Gerra Hotza: Mundu Bipolarraren Historia

Gerra Hotza

Kontzeptua

Bigarren Mundu Gerra bukatzean, AEB eta SESB herrialdeen artean sortutako tentsioz betetako nazioarteko harreman eredua izan zen.

Ezaugarriak

• Superpotentzien sorrera: Politika, ekonomia eta militarki nagusi ziren lurraldeak.
• Sistema bipolarra: Mundua bi bloke nagusitan banatu zen.
• Tentsio handia: Bi superpotentzien arteko etengabeko lehia.
• NBEren esku-hartzea: Bi blokeen arteko tirabirak baretzeko saiakerak.

Protagonistak

• Mendebaldeko blokea: AEBen buruzagitzapean; Europa, Japonia, Australia, Hego Amerikako herrialde batzuk eta Asiako beste batzuk.
• Ekialdeko blokea: SESBen agintaritzapean; Ekialdeko Europa, Vietnam, Kuba eta Asiako beste herrialde batzuk.

Prozesua

• 1945: Alemania SESB, AEB, Frantzia eta Erresuma Batuaren kontrolpean geratu zen. Mendebaldeko aliatuek Alemaniako Errepublika Federala sortu zuten, eta sobietarrek Alemaniako Errepublika Demokratikoa. Berlin ere bitan banatu zen.
• 1950: Koreako Gerra. Iparraldeak Txinaren eta SESBen laguntza jaso zuen; hegoaldeak, AEBrena. 1953an bakea sinatu eta Korea 38. paraleloan banatu zen.
• 1956: Naserek Suezko kanala nazionalizatu zuen SESBen laguntzarekin.
• 1961: Berlingo harresia eraiki zuten, ekialdeko berlindarren ihesa eragozteko.
• 1962: Kubako misilen krisia. AEBen erasoaren ondoren, sobietarrek misil nuklearrak instalatu zituzten Kuban. Krutxev eta Kennedyren arteko akordioak tentsioa baretzea ekarri zuen.
• 1963: Vietnamgo Gerra. AEBek hegovietnamdarrak lagundu zituzten iparvietnamdarren eta Vietcongen aurka. 1975ean, amerikarrek alde egin ondoren, iparvietnamdarrek nagusitasuna lortu zuten.
• 1979: Sobietarrak Afganistanen sartu ziren. AEBek gobernuaren aurkako taldeak lagundu zituzten. 1989an sobietarrek amore eman zuten eta, handik gutxira, Sobietar Batasuna eta erregimen komunista erori ziren.