Arte eta Arkitektura Erromatarra: Ezaugarriak eta Ekarpenak

Resumen

Dokumentuak arte erromatarraren ezaugarri nagusiak aztertzen ditu, arte grekoarekiko harremana azalduz. Arkitekturaren oinarri nagusiak (praktikotasuna, hilezkortasuna eta monumentaltasuna), eraikuntza-materialak, arku eta ganga bezalako elementuak eta ordena klasikoen erabilera azaltzen ditu. Ikasleak erromatarren ekarpen nagusien ikuspegi orokorra lortuko du.

Puntos clave

Arte erromatarra greziarraren ekarpenak jaso eta zabaldu zituen, baina arkitekturan joera propioa garatu zuen.
Arkitektura erromatarra praktikotasunean, hilezkortasunean eta monumentaltasunean oinarritu zen.
Hormigoia (karea, harri puskak, harea eta igeltsuz osatua) gogorra, iraunkorra eta merkea zen.
Arkua eta ganga etruriar artetik hartu zituzten eta arkitektura erromatarrak konkista handia lortu zuen.
Greziar sistema arkitrabatua gangarekin tartekatu zuten egitura dinamikoak sortzeko.
Toskanar eta konposatu ordenak gehitu zituzten greziar ordena klasikoei.
Erromatarren ekarpenik garrantzitsuena barneko espazioaren ideia da.

Ponte a prueba

Arte Erromatarra: Sarrera eta Garrantzia

XVII. eta XVIII. mendeetako ikusmolde akademikoek arte greziarraren aldi helenistikoaren luzapena zela uste zuten. 1895. urtetik aurrera egindako ikerketek, arte erromatarraren esentzia birbaloratzen hasi ziren. Gaur egun, balio bereziak dituen adierazpen erabat positibotzat hartzen da.

Arte erromatarrak greziarraren ekarpenak jaso eta zabaldu zituen. Erromak badu bere ekarpena, inork baino hobeto biltzen jakin baitzituen artearen sortze-alderdia eta alderdi funtzionala. Gelditu zaizkigun arte erromatarraren aztarna ugariek funtsezko eragina izan dute Mendebaldeko artearen ondorengo garapenean.

Arkitektura Erromatarra

Eskulturan eta pinturan, erromatarrak grekoen jarraitzaileak ziren. Arkitekturan, ordea, bestelako joera eman zen.

Oinarrizko Printzipioak

Arkitektura erromatarra hiru oinarri nagusitan finkatu zen:

Praktikotasuna
Hilezkortasuna
Monumentaltasuna

Ezaugarri Orokorrak

Eraikuntza-materialak

Materialak maisuki erabiltzen zituzten. Material tradizionalekin batera, beste berri batzuk berreskuratu, hobetu eta erabili zituzten:

Hormigoia eta Morteroa: Hormigoia ez da gaur egun erabiltzen dugun substantzia erdi likidoa, baizik eta karea, harri puskak, harea eta igeltsuz osaturiko nahasketa. Gogorra, iraunkorra eta merkea zen. Balio estetikorik ez zuenez, erromatarrek apaintzeko dekorazio-teknika anitzak garatu zituzten.
Adreilua: Ingeniaritza-eraikuntzetan erabili zuten, eraikinak arinago eta azkarrago altxatzen zirelako.
Marmola: Bereziki tenpluetan erabiltzen zen.

Material arkitektonikoak lantzeko erari opus deitzen zaio.

Eraikuntza-elementuak

Etruriar artetik arkua (erdi-puntukoa) eta ganga (kanoi-ganga, ertz-ganga eta kupula) hartu zituzten. Ganga sistemak eskaintzen zituen aukerak material berriekin (morteroa eta adreilu zeramikoa) konbinatzean, arkitektura erromatarrak konkista handia lortu zuen, XIX. mendera arte, burdina eta hormigoi modernoa sortu arte, gainditu ez zena.

Greziar arkitekturatik sistema arkitrabatua ere hartu eta erabili zuten, gangarekin tartekatuz. Bi sistemak batera erabiltzean, egitura dinamikoak sortu zituzten. Kolomak ez ziren soilik eusteko funtzioarekin erabili, baita apaingarri gisa ere. Pilarea asko erabili zuten gangatuak ziren egiturei hobeto eusteko.

Proportzio-ordenak

Greziar arkitekturatik ordena klasikoak hartu zituzten, baina erromatarrek beren erara eta askatasun osoz erabili zituzten. Bi ordena gehiago gehitu zituzten:

Toskanarra: Etruskoengandik jasotako doriar antzekoa, baina fuste biluziarekin.
Konposatua: Kapitel korintiarra eta kiribildura joniarrak erantsita.

Barruko Tratamendua eta Espazioaren Ideia

Eraikinaren barrualdea gehiago baloratzen zen. Praktikotasunaren ideiarekin, gizakiari egokitutako barrualdeak eraiki zituzten, eredu estetikoak baztertuz. Barneko espazioarekin asko arduratzen ziren, eta erromatarren ekarpenik garrantzitsuena espazioaren ideia da.

Zentzu praktikoa, eraikinaren egitura eta erabilpena estetika baino gehiago baloratzen zituzten. Greziarrak, aldiz, eraikinaren kanpoaldeaz eta estetikaz gehiago arduratzen ziren, Txinatik hartu zuten ideia.

Preguntas frecuentes

Zein dira arkitektura erromatarraren oinarri nagusiak?

Arkitektura erromatarra praktikotasunean, hilezkortasunean eta monumentaltasunean oinarritu zen. Hiru printzipio hauek eraikuntza erromatarren ezaugarri nagusiak dira.

Zer da hormigoia erromatarren arabera?

Karea, harri puskak, harea eta igeltsuz osatutako nahasketa da. Gogorra, iraunkorra eta merkea zen, eta gaur egun erabiltzen dugun erdi likidoko hormigoia ez da.

Zer ordena arkitektoniko gehitu zituzten erromatarrek?

Toskanarra, etruskoengandik jasotako doriar antzekoa baina fuste biluziarekin, eta konposatua, kapitel korintiarra eta kiribildura joniarrak erantsita dituena.