Enpresaren finantzaketa iturriak eta inbertsio-metodoak

Economía7,08 KB

Enpresaren finantzaketa iturriak

Enpresaren finantzaketa iturriak bere diru-beharrei erantzuteko topatzen dituen baliabideak dira. Sailkapena hiru irizpide nagusiren arabera egiten da:

1. Itzultzeko epearen arabera

  • Epe motza: urte bete edo gutxiagoko epean itzultzen direnak.
  • Epe ertain eta luzeko: urte bete baino gehiagoan itzultzen direnak.

2. Iturria nondik datorren arabera

  • Barnekoa: enpresa barrutik sortutako baliabideak.
  • Kanpokoa: kanpotik jasotako finantzaketa (adibidez, bankuetatik).

3. Nor ematen duen arabera

  • Barnekoak (jabeek emandakoak): enpresaren jabeek emandako funtsak.
  • Kanpokoak: kanpoko erakunde edo partikulek emandako finantzaketa.

Baliabide propioak

Baliabide propioak enpresak berak sortutakoak dira, beraz barneko iturriak dira. Oro har egonkorrenak dira (ez dute itzultzeko derrigorrezko betebeharrik), baina arrisku handiagoa izan dezakete. Bi motatan sailka daitezke:

a) Aberaste-finantzaketa

  • Kapitala: sozietatea sortzean pertsonen egindako diru-aportazioak.
  • Erreserbak: enpresak banatu ez dituen irabazietatik sortzen diren funtsak. Irizpide juridikoek eta fiskalek derrigorrezko erreserbak ezartzen dituzte; horiez gain, borondatezko erreserbak ere egon daitezke inbertsioetarako finantzaketa moduan.

b) Mantentze-finantzaketa

  • Amortizazioak: enpresak makina eta ekipamenduekin lotutako galerak eta ordezkapen-kostuak aurreikusteko egiten duen kontabilitate-prozesua.
  • Hornidurak: etorkizuneko galerak edo gastuak estaltzeko sortutako funtsak.

Kanpoko finantzaketa: epe ertain eta luze

Epe ertain eta luzerako kanpoko finantzaketa-baliabideak enpresa kanpotik sortutakoak dira eta urtebete baino gehiagoan itzultzen dira. Lau mota nagusi daude:

  • Epe ertain eta luzerako maileguak: kreditu-erakundeetatik jasotzen diren maileguak, normalean 5-10 urtetan itzultzeko egituratuak.
  • Obligazioak (bonoak): enpresak bonoak ematen ditu eta erosleek dirua jartzen dute; enpresak epe luzera itzultzen du dirua interesarekin.
  • Leasing: aktibo finkoetan inbertitzeko kontratu mota bat da non hirugarren bitartekari batek finantziazioa eskaintzen duen eta enpresak elementua erabiltzen duen, normalean azken erosketa-aukerarekin edo gabe.
  • Renting: enpresa batek beste baten etazerbitzuak edo ekipamenduak alokatzeko kontratua du, hilero kuota bat ordainduz; normalean kontratualdi zehatz batean oinarritzen da. Zerbitzuan arazoak izanez gero, kontratatutako zerbitzu-hornitzailearen erantzunkizuna izan ohi da.

Finantzaketa iturri baten kostua

Enpresa batek erabiltzen dituen finantza-baliabide gehienak kostu bat dakarte, ekonomikoa edo bestelakoa izan daitekeena. Horregatik, enpresek baloratu egin behar dute zein iturri den merkeena eta egokiena. Finantzaketa iturria aukeratzea funtsezkoa da inbertsioak egin eta enpresaren hazkundea bermatzeko.

Epe motzeko kanpoko baliabideak

Epe motzeko kanpoko baliabideak normalean urtebete edo gutxiagoko beharrizanak estaltzeko erabiltzen dira. Motak honako hauek dira:

  • Kreditu motak (maileguak): epe motzeko maileguak.
  • Kreditu kontua: bankuak enpresa bati eska diezaiokeen erraztasun bat, kontu korrontearen barruan egon daitekeena. Azpimarratzekoa da:
    • Zorpeko kontua: zenbaki gorritan geratzeko aukera ematen du (overnraft); bankuak finantziatzen du, baina funtsean hurrengo garaiko ordainketa eta interes handiagoak dakartza.
    • Kreditu kontua: enpresak diru sarrerak ez dituenean zehazten denerako eskainitako kreditu-esparrua; kontuak erabiltzen diren aldiaren interesa bakarrik ordaintzen da.
  • Merkataritza-kreditu: ordainketa unean eskuz ez egiten den salmentetan erabiltzen den kreditu mota; hornitzaileak bezeroari kreditu ematen dio produktu edo zerbitzuaren ordainketarako.

Beste epe motzeko instrumentuak

  • Efektu-deskontua: dokumentu komertzialak (adibidez, letrak edo letra-banak) bankuan deskontatzea da: enpresak letra hartzen du bankura eta dirua lehenago jasotzen du deskontu-tasaren truke. Bankuak, gero, letra edozein ordainketa jasotzen duen hitzordura arte kudeatzen du; ordainketa egon ezean, enpresak izan dezake arrisku hori bere gain.
  • Confirming: hornitzaileei ordaintzeko zerbitzu global bat da; hornitzaileak txartel bidez edo beste bitarteko batez ordaintzen dira bezeroaren eskaeraren arabera; helburua ordainketen kudeaketa erraztea eta fakturen ordainketak atzeratzea edo egiteko epea antolatzea da.
  • Factoring: enpresaren zor guztiak (fakturak) hirugarren bati erosi zaizkio interes baten truke; faktoring-enpresa zorren bilketa eta kudeaketa egiten du, eta enpresari likidezia lehenago ematen dio.
  • Berariazko finantzaketa: administrazio publikoetatik edo bestelako iturrietatik jasotzen diren diru-laguntzak edo funts bereziak dira, normalean negozio-aurreikuspenik gabe eskuratzekoak; epe motzerako izan daitezke baina baldintzak eta erabilera xedatuta egon ohi dira.

Inbertsioa: definizioa eta elementuak

Inbertsioa gaur egun uko egiten zaion zerbait da, etorkizunean epe ertain edo luzera etekin bat ekarriko duela espero delako. Inbertsioaren osagai nagusiak honako hauek dira:

  • D0 (hasierako despultsapen): inbertsioa egitean egindako lehen ordainketa.
  • n (iraupena): inbertsioaren iraupena urteetan.
  • Fn (kutxa-fluxuak): inbertsio bakoitzean sortzen diren diru-sarrerak eta irteerak, urte bakoitzeko fluxuen aldea.
  • Hondar-balioa (salvage): inbertsioaren iraupena amaitzean aurreikusitako azken balioa.

Inbertsio-metodoak

Metodoak bi familietan sailkatzen dira:

a) Metodo estatikoak

Ez dute kontuan hartzen diruaren balioaren aldaketa denboran zehar.

  • Berreskuratze- epe (pay-back): kutxa-fluxuen bidez hasierako despultsapena berreskuratzeko enpresak behar duen denbora ematen du.

b) Metodo dinamikoak

Diruaren balioaren aldaketa (deskontu-tasa) kontuan hartzen dute.

  • Balio Eguneratu Garbia (BEG): etorkizuneko kutxa-fluxuen balioa gaurkotuta, hasierako inbertsioa kenduta lortutako balioa.
  • Barne Errendimendu Tasa (BRT): inbertsioaren barruan denean, deskontu-tasa berezia da non BEG=0 den; inbertsioaren errentagarritasuna neurtzeko erabiltzen da.

Oharra: Testu honetan jasotako kontzeptuak enpresa-finantzaketaren oinarrizko erremintak eta instrumentuak azaltzen ditu; aplikazio zehatzetarako beti gomendagarria da kasu bakoitzean xehetasun eta baldintzak aztertzea.

Descargar

PDF Word HTML