Errusiako Iraultza 1917: otsaileko iraultza eta gerren arteko garaia

Errusiako Iraultza eta gerren arteko garaia

Ezaugarri nagusiak

Gerra Handia amaitu gabe zegoela, XX. mendeko historiako gertakaririk garrantzitsuenetariko bat gertatu zen: 1917ko Errusiako Iraultza. Gertakari horrek, lehen aldiz, langileen ideologia batean oinarritutako erregimena jarri zuen indarrean.

Errusiako Iraultza

Ezaugarri nagusiak

1917ko otsailetik urrira arte, Errusian gertaera garrantzitsu batek ordu arteko egoera eta erregimena goitik behera aldatu zituen. Errusiako Iraultza historiako lehen iraultza sozialista izan zen, eta Frantziako Iraultza bezain garrantzitsua izan zen.

Langileen protestek, ugazaben gehiegikerietatik babesteko, alderdi politikoak eta sindikatuak sorrarazi zituzten. Kapitalismoa desagerrarazi eta gizarte berdinzaleagoa eratu nahi zuten, aberatsen eta pobreen arteko alde handiak errotik kentzeko. Gizarte berri baten garaipena adierazi zuen, kapitalismo industrialaren gehiegikerietatik urruntzeko ahaleginean.

Errusiako Iraultza aurretik

Errusia, XX. mendearen hasieran, Europako herrialderik atzeratuena zen:

• Gobernua monarkia absolutua zen, Nikolas II.a tsarraren agindupean.
• Ekonomia-jarduera nagusia nekazaritza zen.
• Lurraren banaketa oso desorekatua zegoen; zatirik handiena nobleena, elizarena eta burgesiarena zen.
• Nekazariak egoera negargarrian bizi ziren eta, noizean behin, matxinatu egiten ziren lurrak eskatzeko.
• Industrian langile gutxi ziren eta oso baldintza txarretan bizi ziren.

1905eko Iraultza

Nikolas II.aren garaian mugimendu iraultzailea piztu zen. Horren aurrean, tsarrari amore eman behar izan zuen zenbait ahalmenetan, eta gobernu-sistema aldatu egin behar izan zuen hein batean:

• Parlamentua (Duma) sortu zen.
• Askatasun politikoa areagotu zen.

1905eko Iraultza aldaketa politiko txikia baino ez zen izan, ez baitzuen eraginik izan Errusiako nekazari eta langile gehienen bizimoduan.

1917ko Iraultzan erabateko garrantzia izan zuten langileen batzordeak sortu baitziren orduan: sobietak. Sobietak lantegietako langileen ordezkarien batzordeak ziren. 1917an berpiztu egin ziren, eta oinarri-oinarrizkoak izan ziren iraultzaren garapenean.

1917ko Otsaileko Iraultza

Errusia Lehen Mundu Gerran murgilduta zegoen (Entente Hirukoitzean). Behin eta berriz menderatu zuten, eta gerraren ondorioz galera ekonomiko itzelak etorri ziren.

1917ko otsailean, San Petersburgoko langileek greba egin zuten janari faltagatik eta egoera larria salatzeko. Tsarrak manifestazioak geldiarazteko agindu zion armadari, baina soldaduek ez zuten agindutakoa bete eta ez zieten tiro egin herritarrei.

1905ean sortutako sobietak berriz ere elkartu ziren eta Errusia osoan zehar hedatu ziren.

Gerra zibila ekiditeko, Nikolas II.ak abdikatu egin zuen. Ondorioz, Errusiar Inperioaren ordez errepublika liberala jarri zen. Protagonistak mentxebikeak edo sozialista moderatuak izan ziren.