Estatuaren Funtzioak eta Politika Ekonomikoaren Tresnak

Economía4,88 KB

Estatuaren funtzio ekonomiko nagusiak

Erregulazio-funtzioa:

Erregulazio-funtzioa kapitalaren metaketa laguntzeko egiten da (ez guztien onurarako):

  • Estatua: Bermea ematen dio esparru legalari, jabetza pribatua posible izateko oinarrizkoa dena. Helburua kapital-metaketa da.
  • Gatazka sozialak murrizteko politikak egiten ditu Estatuak.

Esleipen-funtzioa

Helburua merkatuaren efizientzia handitzea da. “Merkatu-hutsak” gertatzerakoan egoera konpondu behar du. Adibidez, monopolioak egotea ekidin behar du. Horretarako dituen tresnak erregulazioa eta politika fiskala dira.

Birbanaketa-funtzioa

  • “Ongizatearen Estatua” kontzeptua: Kapitalismoaren desorekak gutxitzeko eta diruaren banaketa justuagoa egiteko helburua du.
  • Ongizate-politikak: Banaketa pribatu eta primarioen ondorioz desoreka ematen denez, hasierako banaketa hori era justuagoan egiten saiatzen dira (birbanaketa).

Birbanaketaren oinarriak eta helburuak

Bi oinarri nagusi dauzka:

  • Moneta-transferentziak: Segurtasun Sozialaren sistema publikoaren barnean.
  • Lehentasunezko ondasun eta zerbitzuen hornidura.

Helburuak:

  • Segurtasun ekonomikoa.
  • Berdintasun handiagoa errentaren banaketan edo desparekotasun ekonomiko eta sozialaren murrizketa.
  • Pobreziaren ezabatzea edo murrizketa.

Ereduak:

  • Ikuspegi liberala (AEB).
  • Ikuspegi instituzionalista (Suedia).

Egonkortze-funtzioa

Eskari Agregatuaren (EA) kontrolerako politika makroekonomikoak martxan jartzea da.

  • EA formula: Kontsumoa + Inbertsioak + Gastu Publikoa + Esportazio netoak.
  • Erremintak: Politika fiskala eta moneta-politika.

Ziklo ekonomikoaren kudeaketa

Atzeraldi garaian (langabezia garaia): EAren politika hedakorrak aplikatuko ditugu. Bi era daude politika fiskal hedakorrak aplikatzeko. Moneta-politika hedakorra ere erabiltzen da depresio-garaitik ateratzeko.

Hedaldi garaian (inflazioa): EAren politika murriztaileak aplikatuko ditugu. Hau da, lehen azaldutakoaren guztiz kontrakoa:

  • Politika fiskal murriztailea: Zergak igo edota gastu publikoa murriztu.
  • Moneta-politika murriztailea: Interes-tasak igo.

Esku-hartze publikoaren arazoak

  • Politika proziklikoa.
  • Helburu pribatuak dira beti politika ekonomikoaren oinarria.
  • Pizgarriak ematearen arazoak: Jendea eroso kokatzea eta gastu publikoa areagotzean defizit publikoa sortzea.
  • Estatuan etekin pribatua bilatzen duten presio-taldeak egotea.
  • Estatuak ez daki beti zeintzuk diren hiritarren lehentasunezko beharrak.
  • Esku-hartze publikoa gero eta murriztuagoa da globalizazioaren ondorioz.

Politika Ekonomikoaren helburuak

  • Hazkunde ekonomikoa: Dirua da garrantzitsuena; honen adierazlea BPGa da.
  • Enplegu betea: Lanpostuak sortu, epe laburrean langabezia ziklikoa murriztu eta epe luzean egiturazko langabezia ezabatu.
  • Prezioen egonkortasuna: Inflazioa eta deflazioa ekiditea.
  • Ordainketa-balantzaren oreka: Beste herrialdeetan erositako ondasun eta zerbitzuen arteko harremana.

Gatazka ekonomikoak

  • Hedaldi ekonomiko garaian: Langabezia jaitsi arren, inflazioa igo ohi da.
  • Atzeraldi ekonomiko garaian: Langabezia igo eta inflazioa jaitsi ohi da.

Agintari ekonomikoek lehentasunak ezarri behar dituzte: helburuak hierarkizatu, kuantifikatu eta epeak ezarri.

Moneta-politika eta Politika Fiskala

Moneta-politika

Helburua: Ekonomian dagoen diru-kantitatea (diru-eskaintza) kontrolatu eta diruaren prezioa (interes-tasa) ezarri. Produkzioan eta prezioetan eragina du (BPG eta inflazioa). Arduraduna Banku Zentrala da.

Tresnak:

  • Merkatu irekiko eragiketak: Banku Zentralak merkatu irekian tituluak saldu ala erosi egiten ditu.
  • Deskontu-tasa politika: Banku Zentralak banku komertzialei kobratzen dien interes-tasa da.
  • Erreserba-baldintzen aldaketa: Banku komertzialak behartuta daude erreserba minimoen portzentaje bat izatera (%2). Gainontzekoa maileguak ematera bidera dezakete.

Politika fiskala

  • Gastu publikoa:
    • Sektore publikoaren erosketak eta inbertsioak (hautazkoa).
    • Sektore publikoaren transferentziak (osagai automatikoa).
  • Zergak:
    • Zuzenak: Gizabanakoen eta enpresen errentaren gainekoak.
    • Ez-zuzenak: Prezioen gainekoak (BEZ, adibidez).

Descargar

PDF Word HTML