Ehun epiteliala: funtzioa, osagaiak eta motak
BiologíaActualizado el 19,5 KB
Resumen
Dokumentu honek ehun epitelialaren funtzioak, osagai nagusiak eta motak azaltzen ditu. Estaldura epitelioak eta guruin epitelialak bereizten dira, eta bakoitzaren adibideak ematen dira. Ikasleak ehun epitelialaren egitura eta eginkizunak ulertuko ditu.
Puntos clave
- Ehun epitelialak gorputzaren barrunbeak eta gainazala estali eta babesten ditu, eta substantziak jariatu eta xurgatzen ditu.
- Ez du odol hodirik; oxigenoa eta mantenugaiak ehun konektiboaren azpitik difusioz iristen zaizkio mintz basalaren bidez.
- Estaldura epitelioan zilioak, mikrobiloskak eta keratinozitoak bereizten dira, bakoitzak funtzio desberdina duelarik.
- Zelula epitelialen forma arabera epitelio laua, kubikoa eta zilindrikoa daude.
- Zelula kopuruaren arabera epitelio bakuna, geruzatua eta sasigeruzatua daude.
- Guruin exokrinoek hodien bidez kanpora jariatzen dute; guruin endokrinoek, berriz, zirkulazio aparatura hormonak jariatzen dituzte hodirik gabe.
¡
EHUN EPITELIALA
Funtzioa:
Gorputzaren barrunbeak eta gainazala estali eta babestu.
Odoleko hodiak, azala…
Intsulina adibidez.
Hainbat substantzia jariatzea eta xurgatzea.
Odol basoak:
Ez dute odol hodirik. Baina ehun epitelialaren azpian, ehun konektiboa dago eta honi esker oxigenoa eta zelulei mantenugaiak difusioz iristen zaizkie. Difusioa mintz basalari esker, mantenugai asko dagoen tokitik gutxi dagoen tokira pasatzen da.
Osagaiak:
Zelula epitelialak:
Oso hurbil daude bata bestarengandik eta hutsarterik edo gairik ez da aurkitzen ia.
Mintza basala:
Euskarria eta azpiko ehun konektiboa bereizten ditu.
Motak:
Estaldura epitelioa
Funtzioaren arabera
Estaldu eta babestu.
Osagaiak:
Zilioak → Iletxoak dira eta arnasbidea garbi mantentzen dute. Sudurretik bronkioetaraino estaldura epitelio muki zilioarekin estalita dago. Hauek zikinkeria gutxika gora igotzen dute, flema edo muki moduan.
Mikrobiloskak → Xurgatzea da funtzio printzipala eta heste mehean aurkitzen dira. Horren paretan luzakin batzuk aurkitzen dira, biloskak, eta biloska horietan biloska txiki batzuk aurkitzen dira. Hauei esker, azalera handiagoa aurkitzen dute, xurgapen eta etekin handiagoa izateko.
Keratinozitoak → Larruazalaren epidermian (azalaren gaineko azalean) aurkitzen dira. Eta keratina ekoitu eta jariatzen dute. Hauek, larruazala babesten dute. Lauak dira eta eskatak moduan aurkitu daitezke.
Zelula jariatzaileak → Konposatu kimikoak sortu eta zelulatik kanpo jariatzen dute. 2 jariaketa mota daude: Bata, barne-ingurunera, hau da, odolera (Hormonak: Intsulina...) eta bestea kanpo ingurunera (Izerdia...). Liseri hodia (Ahotik uzkira) adibidez, kanpo jariatzailea da.
Zeluaren formaren edo itxuraren arabera
Epitelio laua.
Epitelio kubikoa
Epitelio zilindrikoa
Zelularen kopuruaren arabera:
Epitelio bakuna
Epitelio geruzatua
Epitelio sasigeruzatua
Guruin epiteliala
Motak:
Gaiak eratu eta jariatu.
Funtzioa:
Kanpojarioko gurina (Exokrinoa)
Jariakina gorputzaren kanpoaldera jariatu.
Hodiak ditu-
Izerdi-guruinak…
Barnejarioko guruina (Endokrinoa)
Zirkulazio aparatura kanporatu
Ez ditu hodiak.
Gehienbat zirkulazio aparatura.
Normalean hormonak.
Tiroidea…
Guruin mistoak
Guruin endokrino eta exokrinoa
Glukagoia, intsulina...
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer funtzio ditu ehun epitelialak?
Gorputzaren barrunbeak eta gainazala estali eta babestu, substantziak jariatu eta xurgatu. Adibidez, intsulina jariatzea.
Zein da guruin exokrinoen eta endokrinoen arteko aldea?
Guruin exokrinoek hodiak dituzte eta jariakina gorputzaren kanpoaldera jariatzen dute. Guruin endokrinoek hodirik ez dute eta hormonak zirkulazio aparatura jariatzen dituzte.
Zer dira mikrobiloskak?
Heste meheko estaldura epitelioan aurkitzen diren luzakinak dira, xurgatzea dutenak. Biloska txikiagoak dituzte, eta horrek azalera handitzen du.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.