Cales son as vogais abertas máis frecuentes en galego?

Entre as terminacións abertas destacan -el, -ol, -ela, -e, -o e -ense. Tamén abren os ditongos crecentes ue, ie e uo, así como palabras como quen, ben, tamén e sempre.

Que sons son as oclusivas sonoras?

As oclusivas sonoras son b (bilabial), d (dental) e g (velar). Oponse ás xordas p, t e k.

Verbos irregulares, fonética e vogais abertas e fechadas en galego

Resumen

Este documento recolle formas irregulares de verbos galegos como caber, saber, haber, dar, poder, ver, ter, facer e ir, e clasifica os sons consonánticos segundo o punto e o modo de articulación. Tamén explica cando as vogais e e o son abertas ou fechadas, cos seus principais sufixos, ditongos e palabras de referencia. Serve para revisar gramática e pronuncia do galego.

Puntos clave

Os verbos irregulares galegos presentan formas propias en distintos tempos, como caber (caib, coub, couber) ou facer (fag, fix, fixer).
As oclusivas sonoras son b, d e g; as xordas son p, t e k.
As fricativas xordas inclúen f, z e s; ch é unha africada palatal xorda.
As nasais son m, n, ñ e nh, e as laterais son l e ll.
As vogais e e o son abertas en certos sufixos como -el, -ol, -ense ou -oz, e pechadas en -eo, -ón, -or ou -ello.
En galego, o ditongo decrecente pecha a vogal (ei, eu, oi, ou), e ante palatal a vogal tende a pecharse.

Ponte a prueba

Verbos Irregulares en Galego

Caber: Caib / Coub / Couber Saber: sei + saiba / soub / sober
Haber: hei + haxa / houb / houber Dar: dea / dei + dese / der
Poder: poida / puid / puider Ver: vex / vía (cop) / Vin + vise / vir
Pracer: prazo / prougue / prouguer Estar: estou + estea / estiv / er
Traer: traio + traia / troux / er Ter: teñ / tiña (cop) / tiv / tiver
Facer: fag / fix / fixer Vir: veñ / viña (cop) / vin + viñ / viñer
Dicir: dig / dix / dixer Querer: queira / quix / quixer
Poñer: (pte. ind. 2ª+3ª ps.) pos + pon / pon (imperat.) / pux / er
Pór: puña (cop) Ir: vou... / fun * fose / for Ser: sexa / fun + fos / for

Fonética e Clasificación de Sons

b: ocl. bilab. sonora
d: ocl. dent. sonora
g: ocl. velar sonora
p: ocl. bilab. xorda
t: ocl. dent. xorda
k: ocl. velar xorda
f: fric. labiodent. xorda
z: fric. interd. xorda
s: fric. alveol. xorda
ch: afric. palat. xorda
m: nasal bilab. sonora
n: nasal alveolar sonora
ñ: nasal palat. sonora
nh: nasal velar sonora
l: lat. alv. sonora
ll: lat. palat. sonora
r: vib. simp. alv. son.
rr: vib. mult. alv. son.

Vogais Abertas e Fechadas en Galego

Vogais Abertas

Terminacións e contextos abertos: -el, -ol e os seus plurais (papel, papeis); -ela, -e, -o; -én tónicos finais (café, avó, só, alén, alguén, amén, ben, cadaquén, cen, quen, parabén, parabéns, refén, tren, sen [subst.]).

Outras terminacións: -er (muller, culler, agás lecer); -ense (xentilicios: estradense, estadounidense, agás suspense; Ourense e ourensán son abertos); -enza, -iente, -estre, -oco, -oide, -ote, -olo, -encia/o (independencia), -oz (feroz), -ente (quente).

Outros elementos: Ditongos crecentes abertos (ue, ie, uo), cultismos, esdrúxulas abertas (agás cóbado), a conxunción "o", quen, ben, ninguén, tamén, sempre, onte (abertos), os números sete, nove e dez. Abrem os nomes de letra que comezan por e: eme, ese, efe.

Vogais Fechadas

Terminacións e contextos fechados: -eo, -ea (agás idea, cheminea, ceo, evanxeo, que son abertos); -ón, -ono/a, -oño, -onzo/a (vergonza); -onto/onta/onte (agás onte, que é aberto); -or (amor); -ena/a, -eña/o (pequeno, nena, leña); -és/esa, -edo, -eza, -ello/a (agás vello e orella, que son abertos); -ollo, -oso/a.

Outros elementos: Ditongos decrecentes fechados (ei, eu, oi, ou). En contacto con palatal a vogal pecha (ll, ñ, x, ch). Pechan os nomes de letra que empezan por consoante (be, pe). Son fechados os demostrativos menos aquela (tamén é aberto ela), todo, onde, menos, agora, non, o adverbio -mente e a preposición sen. Bo, boa, corpo.

O máis frecuente é que as vocais fechadas en galego —que en castelán non ditonguen— sexan: acedo, negro, pez, pelo, verde, boca, forno, ombro, lobo... (o "non es" tamén é fechado).