Hormona landareen funtzioak: auxinak, giberelinak, zitokininak, etilenoa eta azido abzisikoa

Landare hormonak: funtzioak eta eragin nagusiak

Fitohormonak mezulari kimikoak dira, kontzentrazio baxuan eraginkorrak direnak. Hazkuntza erregulatzen dute, eta ez dira jatorri naturalekoak diren substantzia sintetikoekin nahastu behar.

1. Auxinak

Auxinak azido indolazetikotik (IAA) datoz eta hazkuntza erregulatzen dute honako prozesu hauen bidez:

• Konjugazioa: beste molekulekin lotuz inaktibatzen dira.
• Garraioa: sintesia eta oxidazioa.
• Konpartimentalizazioa: zelula barnean gordetzen dira.

Sintesia zurtoinaren meristemoetan, hosto gazteetan eta garapenean dauden hazietan eta fruituetan gertatzen da. Garraioa distantzia laburretan difusioz egiten da, eta distantzia luzeetan xilematik.

Funtzioak:

• Zurtoinaren luzapena: dosi optimoa, gehiegizkoa inhibitzailea da.
• Zelulen luzapena: pareta zelularra bigundu.
• Tropismoa: organoen hazkuntzagatik sortutako mugimendua.
• Errizogenesia: sustraien lehen hazkuntza inhibitzen du 10^-8 M baino kontzentrazio handiagoetan, eta sustrai bigarrenen eta sustrai arrotzen agerpena bultzatzen du.
• Abzisioa: abzisio geruzen eraketa inhibitzen du lehen faseetan, eta azken faseetan bultzatzen du.
• Fruituaren garapena: fruituaren garapena bultzatzen du.

2. Giberelinak

Giberelinak diterpenoak dira. Asko daude; isolatuta inaktiboak dira, eta C-COOH talde bat lotuz aktibo bihurtzen dira.

Funtzioak:

• Zurtoinaren luzapenaren kontrola.
• Hazien hozidura.
• Loraketa: loraketa gertatzeko, zurtoinaren hazkuntza beharrezkoa da.
• Fruituen garapena: fotoasimilatuen translokazioa fruiturantz errazten du.

3. Zitokininak

Zitokininak adeninaren deribatuak dira. Forma askean eta konjugatuan agertzen dira, eta orokorrean azukreekin lotuta daude inaktiboak diren bitartean. Sustrai meristemoetan, hazien endospermoan eta enbrioi ardatzean sintetizatzen dira.

Funtzioak:

• Zelulen zatiketa bultzatzen dute.
• Morfogenesia: horma bereziak eratzea eragiten dute.
• Puntako nagusitasuna: alboko begien hazkuntza mugatu eta faboratzen dute.
• Hosto zenezentzia: prozesua atzeratzen dute.
• Elikagaien mugimendua: zenezentziaren aurka egiten dute.

4. Etilenoa

Etilenoa hidrokarburo hegazkorra da, eta estres egoerekin erlazionatua dago.

Funtzioak:

• Fruitu heltzea bultzatzen du.
• Abzisioa.
• Lore eta hosto zenezentzia bultzatzen du.
• Loditzea: zurtoinen hazkuntza lodia bultzatzen du.
• Sustrai bigarrenen, sustrai arrotzen eta ileen agerpena faboratzen du.
• Estres egoeretan sintesia induzitzen du.
• Epinastia: hostoen beherako okerdura.

5. Azido abzisikoa (ABA)

Azido abzisikoa hazkuntza inhibitzen duen estres hormona da. Zelulen plastidioetan sintetizatzen da, karotenoide baten degradazioarekin. Forma aske aktiboa oxidatu edo azukrearekin lotu eta inaktibatu daiteke.

Funtzioak:

• Itxiera estomatikoa: ur-estresaren aurrean estomak ixten ditu.
• Beste estresen aurreko babes mekanismoa: zauriak eta ur-estresa sortzen dituen egoerak.
• Hazien hozidura inhibitzailea: hozidura goiztiarra saihesten du, proteina pilaketa bultzatzen du, alfa-amilasaren sintesia eragozten du eta LEA proteinen sintesia erregulatzen du.
• Hazkuntza begetatibo inhibitzailea: begien lo-aldia induzitzen du, zurtoinen hazkuntza inhibitzen du eta sustraien hazkuntza induzitzen du.
• Abzisioa.