Galego e portugués: orixe, narración e elementos do relato narrativo

O galego e o portugués

O galego-portugués viviu o seu período de esplendor na época medieval. No remate da Idade Media, Galicia, baixo o dominio da coroa castelá, entrou nun período de marxinación e o galego quedou relegado a lingua oral, popular e de usos non formais. Pola contra, Portugal constituíuse en reino independente desde 1128 e o portugués desenvolveuse como lingua nacional normalizada.

O galego, reducido á oralidade, sufriu un proceso de dialectalización e continuas interferencias do castelán. O portugués, pola súa banda, desenvolveu unha variedade estándar baseada nas falas do centro-sur do país.

Texto narrativo

O texto narrativo relata feitos e acontecementos (reais ou imaxinarios) ordenados nunha secuencia temporal.

Elementos da narración

Estrutura

A narración organízase en tres partes ordenadas cronolóxicamente:

• Introdución: preséntanse os personaxes, os feitos, o tempo e o lugar.
• Nó: relátanse os acontecementos.
• Desenlace: remate da historia.

Técnicas narrativas

• In media res (no medio): inícase o relato cuns feitos para logo ofrecer acontecementos anteriores e posteriores que explican os primeiros.
• Flash-back (analepse): recurso que retrotrae a acción a feitos anteriores.
• Flash-forward (prolepse): anticipa acontecementos futuros. Tamén coñecido como in extremis cando o relato comeza polo final e volve aos comezos para contar os feitos en orde cronolóxica.

Pronomes átonos e tratamento

Pronome de solidariedade

No galego é frecuente o uso do pronome átono coa finalidade de implicar o interlocutor ou interlocutores nos feitos que se narran ou nas opinións que se expresan, procurando a súa solidariedade ou unha maior aproximación afectiva.

Tratamento

• Tratamento de ti (un interlocutor): che
• Tratamento de vós (varios interlocutores): vos
• Tratamento de vostede (un interlocutor): lle
• Tratamento de vostedes (varios interlocutores): lles

Dativo de interese

Na nosa lingua tamén é posible empregar o pronome átono para indicar a persoa que ten un especial interese na acción que se expresa. As formas do dativo de interese coinciden coas do complemento indirecto (me, che, lle, nos, vos, lles).

Ex: Pediulles que non lle saísen da aula.

Narrador

O narrador é quen conta a historia. Pode ser:

• Omnisciente: coñece o que pensan ou senten os personaxes.
• Protagonista: relata os feitos desde dentro da historia.
• Testemuña: espectador da historia que conta o que ve.

Personaxes

Os personaxes son as persoas que protagonizan os feitos relatados:

• Principais: motor da acción e caracterizados de forma máis completa.
• Secundarios: menos relevantes, con caracterización superficial.

Espazo e tempo

• Espazo: lugar onde se sitúan os feitos.
• Tempo: tempo da historia.