Euskara Ikasteko Baliabideak: Esaerak, Gramatika eta Hiztegia

Esaera zaharrak eta esanahiak

• Zuri guztiak: Gauzak beti ez dira dirudiena.
• Jokoa ez da errenta: Jokotik ez dago bizimodu ateratzerik.
• Etxeko sua: Etxeko arazoak etxean konpondu.
• Urruneko eltzea urrez: Auzokoarenak hobea ematen du, baina ez da horrela izaten.

Hiztegia eta sinonimoak

• Aldarte: Umore / Eri: Gaixo
• Umel: Heze / Atxiki: Itsatsi
• Malur: Zoritxarra / Sustatu: Indartu
• Arras: Guztiz / Jomuga: Helmuga
• Aitzakia: Ihesbide / Aitzinean: Aurrean

Hitzen arteko bereizketak

• Ur: Edaria / Hur: Hurbil / Hor: Lekua adierazteko / Or: Txakur / Haur: Ume / Ahur: Esku barruko atala
• Orbain: Zauri bat egin ondoren geratzen den marka.
• Gramatika laburdurak: Izena (iz.), Izenlaguna (izlag.), Izenondoa (izond.), Aditza (ad.), Adberbioa (adb.), Aditzlaguna (adlag.).

Orduak euskaraz

• 13:15: Ordubatak eta laurdenean.
• 9:10: Bederatziak eta hamarrean.
• 17:40: Seiak hogeigutxietan.
• 14:00: Ordubietan.
• 20:20: Zortziak eta hogeian.

Esaldiak eta testuingurua

• Bediara ezkondu zen.
• Andonik eta Mirenek elkar maite dute.
• Zenbat eta zaharrago, orduan eta arinago egiten du denbora ihes.
• Gure herriaren historia ezagutu ezean, ezinezkoa da gaur egungo egoera ulertzea.

Aditzak eta deklinabidea

• Zer egin: Gaitzazun
• Irakasleak: Gintezen
• Ez dugu nahi: Dakizun
• Zuk etxeko: Zeniezazkion

Esaldi konplexuak

• Autoa lehenbailehen berari itzul diezaiodala agindu dit aitak.
• Haiek gu ikus gintzaten igo ginen mahai gainera.
• Gehiago irakur nezan erosi zizkidan liburuak.

Esaera eta esanahiak

• Baleki gazteak: Gazteari jakituria falta zaio eta zaharrari egiteko ahalmena.
• Zenbat buru: Bakoitzak bere iritzia du.
• Diruak malkarrak: Diruak arazoak ematen ditu.
• Osasunez urratu: Arropa berria erabiltzen izaten da.
• Sartu irten: Bisita labur bat egin.

Hiztegi osagarria

• Onetsi: Onartu / Gaitzetsi: Baztertu
• Konpetilun: Triste, alai
• Axolagabe: Arduragabe, arduratu
• Poliki-poliki: Astiro
• Arrasto: Aztarna
• Derrigor: Nahitaez
• Txortxorra: Zozoa
• Marmarrean: Ahapeka hitz egin
• Korrok: Jan edo edan

Hitzen arteko desberdintasunak

• Hitz: Berba / Hits: Golbel
• Historia: Gertatutakoa kontatu / Istorio: Idatzitako kontakizun bat
• Azti: Mago / Asti: Denbora librea
• Amets: Lotan gertatzen den akzioa / Ametz: Zuhaitz mota
• Langile hartu naute: Langile bati kontratatu / Langiletzat hartu naute: Langilea naizela uste dute

Ortografia eta lexikoa

Honezkero, ezkutatu, boluntario, segundo, hozbera, erlijio, hutsegitea, umil, biribil, minutu.

Esaldi zuzenak

• Mikel esperientzia handiko gizona da.
• Liburuan zehar askotan aipatzen da.
• Otsailean hotz handia egiten du.
• Hainbat dendetan galdezka ibili zen.
• Zorionez aurkitu zuen azkenean.
• Gure proposamen guztiak onartuak izan dira.
• Ikustea merezi du.
• Etxearen atzeko aldean egoten dira.
• Euskal Autonomia Erkidegoan etorkinen kopuruak gora egin du.

Aditz-formak eta egiturak

• Institutuan lagun jatorrak ezagutu banituen ere, ez nuen adinakorik.
• Zuk joan nahi ez baduzu ere, izango da zure ordez joan nahi duenik.
• Inguruko beste gazteak ez bezala, neskato hura izugarri lotsatia eta isila zen.
• Bere erosketak ez ezik, gureak ere egin ditu.
• Ez ezazu zuk horrelakorik esan.
• Lagun gaitzazu, arren.
• Eska iezadazu nahi duzuna.
• Etor bedi zure erreinua.

Aditz-taula

• Zu mendian: Zabiltza / Zenbiltzan
• Gu zure etxera: Goaz / Gindoazen
• Zuek atzerritik: Zatozte / Zintozten
• Ba: Doakizue / Zihoakizuen
• Ni ez: Nabilkizu / Nenbilkizuen
• Nondik: Dakartzazu / Zenekartzan
• Haiek diru: Daukate / Zeukaten
• Honek tranpak: Daki / Zekien
• Umeek: Daramakiote / Zeramakioten
• Lagunak: Dakarkigu / Zekarkigun