Deskolonizazioa Asian eta Afrikan: kontzeptua, arrazoiak eta ereduak

HistoriaActualizado el 5,44 KB

Resumen

Testuak deskolonizazio kontzeptua azaltzen du, Asiako eta Afrikako herrialdeen independentzia prozesua ulertzeko. Ekonomia, nazionalismo, mugimendu ideologikoak eta mundu gerren ondorioak aztertzen ditu, baita AEBen eta SESBren jarrera ere. Azkenik, deskolonizazio eredu nagusiak (negoziatua, metropoliaren ekimena eta borroka armatua) bereizten ditu.

Puntos clave

  • Deskolonizazioa: mende dauden herrialdeek politikoki independentzia lortzea eta atzerritarren nagusitasunetik askatzea.
  • Arrazoien artean: ekonomia eta gizartearen aldaketak, nazionalismoa, mendebaldearen kontrako mugimendu ideologikoak eta panasitismoa, panabarismoa eta panafrikanismoa bezalako elkartasun mugimenduak.
  • Munduko gatazkek Europa ahuldu zuten; Japoniarren garaipenek arraza zuria garaiezina ez zela agerian utzi zuten.
  • Lehen Mundu Gerratik aurrera, nazioarteko erakundeen politika kolonialismoaren kontrakoa izan zen.
  • AEBek eta SESBek deskolonizazioa babestu zuten, Gerra Hotzaren testuinguruan herrialde berrien aldeko jarrerak bilatuz.
  • Deskolonizazio eredu nagusiak: negoziatua, metropoliaren ekimena eta borroka armatua.

Ponte a prueba

4. ASIAKO eta AFRIKAKO DESKOLONIZAZIOA


4.1. Deskolonizazio kontzeptua


Deskolonizazioa beste herrialde baten mende dauden herrialdeak politikoki independentzia lortzeari eta atzerritarren nagusitasunetik askatzeari deritzo.


4.2.Deskolonizazioaren arrazoiak


Independentzia lortu arteko garapenean honako gertakari hauek eragin zuten:


-Ekonomiaren eta gizartearen hazkundeak eta aldaketak, hazkunde demografikoak, profesional eta teknikari berrien prestakuntzak…

-Nazionalismoa, Koloniak metropolietatik desberdintzen dituzten ezaugarriez jabetzen direnean, sentimendu nazionalistak sortuko dira.

-Mugimendu ideologikoak eta mendebaldearen kontrako jarrerak agertzea.

-Afrikako eta Asiako herrialdeen arteko elkartasun mugimenduak sortzea: panasitismoak, panabarismoak eta panafrikanismoak.


Mundu gerrak eta nazioarteko erakundeak


Munduko gatazkek Europa ahuldu egin zuten eta bertakoek kontinente horren nagusitasunean sinesten utzi zuten. Japoniarrek lortutako garaipenak agerian utzi zuten arraza zuria ez zela garaizezina,


Lehen Mundu Gerra amaitu zenetik, nazioarteko erakundeen politika kolonialismoaren kontrakoa izan zen. Urteek aurrera egin ahala eta hainbat erakunderen laguntzarekin deskolonizazioari ekin zitzaion.


AEBen eta SESBren jarrera


Deskolonizazio prozesua babestu zuten. Bigarren Mundu Gerran, herrialde aliatuek herrien askatasunaren printzipioa aldarrikatu zuten behin eta berriro. Gerra Hotza zela eta, bi superpotentzien arteko lehiaren ondorioz, herrialde berrietan aldeko jarrerak bilatzen ziren


4.3. DESKOLONIZAZIO EREDUAK


Hainbat deskolonizazio mota izan ziren:


  • Deskolonizazio negoziatua


    . Negoziazio luzeak egin ondoren, hainbat ardura koloniaren esku uzten direnean gertatzen da.
  • Metropoliaren ekimena


    . Subiranotasuna modu baketsuan era azkarrean eskualdatzen denean gertatzen da. Herrialde berrietako buruzagiek ez dute prestakuntza berezia.
  • Borroka armatua


    . Metropolietako harremanak indarra erabiliz hausten direnean gertatzen da.


Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Zer da deskolonizazioa?

Beste herrialde baten mende dauden herrialdeek politikoki independentzia lortzea eta atzerritarren nagusitasunetik askatzea da.

Zein eredu nagusi izan ziren deskolonizazioan?

Deskolonizazio negoziatua, metropoliaren ekimena eta borroka armatua. Negoziatuan negoziazio luzeen ondoren ardurak uzten dira; metropoliaren ekimenean subiranotasuna modu baketsuan eta azkarrean eskualdatzen da; borroka armatuan harremanak indarrez hausten dira.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Zer da deskolonizazioa testuaren arabera?
2. Zein da testuaren arabera deskolonizazioaren arrazoietako bat?
3. Zein gertakarik ahuldu zuen Europa testuaren arabera?
4. Zer izan zen Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren nazioarteko erakundeen jarrera?
5. Zein deskolonizazio eredu da negoziazio luzeen ondoren gertatzen dena?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.