Eremu Grabitatorioa, Keplerren Legeak eta HHS: Laburpena
Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Física
Escrito el en
euskera con un tamaño de 2,43 KB
Eremu Grabitatorioa: Indar-lerroak eta Gainazal Ekipotentzialak
Masa batek bere inguruan sortzen duen eremu grabitatorioaren magnitudeak bi dira: eremuaren intentsitatea (g) eta potentziala (V).
Eremu-lerroak
Indar-lerroak eremuaren intentsitate-bektorearekiko ukitzaileak diren lerroak dira. Ezaugarri nagusiak:
- Eremu-lerroen dentsitatea intentsitatearen moduluarekiko proportzionala da.
- Ezin dira elkar ebaki.
- Masa bat baino gehiago egotean kurbatu egiten dira.
Gainazal ekipotentzialak
Potentzial grabitatorio bera duten puntuen multzoa dira:
- Eremu-lerroekiko perpendikularrak dira.
- Masa bat gainazal berean mugitzean egindako lana zero da.
- Masa puntual baten kasuan, esfera zentrokideak dira.
Keplerren Legeak
Planeten orbitak azaltzeko ereduak (Newtonen aurrekoak):
- 1. legea: Planetek orbita eliptikoak (eszentrikotasun txikikoak) deskribatzen dituzte, Eguzkia foku batean dutela.
- 2. legea: Abiadura areolarra konstantea da. Eguzkitik gertuago daudenean, planeten abiadura handiagoa da.
- 3. legea: Satelite baten orbita-erradioa (r) eta periodoa (T) ezagututa, planetaren masa kalkula daiteke.
Higidura Harmoniko Sinplea (HHS)
Higidura periodikoak: denbora-tarte konstante baten ondoren errepikatzen diren higidurak dira. Higidura bibrakorra oreka-puntuaren alde bietara gertatzen da (adibidez, pendulua edo malgukia).
Magnitude nagusiak
- Oszilazioa: Mugimendu osoa egitea.
- Oreka-puntua: Higikariak egiten duen ibilbidearen erdiko puntua.
- Anplitudea (A): Oreka-puntutik muturrera dagoen distantzia (desplazamendu maximoa).
- Elongazioa (x): Partikularen posizioa edozein unetan.
- Periodoa (T): Oszilazio oso bat egiteko behar den denbora.
- Maiztasuna (f): Denbora-unitatean egiten diren oszilazioak (Hz).
- Pultsazioa (ω): ω = 2π/T (rad/s).
- Hasierako fasea: t=0 denean higikariak duen posizioa.
Ekuazioak
Higiduraren ekuazioak posizioaren, abiaduraren eta azelerazioaren arabera definitzen dira, non Vmax lortzeko cos=1 eta azelerazio maximoa lortzeko sin=1 diren.