Historia da Literatura Galega: Da Posguerra á Nova Narrativa

A prosa entre 1936 e 1975: os renovadores

Narrativa de posguerra

• Obras que fan referencia á Guerra Civil ou aos anos próximos a ela.
• Relatos popularizantes.
• Narrativa de carácter social-autobiográfico.
• O experimentalismo.

Ánxel Fole

• Á lus do candil (1953): colección de contos cunha estrutura sinxela: catro fidalgos e os seus criados, reunidos nunha torre illada pola neve, relatan historias transcritas por un dos presentes.
• Terra brava (1955): o narrador informa do achado dun vello cartapacio do seu padriño que contén unha colección de contos.
• Outras obras: Á lus do candil, Contos da néboa (1973) e Historias que ninguén cre (1981) prescinden do artificio estrutural, centrándose no misterio e no marco urbano.

Características da obra de Ánxel Fole

Técnica narrativa próxima á tradición oral (historias de lobos, meigas, premonicións). Reflicte a realidade do pobo galego de montaña, marcado pola incomunicación, a pobreza e o atraso, exercendo unha crítica social. Destaca a presenza da paisaxe rural e os costumes da montaña lucense.

Eduardo Blanco Amor

• A esmorga (1959): obra fundamental da narrativa de posguerra. Narra a declaración de Cibrán Canedo ante un xuíz sobre a traxedia de tres homes marxinais (Cibrán, O Bocas e O Milhomes) tras unha noite de embriaguez. É unha novela de realismo social cunha visión pesimista da condición humana e da sociedade.
• Xente ao lonxe (1972): reflicte a vida das clases traballadoras, as súas tarefas cotiás e as súas inquedanzas políticas.
• Os biosbardos (1962): narración en primeira persoa onde un protagonista infantil ou adolescente vive experiencias marcadas por unha moral represora.

Características comúns

Incorporación de técnicas estilísticas modernas, espazo urbano, protagonistas das clases populares e marxinadas, e a creación dun mural social da época.

Álvaro Cunqueiro

Novelas

Desmitificación, uso da tradición literaria universal, confluencia do real e o lendario, e emprego dunha sintaxe fluída.

• Merlín e familia: galeguiza figuras da materia de Bretaña.
• As crónicas do Sochantre: un músico de capela atópase con personaxes de ultratumba.
• Se o vello Sinbad volvese ás illas: inspirada en As mil e unha noites, narra os soños de liberdade dun mariñeiro retirado.

Libros de relatos

Escola de menciñeiros, Xente de aquí e de acolá e Os outros feirantes forman un ciclo de retratos populares onde a realidade cotiá se mestura co fantástico e o marabilloso.

Xosé Neira Vilas

Reproduce a realidade galega centrada no mundo rural e na emigración.

• Obras rurais: Memorias dun neno labrego, Cartas a Lelo e Aqueles anos do Moncho. Crítica ao poder relixioso e político, ao atraso e á violencia.
• Obras de emigración: Camiño bretemoso e Historia de emigrantes. Tratan a difícil adaptación ao mundo urbano e a morriña.

Características da prosa de Neira Vilas

Emprego de técnicas narrativas diversas, léxico rico e sintaxe sinxela, próxima á fala popular.

A Nova Narrativa Galega (NNG)

Nos anos 50 e 60, nun contexto de crise e cambios sociais, xorde a Nova Narrativa Galega. Este grupo de autores renova a literatura galega incorporando temáticas e técnicas innovadoras inspiradas en correntes europeas e americanas.