Gerra Hotza: mundu bipolarraren historia eta gertaera nagusiak

Resumen

Dokumentuak Gerra Hotza kontzeptua azaltzen du, Bigarren Mundu Gerraren ondoren AEB eta SESBen artean sortutako tentsio eta lehia garaia. Mundua bi bloke nagusitan banatu zen eta NBEk tentsioa baretzen saiatu zen. Ikasleak blokeen kideak eta 1945etik 1989ra bitarteko gertaera garrantzitsuenen kronologia ezagutuko ditu.

Puntos clave

Gerra Hotza Bigarren Mundu Gerra bukatu ondoren AEB eta SESBen artean sortutako tentsioz betetako nazioarteko harreman eredua izan zen.
Mundua bi blokeetan banatu zen: Mendebaldeko blokea AEBen agintepean eta Ekialdeko blokea SESBen agintepean.
1945ean Alemania lau eremutan banatu zen eta Berlin ere bitan banatu zen; Alemaniako Errepublika Federala eta Alemaniako Errepublika Demokratikoa sortu ziren.
1950-1953 bitartean Koreako Gerra izan zen, 38. paraleloan banatuta amaitu zena.
1961ean Berlingo harresia eraiki zen ekialdeko berlindarren ihesa eragozteko.
1962ko Kubako misilen krisian bi superpotentzien arteko tentsioa gorenera iritsi zen, Krutxev eta Kennedyren akordioarekin baretu zena.
1979an SESBek Afganistanen sartu zen, eta 1989an amore eman zuen; handik gutxira SESB eta erregimen komunista erori ziren.

Ponte a prueba

Gerra Hotza

Kontzeptua

Bigarren Mundu Gerra bukatzean, AEB eta SESB herrialdeen artean sortutako tentsioz betetako nazioarteko harreman eredua izan zen.

Ezaugarriak

Superpotentzien sorrera: Politika, ekonomia eta militarki nagusi ziren lurraldeak.
Sistema bipolarra: Mundua bi bloke nagusitan banatu zen.
Tentsio handia: Bi superpotentzien arteko etengabeko lehia.
NBEren esku-hartzea: Bi blokeen arteko tirabirak baretzeko saiakerak.

Protagonistak

Mendebaldeko blokea: AEBen buruzagitzapean; Europa, Japonia, Australia, Hego Amerikako herrialde batzuk eta Asiako beste batzuk.
Ekialdeko blokea: SESBen agintaritzapean; Ekialdeko Europa, Vietnam, Kuba eta Asiako beste herrialde batzuk.

Prozesua

1945: Alemania SESB, AEB, Frantzia eta Erresuma Batuaren kontrolpean geratu zen. Mendebaldeko aliatuek Alemaniako Errepublika Federala sortu zuten, eta sobietarrek Alemaniako Errepublika Demokratikoa. Berlin ere bitan banatu zen.
1950: Koreako Gerra. Iparraldeak Txinaren eta SESBen laguntza jaso zuen; hegoaldeak, AEBrena. 1953an bakea sinatu eta Korea 38. paraleloan banatu zen.
1956: Naserek Suezko kanala nazionalizatu zuen SESBen laguntzarekin.
1961: Berlingo harresia eraiki zuten, ekialdeko berlindarren ihesa eragozteko.
1962: Kubako misilen krisia. AEBen erasoaren ondoren, sobietarrek misil nuklearrak instalatu zituzten Kuban. Krutxev eta Kennedyren arteko akordioak tentsioa baretzea ekarri zuen.
1963: Vietnamgo Gerra. AEBek hegovietnamdarrak lagundu zituzten iparvietnamdarren eta Vietcongen aurka. 1975ean, amerikarrek alde egin ondoren, iparvietnamdarrek nagusitasuna lortu zuten.
1979: Sobietarrak Afganistanen sartu ziren. AEBek gobernuaren aurkako taldeak lagundu zituzten. 1989an sobietarrek amore eman zuten eta, handik gutxira, Sobietar Batasuna eta erregimen komunista erori ziren.

Preguntas frecuentes

Noiz amaitu zen Gerra Hotza?

Dokumentuak 1989ko Sobietar Batasunaren eta erregimen komunistaren erorketa aipatzen du, Afganistandik sobietarrak atera ondoren. Ez du amaiera-data zehatzik ematen, baina gertaera hori garaiaren amaiera gisa ulertzen da.

Zein herrialde zeuden Mendebaldeko blokean?

AEBen buruzagitzapean zeuden Europa, Japonia, Australia, Hego Amerikako herrialde batzuk eta Asiako beste batzuk.

Zergatik eraiki zuten Berlingo harresia?

1961ean eraiki zuten ekialdeko berlindarrek mendebaldera ihes egitea eragozteko.