Euskara ariketak: lexikoa, gramatika eta ortografia

1. Lexiko Ariketak eta Sinonimoak

Sinonimoak aurkitu

Irakurri testua berriz, eta azpiko hitzen sinonimoak aurkituko dituzu:

• Bitxi: xelebre
• Lan-talde: koadrila
• Ipurterre: ipurtarin
• Arduratu: kezkatu
• Salto egin: jauzi egin
• Liskartsu: gatazkatsu
• Solas egin: mintzatu
• Iritsi: ailegatu
• Nahiko: samar

2. "Egon" aditza ordezkatu

Ordezkatu egon aditza beste batez, perpausaren zentzuari eutsiz:

• Grabazioak giro onean egiten dituzte.
• Egunero gertatzen da zerbait barregarria.
• Jende asko batzen da grabazioetan.
• Telesaila egingo delako berria leku guztietan zabaldu da.
• Telesailean zazpi edo zortzi lagunek parte hartzen dute aktore lanetan.
• Lan-taldean betiko kideek irauten dute.

2. Ortografia eta Puntuazioa

Puntuazio-markak jarri

Jarri puntuazio-marka egokiak ondoko perpausei:

• a. Autoa edukiko banu, etxera eramango zintuzket.
• b. Gaixo dagoen arren, gaueko ordu txikietan heldu zen etxera.
• c. Jertse hori hain da polita, ezen erosiko baitut.
• d. Iñakik, herriko plazan okindegia daukanak, opil gozoak egiten ditu.

Hitz okerrak zuzendu

Esan zerrenda bakoitzean zein hitz dagoen gaizki idatzita eta zuzendu:

• a. antzesle → antzezle
• b. sartagin → zartagin
• c. eztolda → estolda
• d. alkol → alkohol

3. Zuzentasun Gramatikala eta Berridazketak

4. Perpaus zuzenak aukeratu eta zuzendu

• a. Telesaila nahiko surrealista da, gidoiak oso xelebreak baitira.
• b. Nik ez dut atal bat ere galduko, umorezko telesailak asko gustatzen baitzaizkit.
• c. «Aktoreon lana ez da esketxetakoa bezalakoa, orain gidoiari lotuago baikaude», esan du Alkainek.
• d. Horrelako telesail batean parte hartzea gustuko nuke, oso umorezalea bainaiz.

Berridazketa ariketak

Moldatu testuko esaldi hauek, parentesi artean emandako forma erabiliz:

• Sonoritate polita izateaz gain, istorioa tren-geltoki batean gertatzen delako erabili dugu hitza.
• Jende askok badaki geltoki bat dela, baina ez ezagutzeak misterioa ematen dio.
• Kanpoko langileak ditugu, ETBko platoak erabiltzen ditugun arren.
• Gabonen aurretik 13 atal bukatuko ditugulakoan gaude.
• Lana bukatutakoan, oraindik barre gehiago egitea tokatzen zait.
• Bestelako papera egitea tokatuz gero, probatu egingo nuke.

6. Galdegaia bereizi

Bereizi perpaus hauen galdegaia (letra lodiz adierazia):

• Jon Txindokira joan da gaur goizean.
• Jon gaur goizean joan da Txindokira.
• Gaur goizean Txindokira Jon joan da.
• Jon gaur goizean Txindokira joan da.

4. Bigarren Ariketa Multzoa: Lexikoa eta Ortografia

Sinonimoak

• Ikur: sinbolo
• Mozkin: etekin
• Zirikatzaile: zakar
• Tratu: akordio
• Baxu: apal
• Larru: azal
• Hondakin: gorozki
• Ardura izan: axola izan
• Abeltegi: abeletxe

3. Tokiz kanpoko hitzak

Esan zerrenda bakoitzean zein hitz dagoen tokiz kanpo eta azaldu zergatik:

• a. iraganaldi: ez du artearekin zerikusirik.
• b. zama: ez da gorputz atala.
• c. itogin: ez du ekonomiarekin zerikusirik.
• d. aldaka: ez da gorputz-apaingarria.

4. Berridazketak

Moldatu testuko esaldi hauek, parentesi artean emandako forma erabiliz:

• Bizkarra mihise bat bailitzan saldu berri du.
• Arte-lanik ezagunena, agian, Estolda deritzona da.
• Suitzar batek urtean hiru aldiz erakusketa egingo du Delvoyek egin dion/zion tatuaje batekin.
• Adituak artista belgikar polemikoa munduko artistarik zakarrenetakoa delakoan daude.
• Singapurrera joan behar izateak erakusten du salmenta-akordioak izan duen arrakasta.

5. Ortografia: Hitz okerrak zuzendu

Esan zerrenda bakoitzean zein hitz dagoen txarto eta zuzendu:

• a. ekoitsi → ekoitzi
• b. ohial → oihal
• c. garage → garaje
• d. zikoits → zikoitz

5. Gramatika Aurreratua eta Aditzak

6. Mendeko perpausak

Ordeztu nabarmenduta dagoena mendeko perpausak erabiliz:

• a. Kontzertua bukatutakoan lagun asko ikusiko ditugu.
• b. Igandeko partidan denok geldi egon ezinik egon ginen.
• c. Zure amak ere nik egiten dudan bezala egiten du?
• d. Aitorrek nik beste urte daramatza lanean.
• e. Bi koaderno erosi ditut eskolan erabiltzeko.
• f. Ainhoa ere berandu zelako joan zen etxera.
• g. Oihu egingo bazenio, ez zenuke ezer lortuko.

7. Esaldiak zuzendu

Zuzendu gaizki dauden esaldi hauek:

• a. Aneri ez zaio ahaztu gaur nire urtebetetzea dela.
• b. Olatzek ez daki oporretan nora joan / nora joango den.
• c. Garbi dago bihar ez duela euririk egingo.
• d. Ez dauka argi zer egin behar duen.
• e. Nola bukatuko den filma ikusi nahi du.

Bete hutsuneak (Aditz-formak)

• Guri asko: zaigu / zitzaigun
• Jendeari: diote / zioten
• Zuen seme-alabei: dizkiete / zizkieten
• Gurasoek: gaituzte / gintuzten
• Nik ez: dut / nuen - naute / ninduten
• Irakasleek: zaituztete / zintuzteten
• Asko: ditu / zituen
• Guk zuei: dizkizuegu / genizkizuen
• Zuek guri: dizkiguzue / zenizkiguten
• Albertori: zaizkio / zitzaizkion - dira / ziren

Adierazi indikatiboko aditzak

• Zintudan: nor-nork (nik-zu), lehenaldia
• Zatzaizkigu: nor-nori (zu-guri), orainaldia
• Gintuzten: nor-nork (haiek-gu), lehenaldia
• Zintzaizkioten: nor-nori (zuek-hari), lehenaldia
• Nituen: nor-nork (nik-haiek), lehenaldia
• Dizkinat: nor-nori-nork (nik-hiri [neska]-haiek), orainaldia
• Zintuzteten: nor-nork (haiek-zuek), lehenaldia
• Nauk: nor-nork (ni-hik), orainaldia
• Zatzaizkiete: nor-nori (zuek-haiei), orainaldia

Aukeratu forma egokia

• Zuek ez: ninduzuen (b)
• Umeak: genituenean (a)
• Zuek guri: zatzaizkigute (b)
• Oparia: genizuenean (a)
• Telefonoz: zenituen → zituen
• Ezagutu: banizu → bazintut
• Azterketa: baginake → bagina / zenizkidan → zenizkidake
• Ikusi: zenidake → zenidakeen
• Langabezian: bazen → balitz
• Zer: zenion → zenioke / bazizun → balizu
• Jakin: bazuen → balu
• Zuek: bazintuztedan → bazintuztet
• Berriz: banuen → balu

Jarri euskara batuan

• Guk ez: genizkion
• Lagunak: daude
• Ez al: zenituen
• Barkatu!: ditut
• Mikelek: zituen
• Joan: nintzaionean / zitzaidan

Aukeratu forma

• Atzo guk: zintugunean (c) / zenigun (a)
• Aitona-amonei: gintzaizkienean (c) / zitzaizkigun (c)
• Ez al: zenidan (b)

Berridatzi esaldiak

• Eskolara joatera behartu gintuzten.
• Haren berriak hain azkar iristeak harritzen nau.
• Zuk Mikeli arrosak erosiko bazenizkio, poztuko litzateke.
• Zuek guri ekarri zenizkiguzuen botilek ez zuten gehiegi iraun.
• Haize pixka bat hel dedin ireki dugu atea.

Bete hutsuneak (Baldintza eta ondorioa)

• Zuzendariak: baligu / ginateke
• Kontu: balizkizue / zenioketen
• Patxi: balitzaigu / genioke
• Anak: balu / zatekeen
• Hark: balitu / zioketen
• Kontzertua: balitz / ningukezun
• Guk zuek: bazintuztegu / genukeen
• Gurasoek: balizute / zinateke
• Zuk kalean: baninduzu / nindukezun
• Bere garaian: balu / zukeen