Elikadura motak: autotrofoak eta heterotrofoak, organismoen sailkapena

Resumen

Dokumentuak elikadura-mota nagusiak azaltzen ditu: elikadura autotrofoa (materia inorganikoa eraldatzen dute) eta heterotrofoa (beste bizidunez elikatzen dira). Gainera, organismoen eta espezieen kontzeptuak, espezie inbaditzaileak, onddo pozointsuen eta aluzinogenoen gaiak eta onddoen erabilerak ere biltzen dira, sailkapenaren taula batekin batera.

Puntos clave

Elikadura autotrofoa: bizidunek beren elikagaiak sortzen dituzte materia inorganikoa eraldatuz (adibidez, landareek fotosintesia egitean).
Elikadura heterotrofoa: beste bizidunez elikatzen dira; belarjaleak, haragijaleak eta orojaleak bereizten dira.
Organismoa lurrean dagoen bizidun bakoitza da; espezia berdinen ondorengoak ugalkorrak diren organismo-taldea da.
Espezie inbaditzailea jatorrizkoa ez den ekosistema batean sartu eta bertako oreka ekologikoa aldatzen duena da (adibidez, amerikar bisoia eta liztor asiatikoa).
Onddoen elikadura bizkarroiak eta parasitoak (beste bizidunez) edo saprofitoak (bizidunen hondakinez) izan daiteke; elikagaiak eta antibiotikoak sortzeko erabiltzen dira.

Ponte a prueba

Elikadura autotrofoa: Beraien elikagaiak “sortu” behar dituzten bizidunak dira. Materia inorganikoa (ura, gatz mineralak, eguzko energia,...) materia organikoa eraldatzen dute.

Adibidez: Landareak fotosintesia egitean.

Elikadura heterotrofoa: Beraien elikadura beste izaki bizidunen oinarritzen da, hau da, jaten dituzte. Hauen barruan belarjaleak, haragijaleak eta orojaleak bereizten ditugu.

Adibidez: Animaliak.

Moneroak

Protistoak

Onddoak

Landareak

Animalia

Prokariotoak	Eukat¡riotoak	Eukariotoak	Eukariotoak	Eukariotoak
Zelulabakarrak	Zelulabakarrak	Zelulanitzak (gehienak)	Zelulanitzak	Zelulanitzak
Ez dute ehunik	Ez dute ehunik	Ez dute ehunik	Ehunak dituzte	Ehunak dituzte
Autotrofoak eta heterotrofoak	Autotrofoak eta heterotrofoak	Heterotrofoak	Autotrofoak	Autotrofoak

Organismoa: Lurra planetan dagoen bizidun bakoitzari organismo deritzo.

Espezieak: Beraien artean ugaldu eta ondorengoak ugalkorrak sortzeko gaitasunak duten organismo talde definituko dugu espezie bezala.

Espezie inbaditzailea: Jatorrizkoa ez den ekosistema batean sartu eta bertako oreka ekologikoa sustsitzen duen espezieari deritzo.

Amerikar bisoia
Liztor asiatikoa

ONDDO POZOINTSUAK ETA ALUZINOGENOAK

Perretxikoen artean, arriskutsuenetako bat hiltzaile berdea da. Gero, monguis espeziea aluzinogenoen artean sailkatuak daude.

ONDDOAK

ELIKADURA:

Bizkarroiak eta parasitoak: beste bizidunez elikatzen dira.

Saprofitoa: bizidunen hondakinez (bakteriak)

ERABILERAK:

Elikagaiak (ogia, bizkotxoa, garagardoa)
Antibiotikoak

Preguntas frecuentes

Zer da elikadura autotrofoa?

Elikadura autotrofoa duten bizidunek beren elikagaiak sortzen dituzte materia inorganikoa (ura, gatz mineralak, eguzki energia) materia organikoa bihurtuz. Landareek fotosintesia egitean egiten dute.

Zer da elikadura heterotrofoa?

Elikadura heterotrofoa duten bizidunek beste izaki bizidunez elikatzen dira. Belarjaleak, haragijaleak eta orojaleak bereizten dira, eta animaliak adibide bat dira.

Zer da espezie inbaditzailea?

Jatorrizkoa ez den ekosistema batean sartu eta bertako oreka ekologikoa aldatzen duen espeziea da. Testuan amerikar bisoia eta liztor asiatikoa aipatzen dira adibide gisa.