Conceptos clave da sociolingüística galega: diglosia, normalización e variedades

Resumen

O documento recolle os conceptos fundamentais para estudar a situación sociolingüística do galego, como ámbitos de uso, bilingüismo, diglosia, conflito lingüístico, neofalantes e normalización. Inclúe tamén unha breve clasificación das variedades lingüísticas: diatópicas, diafásicas, diacrónicas e diastrácticas. Serve como glosario para revisar a materia.

Puntos clave

Diglosia: convivencia desigual do galego e o castelán, con unha lingua hexemónica e outra minorizada.
Normalización lingüística: proceso para que o galego se use con normalidade en todos os ámbitos.
Normativización lingüística: proceso de crear e fixar as normas do galego.
Neofalantes: persoas que non teñen o galego como lingua materna pero o aprenden e usan habitualmente.
Variedades diatópicas (territorio), diafásicas (contexto), diacrónicas (tempo) e diastrácticas (estudos e profesión).
Prexuízos lingüísticos: crenzas negativas e inxustas sobre o galego baseadas en estereotipos.

Ponte a prueba

Conceptos fundamentais da lingua galega

Ámbitos de uso: son os diferentes contextos, situacións ou espazos nos que empregamos o galego.
Axentes de transmisión lingüística: son as persoas, grupos ou institucións que contribúen a transmitir o galego de xeración en xeración e garantir que non se extinga.
Bilingüismo: é a situación na que unha persoa ou comunidade utiliza dúas linguas de maneira habitual.
Bilingüismo harmónico: é a situación na que unha persoa ou comunidade utiliza dúas linguas e o goberno considera que non ten que tomar medidas lingüísticas xa que se fai un uso equilibrado delas.
Diglosia: é a situación na que o galego e o castelán conviven de forma desigual, xa que se considera que unha ten máis prestixio que outra, unha hexemónica e outra minorizada.
Conflito lingüístico: é a situación na que o galego e o castelán compiten entre si para ter maior prestixio que a outra.
Neofalantes: son os falantes que non teñen como lingua materna o galego pero que deciden aprendela e utilizala de forma habitual.
Normalización lingüística: é o proceso para conseguir que o galego se utilice con normalidade en todos os ámbitos.
Normativización lingüística: é o proceso de crear e fixar unhas normas para o galego.
Lingua minoritaria: é a lingua que é falada por menos xente respecto a outra.
Lingua maioritaria: é a lingua máis falada nun territorio, o castelán.
Lingua minorizada: é a lingua con pouco prestixio nunha sociedade e que non se considera válida en todos os ámbitos.
Lingua hexemónica: é a lingua con maior prestixio nunha sociedade.
Prexuízos lingüísticos: son crenzas negativas e inxustas sobre o galego baseadas en estereotipos.
Transmisión xeracional: é o proceso polo que se transmite a lingua materna no ámbito familiar de xeración en xeración.
Variedade estándar: é a variedade do galego que recolle todas as normas necesarias para que este sexa oficial.

Variedades lingüísticas

Son as diferentes formas de falar o galego:

Diatópicas: non se fala o mesmo galego ao norte que ao sur.
Diafásicas: non falamos igual cos amigos que cos nosos pais.
Diacrónicas: non se falaba igual hai cen anos que agora.
Diastrácticas: os estudos e a profesión tamén inflúen á hora de falar.

Preguntas frecuentes

Cal é a diferenza entre normalización e normativización lingüística?

A normalización é o proceso para que o galego se utilice con normalidade en todos os ámbitos. A normativización é o proceso de crear e fixar unhas normas para a lingua.

Que é a diglosia?

É a situación na que o galego e o castelán conviven de forma desigual, considerándose unha lingua hexemónica con máis prestixio e outra minorizada.

Quen son os neofalantes?

São as persoas que non teñen o galego como lingua materna pero deciden aprendelo e utilizalo de forma habitual.