Euskal gramatika: testu-antolatzaileak eta lotura-hitzak

Resumen

Dokumentu honek euskarazko testuak antolatzeko eta ideiak lotzeko erabiltzen diren esamolde eta hitz-loturak biltzen ditu. Hasierako, ordenatzaile, ideia aurkezteko, jarraipen, kontraesan, aipamen, adibide, arrazoitze, indartze, onarpen eta amaiera-esamoldeak daude zerrendatuta. Ikaslea horien erabilera egokia ikasiko du idazlanetan eta ahozko azalpenetan.

Puntos clave

Hasierako esamoldeek (hasteko, lehenengo eta behin, sarrera gisa) testua irekitzen dute.
Ordenatzaileak (alde batetik… bestetik, lehenik… bigarrenik) ideien segida markatzen dute.
Kontrakotasun-loturak (baina, dena dela, hala eta guztiz ere, ordea, berriz, aldiz) ideia bat bestearen aurka jartzen dute.
Aipamen-esamoldeek (askoren iritziz, diotenez, dirudienez) beste batzuen iritzia edo informazioa aipatzen dute.
Adibide-loturak (adibidez, esate baterako, hau da) ideia bat argitzeko erabiltzen dira.
Arrazoitze-loturak (izan ere, beraz, horregatik, hortaz) kausa eta ondorioa lotzen dituzte.
Amaiera-esamoldeek (laburbilduz, azkenik, horrenbestez) testua bukatzen dute eta ondorioak aurkezten dituzte.

Ponte a prueba

Hasierakoak

Hasteko,
Lehenengo eta behin,
Ezer baino lehen,
Ezeri ekin baino lehen,
Bazen behin
Lehen-lehenik,
…z hitz egin behar dudalarik,
Sarrera gisa esango dugu …

Ordena

Alde batetik, … Bestetik, Ildo beretik,
Era berean,
Halaber,
Lehenik…/ bigarrenik, (Arestian) esan bezala,
(Gorago) esan bezala,
Lehengo hariari jarraituz,
Gauzak horrela,
Horiek horrela,
Bai… bai
Ez… ez

Ideia bat aurkezteko

-ri dagokionez,
… dela eta, komeni da esatea …
Oro har,

Jarraipena

(Honen) ondorioz,
Horren haritik,
Hari beretik,
Era berean,
Bigarrenik,
Gero,
Honen ostean,
Hau (ikusi) eta gero,

Kontrakotasuna

Baina
Dena dela, / Dena den,
Hala (eta guztiz) ere,
Edozein modutan ere,
Edonola ere,
Nolanahi ere,
Esanak esan,
Hori(ek) gorabehera,
…, ordea,
…, berriz,
…, aldiz,

Aipamenak; iritziak emateko

(r)en arabera,
Askoren / Batzuen iritziz,
… (r)en ustez,
(r)en esanetan,
Diotenez,
Antza denez,
Dirudienez,
Badirudi… -(e)la
…(e)la dirudi
Dakigunez,
Irakurrí dugunez,

Adibideak jartzeko

Adibidez,
Esate baterako,
Hau da,
Ikus, adibidez, -ren kasua: …
Kasu (bat aipatzeko …)
Hori erakusteko, aipa dezagun…

Arrazoitzeko

bait-
… -(e)lako
-(e)la eta
-(e)la bide
-t(z)eagatik
Horregatik
Izan ere,
Hori dela eta,
Horrela, ba,
Beraz,
Hortaz,

Indartzea

Aipatu bezala,
Aipatu dugunez,
Berriro esanda,
Beste era batera esanda,
Zehatzago esanda,
Hobeto esanda,
(Gorago) esan bezala,
Are gehiago,
Gainera,
Kontuan hartu,
gainera,

Onarpena (ziurtasuna)

Ez dago dudarik…
Seguruenik
Ziur aski
Zer esanik ez
Egia da… -(e)la
Dudarik gabe
Zalantzarik gabe
Argi dago (e)la
Bistan da (e)la
Beharrezkoa da garbi uztea
…, noski / …, jakina

Bukaerakoak eta ondorioak

Amaitzeko, / Bukatzeko,
Amaiera bezala,
Aurreko guztia (Iaburbilduz,)
Ondorío gisa,
Amai dezagun esanez (e)la
Azkenik, zera:…
Laburbilduz,
Hitz gutxitan (esateko):…
Horrenbestez, zenbait ondorio atera daitezke: 1… 2… 3…

Ideia berriak txertatzeko

Ez horí bakarrik,
Bestalde / Beste aldetik
Baita … ere
Baina, bestetík,
… ere bai
ez ezik … ere
Egia da, hala ere,
Izan ere,
(Horrez) gain,

Preguntas frecuentes

Zer dira testu-antolatzaileak euskaraz?

Testu-antolatzaileak esaldi edo paragrafoen artean erlazioa adierazten duten hitzak eta esamoldeak dira. Ideien ordena, kontrakotasuna, adibidea edo ondorioa markatzen dituzte.

Zein hitz erabili behar dira ondorioak aurkezteko?

Ondorioak aurkezteko beraz, hortaz, horregatik, izan ere edo horrenbestez bezalako loturak erabiltzen dira. Amaiera-esamoldeak, hala nola laburbilduz edo azkenik, ere erabil daitezke.

Zein da baina eta ordea arteko aldea?

Biek kontrakotasuna adierazten dute, baina ordea esaldi baten atzean doa normalean. Testuak ez du zehazten bi hitzen arteko erabilera-desberdintasun zehatza.