Enpresen Forma Juridikoak eta Marketing Mixaren Oinarriak
Enpresaren Forma Juridikoak
Enpresa bat sortzerakoan, hainbat alderdi garrantzitsu hartu behar dira kontuan:
- Erantzukizuna: Mugatua ala mugagabea izan daiteke. Mugatua denean, jabeak enpresaren zorrei bakarrik jarritako kapitalarekin aurre egin behar die; mugagabean, berriz, bere ondare osoarekin erantzun behar du.
- Pertsonalista edo kapitalista: Pertsonalistan, enpresan parte hartzen duten pertsonen ezaugarriak garrantzitsuak dira (adibidez, bi informatikarik negozio bat sortzen dutenean), eta enpresatik ateratzea (zure partea saltzea) zailagoa da. Kapitalistetan, jabearen betebeharra kapitala jartzea da gehienbat eta, beraz, akzioak saltzea askoz errazagoa da.
- Zerga: Sozietateen Zerga (merkataritza-sozietateak direnak) edo PFEZ ordaintzen den finkatu behar da.
Enpresa mota nagusiak
- A) Enpresari indibiduala (autonomoa): Modu pertsonalean, bere kontura eta beste pertsona baten zuzendaritza- eta antolaketa-eremutik kanpo, dirua irabazteko asmoz jarduera ekonomiko edo profesionala garatzen duen pertsona fisikoa da. Langile kontratatuak izan ditzake ala ez. Izaera pertsonalista du eta erantzukizun mugagabea. PFEZ ordaintzen du.
- B) Sozietate zibila: Bi pertsonak edo gehiagok, beraien artean irabaziak banatzeko asmoz, kapitala jartzeko egiten duten kontratua. Pertsonalista da eta erantzukizun mugagabea du. PFEZ ordaintzen du. Publikoa ala pribatua izan daiteke; publikoa bada, merkataritza-enpresen barruan sartzen da.
- C) Sozietate kolektiboa: Izaera pertsonalistako merkataritza-sozietatea da. Bazkide guztiek, kolektibo baten izenean eta izen sozial batekin, eskubide eta betebehar beraiekin parte hartzeko konpromisoa hartzen dute, ezarritako proportzioan. Bestalde, modu subsidiario, pertsonal eta solidarioan erantzun beharko dute sozietatearen zorren aurrean. Erantzukizun mugagabea du eta Sozietateen Zerga ordaintzen du.
- D) Sozietate komanditario sinplea: Sozietate kolektiboaren eta erantzukizun mugatuko sozietatearen arteko nahasketa da. Bi bazkide mota daude: kolektiboak (erantzukizun mugagabea dutenak) eta komanditarioak (erantzukizun mugatua dutenak). Forma hau bazkide komanditarioen kapitala lortzeko erabiltzen da; errazagoa da kapitala hirugarrenengandik lortzea beraien erantzukizuna mugatua delako eta jarritako dirua bakarrik arriskatzen dutelako. Sozietateen Zerga ordaintzen du.
- E) Sozietate komanditario akzioengatik: Sozietate kolektiboaren eta anonimoaren arteko nahasketa da. Aurrekoa bezalakoa da, baina kapitala akzioetan banatuta dago.
- F) Erantzukizun Mugatuko Sozietatea: Erantzukizun mugatua du eta, beraz, bazkideek jarritako kapitala bakarrik arriskatzen dute. Sozietate kapitalista da eta Sozietateen Zerga ordaintzen du.
- G) Sozietate anonimoa: Batez ere enpresa handietan erabiltzen den eredua. Kapitala akzioetan banatuta dago (akzioak anonimoak dira) eta, beraz, errazagoa da partaidetza bat saltzea. Enpresa handietan akzioek burtsan kotizatzen dute. Akzioak saltzea erraza denez, enpresa hauek kapital gehiago lortzeko aukera dute. Kapitalista da eta Sozietateen Zerga ordaintzen du.
- H) Kooperatiba: Enpresa mota berezia da. Etekin ekonomikoa lortzea ez da bere helburu bakarra edo garrantzitsuena. Ekonomia, gizarte eta kultura helburuetarako bazkideek osatzen dute. Erakundearen jabetza bazkideena da eta kudeaketa demokratikoa da. Mondragon Corporation munduko kooperatiba handiena da gaur egun. Erantzukizun mugatua du eta Sozietateen Zerga berezia (tasa txikiagoa) ordaintzen du.
Marketing Mixa
Marketinga etekina lortzeko helburuarekin, enpresa batek kontsumitzailearen nahiak betetzeko garatzen duen jarduera-multzoa da. Marketing Mix izeneko kontzeptuak lau elementu nagusi hartzen ditu barruan, kontsumitzailearen beharrak asetzeko diseinatuak. Marketingaren elementu zentrala bezeroa edo kontsumitzailea da beti.
- Produktua: Ez da ohiko prozedura jarraitzen, non produktu bat ekoitzi eta gero saltzeko jarduerak bultzatzen diren. Abiapuntua bezeroa da eta, beraz, bezeroan pentsatuta diseinatu behar da produktua. Produktua ezberdintzeko berrikuntzak, markak edo seinu dispositiboak erabiltzen dira.
- Prezioa: Prezioa ere bezeroan pentsatuz finkatuko da, eta helburu den bezero-mailaren arabera egongo da (sarrera-maila, etab.).
- Banaketa: Berezko kanalen eta kanpo-kanalen artean bereizten da. Hainbat mota daude: frankizia, e-commerce (internet), teledenda eta vending-a (makinak).
- Promozioa: Enpresaren eta produktuaren irudia saltzeko ekiten diren jarduera-multzoa da. Publizitatea, harreman publikoak, enpresaren gizarte-erantzukizuna eta merchandising-a (salmenta-lekua nola antolatu, produktu bakoitza non jarri aztertzen duena) sartzen dira honen barruan.