia eta lana bateratzeko arazoak
Dituzte, haurtzaindegi gutxi daudelako prezio merkeetan, eta etxeko eginkizunak
Banatzen eta seme-alabak zaintzean jarrera sexistei eusten zielako. Seme-alabak
Ez dira gurasoen zahartzarorako aseguruak, gizarte babesa asko hedatu delako.
Seme-alaben prestakuntza eta ongizatea balioesten dira. Horrez gain, seme-alabek
Gastu asko eragiten dituzte, eta arreta handia eskatzen dute, eta horren
Aurrean, gurasoek kontsumorako diru-sarrera gehiago eta denbora libre gehiago
Izan nahi dituzte.
Bestalde, Bikote-harremanek pisua irabazi dituzte ugaltze-eginkizunean eta seme-alabak Zaintzearen gainetik, eta ezkontzaz kanpoko familia-ereduak sortu dira, seme Alaba gutxiago izaten dituztenak.
-1998tik aurrera, jaiotza-tasa apur bat berreskuratu da, immigrazioaren
Eraginez, Espainiako biztanleriak jaiotza murrizteko joerari eusten diolako.
Immigrazioak jaiotza-tasa handiagotzen laguntzen du, batez ere, adin
Ugalkorrean dauden emakumeen kopuruak gora egin duelako, Espainiako
Ugalkortasunera hurbiltzen da eta. Modu horretan, emakume atzerritar bakoitzeko
Seme-alaba kopurua 1996an, 2,3 izatetik 2006an 1,80 izatera igaro da. Hori dela
Eta, jaiotza-tasaren berreskuratze hori iragankorra izango dela aurreikusten
Da.
B)Heriotza-tasa orokorraren zifrak txikiak dira, tasa 1982tik gora Egiten ari den arren, biztanleria zahartzearen ondorioz. Beraz, itxurazko Gorakada da, adinekoen kopuruak gora egin duelako, benetako heriotza-tasak Behera egiten jarraitzen duelako.
Heriotza-tasa Orokorraren arrazoiak aldatu egin dira. Gaixotasun infekziosoen garrantzia Gutxitu egin da, eta hiru faktorek gora egin dute: gaixotasun Kardiobaskularrak, minbizia eta errepideko istripuak. Horrez gain, Zahartzearekin lotutako gaixotasunek eta gizarte-gaixotasun izenekoek, Bizi-estilo eta gizarte-ohitura batzuekin lotuta daudenek, ere gora egin dute, Hau da, alkoholismoak, tabakismoak eta drogazaletasunak.
-Haurren heriotza-tasa oso txikia da gaur egun,
Eta, batez ere, jaioberritan gertatzen da. Oraindik behera egin dezake,
Medikuntza-aurrerapenei esker.
-Bizi itxaropenak gora egin du
Medikuntzaren aurrerapenei esker.
Sexuen arabera, Bizi-itxaropena handiagoa da emakumeen kasuan. Emakumeek sendotasun biologiko Handiagoa dute arrazoi hormonal eta immunologikoengatik. Gizonezkoek tradizioz Arrisku handiagoko bizi-estiloa izan dute: gerretan zuzenean parte hartu dute; Lan gogorrenak egin dituzte, higadura fisiko handiagoz eta istripuak izateko Arrisku handiagoz; ohitura kaltegarri gehiago izan dituzte, hala nola alkohola Eta tabakoa; elikadura- eta bizimodu-ohitura desordenatuagoak izan dituzte; Osasuna gutxiago zaindu dute, eta errepidean istripu gehiago izan dituzte; hala Nola, alde horiek gutxitzeko joera dago.
-Adinaren arabera, bizi-itxaropenak 1975etik
Adineko pertsonen taldean egin du gora gehien. (70-80 urte), eta gutxien,
Gazteen taldean (18-35 urte). Azken horiei dagokionez, zifrak geldituta daude
Eta 1980ko hamarkadan, gizonezkoen kasuan behera egin zuten, errepideko istripuak
Gehitu zirelako, hiesa agortu ta hedatu zelako eta drogazaletasuna zabaldu
Zelako: 1990eko hamarkadaren erdialdetik egoerak hobera egin du, istripuak eta
Hiesak behera egin dutelako.
-Gizarte-statusaren Arabera, bizi-itxaropena handiagoa da lanbide kualifikatuenetan, laneko Hilkortasuna txikiagoa delako, eta gizarte-klase dirudunen artean, Osasun-zerbitzu gehiago eta hobeak jaso ditzakete eta.
C)Gaur egungo erregimen demografikoan, berezko Hazkundeak behera egin zuen, 1998ra arte, jaiotza- eta heriotza-tasak txikiak Zirelako. Ordutik aurrera, apur bat hazi da, jaiotza-tasa apur bat berreskuratu Delako.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zergatik jaitsi zen jaiotza-tasa 1975etik 1998ra?
Egoera ekonomikoaren eraginez ezkontza atzeratu zen eta emakumearen aldi ugalkorra laburtu zen. Gainera, lan-ezegonkortasunak, etxebizitzaren prezio garestiek, pentsamolde eta balio aldaketek eta antisorgailuen hedapenak lagundu zuten.
Zergatik da itxurazko gorakada heriotza-tasa orokorrean 1982tik?
Biztanleria zahartzearen ondorioz adinekoen kopurua handitu da. Benetako heriotza-tasak, ordea, behera egiten jarraitzen du.
Zergatik da bizi-itxaropena handiagoa emakumeen kasuan?
Emakumeek sendotasun biologiko handiagoa dute arrazoi hormonal eta immunologikoengatik. Gizonezkoek, tradizioz, arrisku handiagoko bizi-estiloa izan dute.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.