Hezur-sistemaren ezaugarriak eta funtzioak

Hezurrak: definizioa

Hezurrak organo garrantzitsuak babesten dituzten elementu gogor eta iraunkorrak dira, gorputzari sendotasuna ematen diotenak.

Funtzio nagusiak

• Sostengua: Gihar eta ehun bigunentzat euskarria.
• Babesa: Barne-organoak babestea.
• Mugimendua: Hezurretan txertatzen diren giharrei esker.
• Mineralen homeostasia: Mineralak (kaltzioa eta fosforoa) bildu, giharra uzkurtzeko eta beste funtzio batzuetarako.
• Odol-zelulen ekoizpena: Odol-zelula gorriak ekoiztea.
• Gantz-erreserben biltegia: Muin horia energia-erreserba garrantzitsua da.

Hezur-ehun motak

• Kortikala: Hezurraren kanpoko zatia; sendotasuna eta gogortasuna ematen ditu. Erdialdeko barrunbean hezur-muin horia du.
• Hanpatua (trabekularra): Elkargurutzatzen diren lamina ezberdinez osatua. Indarraren angeluen arabera eratzen da, gogortasun handiena lortzeko gutxieneko pisuarekin. Hezur-muin gorria du.

Ezaugarri fisikoak

• Zailtasuna: Hezurrak ez hausteko jartzen duen erresistentzia.
• Gogortasuna: Hezur-ehunaren dentsitate eta trinkotasunari esker.
• Malgutasuna: Presio bat jasaten duenean deformatuz aurre egitea.
• Elastizitatea: Indar bat eragin eta gero lehenengo itxurara itzultzeko gaitasuna.

Hezur motak

• Luzeak: Euskarri eta mugimendu funtzioa dute. Hiru zati dituzte: epifisia (artikulazio-atala), diafisia (zilindro hutsa) eta metafisia (hazkunde-kartilagoa).
• Laburrak: Igarotze-zonaldeak, ehun hanpatuz eta kortikalaz osatuak.
• Zapalak: Egitura eta organo garrantzitsuei babesa ematen diete.
• Irregularrak: Forma konplexukoak.

Periostioa

Hezur guztiak periostio izeneko ehun konjuntibo batez inguratuta daude. Oso baskularizatuta dago, hezurra elikatzen du eta lodieraren hazkundea ahalbidetzen du.

Osteoporosia

Hezur-dentsitatearen galera progresiboa da. Hezur-ehuna mehetu egiten da, hausturak izateko erraztasuna sortuz. Prebentziorako, kirola eta bitamina osagarriak gomendatzen dira.

Eskeletoa

• Axiala: Gorputzaren erdiko lerroan dago, babes-funtzioa betez.
• Apendikularra: Euste- eta mugimendu-funtzioak ditu; gerri eskapularra, pelbisa eta gorputz-adarrak barne hartzen ditu.