Errenazimenduko arte eta arkitekturaren gida: pintura, eskultura eta arkitektura

Arte y Humanidades8,26 KB

Errenazimenduko arte eta arkitektura: sarrera orokorra

Quattrocento arkitektoak:

  • Brunelleschi: forma geometrikoak, antzinako formak eta bi koloreko harria.
  • Alberti: proportzioa, eragozpenik gabeko hiriak proposatu. Santa Maria Novella fatxada, San Andres eliza eta Rucellai jauregia.

Cinquecento arkitektoak:

  • Bramante: monumentalismoa eta proportzioa. San Pietro in Montorio, Vatikanoko San Pedro.
  • Michelangelo: forma klasikoak eta eskulturatzat tratatu. Laurentziana liburutegia, Julio II hilobia, Vatikanoko San Pedro.

Manierismoa, arkitektura:

  • Palladio: aristokratentzako etxeak, lau fatxada berdin, oinplano simetrikoa. San Giorgio eliza, Teatro Olimpico, Vicenzako basilika.

Eskultura Quattrocento eta Cinquecento aroan

Quattrocento eskultoreak:

  • Ghiberti: estilo klasiko berreskuratua, brontzea, sakonera eta deitaleak. Florentziako bataiategiko ateak.
  • Donatello: irudian psikologia islatu. David, San Jorge, Gattamelata kondotiero.
  • Verrocchio: sentsualitatea, brontzea. Colleoni, David.

Cinquecento eskultoreak:

  • Michelangelo: memoria, trebezia, Arezzon jaioa. Eskaileraren Ama Birjinia, Pietatea, Bacco, David.

Manierismo eskultura: Julio II hilobia, esklabuak, Moises, Medicien hilobia, Florentziako Pietatea, Rondanini Pietatea.

Pintura Quattrocento aroan

  • Fra Angelico: Toskana, Jesus eta Maria pintatu, pertsonai liraino eta dotoreak. Deikundea.
  • Masaccio: monumentalismoa eta gai erlijiosoak. Trinidadea.
  • Piero della Francesca: Flandriako eragina, perspektiba, simetria eta ongia. Zigorkatzea (freskoa), Federico da Montefeltro eta emaztearen erretratua, Arrautzaren Madona, Editzearen Madona, Arezzoko freskoak.
  • Botticelli: gai mitologikoak eta erlijiosoak, errefinatua, emakumearen edertasuna. Venusen jaiotza (lienzo gaineko tenplea), Udaberria (taula gaineko tenplea).

Pintura Cinquecento aroan eta manierismoa

  • Mantegna: monumentalismoa, expresio gogorrak, irudi eskultorikoak. Kristo hila.
  • Perugino: olio pintura. Giltzak ematea San Pedrori eta San Sebastian.
  • Leonardo da Vinci: munduaren ezagutza helburu, itzala, sfumato teknika, edertasun ideala. Haitzetako Ama Birjina (olioa), Mona Lisa (olioa), Azken Afaria (freskoa).
  • Rafael Sanzio: detaileak, Vatikanoko enkargua. Atenaseko eskola (freskoa), Ama Birjinaren ezkontza, Madonna Sixtina.
  • Michelangelo: burua eskultoretzat, lan bakarra. Toldo Doni (taula gaineko tenplea). Kapera Sixtina (freskoa): gizaki historia pintatu, Azken Epaia (terribilita).
  • Veneziako eskola: kolore argiak, luxua eta aberastasuna. Giorgione: Ekaitza (paisaia).
  • Manierismo pintura: horror vacui, tonalitate hotzak. Tintoretto: Oinen garbiketa (mihisan gaineko olioa), plano desberdinak. Parmigianino: Lepo luzeko Madona (taula gaineko olioa).
  • Europako pintura, Alemania: perspektiba, monumentalismoa eta detailismoa. Adan eta Eva (taula gaineko olioa), Autoerretratua (taula gaineko olioa).
  • Espainia: gai erlijiosoak. Berruguete: Deikundea. Juan de Juanes: Azken Afaria (taula gaineko olioa). Machuca: Gurutzetik jaistea (tanta gaineko olioa).
  • El Greco: monumentalismoa. 3 etapa: eragin bizantziarra, koloreen nagusitasuna, kolore beroak, zeru onirikoak eta fantasmagorikoak. Lan erlijiosoak eta erretratuak: Toledoko bista, San Maurizioren martiria, Orgaz kondearen ehorzketa, Laokoonte, Expolioa, San Sebastian.

Arkitektura sarrera: teoria eta oinarriak

Vitruvio: idazle erromatarra. Edertasuna, erabilgarritasuna eta sendotasuna. Edertasunak arrazoia eta begiak poztu behar ditu. Gizakia erreferentzia, simetria eta proportzioa. Horizontaltasuna.

Greko-erromatar aurrekariak: artista italiarren ereduak (Panteoia, Koliseoa).

Numismatika: antzinako eraikuntzak txanponetan, ordena klasikoak berreskuratu. Elementu dekoratiboak erabili (medailoiak, girlandak, putti-ak, landareak).

Materiala: Italian, adreilua eta harria marmol plakez estalita. Europan, eraginak desberdinak.

Pintura sarrera: oinarriak

  • Naturaren imitazioa: natura gainditezina; gorputzeko alde ederrenak hautatu, sakontasuna, adierazkortasuna eta mugimendua.
  • Espazioaren errepresentazio zientifikoa: proportzio sistema, giza irudia karratu eta triangeluetan deskonposatu. Giza kanona eta proportzioa. Horizontaltasuna. Ihes puntuak. Aire perspektiba, Leonardok garatua.
  • Produkzio gunea: Quattrocento Florentzian, marrazkia eta marra nagusi.
  • Gaiak: gai erlijiosoak, humanismoa, pertsonaien ekintzak. Erretratua: humanismoa eta indibidualismoa. Gai mitologikoak: Antzinatean berpiztea, heroi eta jainko paganoak irudikatu, balioak azpimarratuz.

Arkitektura espainiarra Errenazimenduan

Errenazimendu edo Plateresko estiloa: gotikoaren eragina nabaria, gurutze gangak, gune altuak eta argitsuak. Groteskoaren eragina (tamaina txikia, gai landarekoak), fatxadak balaustradaz amaituak. Salamancako Maskorren Etxea, Salamancako Unibertsitatearen fatxada (bertikaltasuna, balaustrada), Burgoseko katedraleko eskailera urreztatua.

Errenazimendu inperiala edo estilo klasikoa: Pedro de Machuca: Alhambrako Carlos V jauregia, oinplano karratua, patio zirkularra. Patioan ordena klasikoak agertzen dira: behean dorikoa, goian joniarra. Gai sinbolikoak botere inperiala adierazten dute. Juan de Alava, Rodrigo Gil de Hontañón: Alcalá de Henareseko Unibertsitatearen fatxada. Alonso de Covarrubias: Toledoko ospitalea. Diego de Siloe: Granadako katedrala.

Estilo herreriarra edo Eskorialdarra: Juan de Herrera sortzailea. Italiako bidaian estilo berriaren sortzailea. Elementu dekoratibo gutxi, bolumen erraldoiak eta gogorrak. San Lorenzo del Escorial: Felipe II-ren eraikuntza handietako bat; erretaula egoitzan, gurutze grekoa, kupula handia eta erregearen hilobia.

Descargar

PDF Word HTML