Conceptos clave da demografía: poboación e indicadores

Poboación activa

Son aquelas persoas en idade legal de traballar (en España, entre os 16 e os 64 anos; a partir de 2027, ata os 67 anos) e que desexan facelo. Dentro da poboación activa distinguimos entre:

• Poboación ocupada: a que ten un emprego no momento en que se realiza a enquisa ou rexistro, xa sexa por conta propia (traballadores autónomos) ou allea.
• Poboación desempregada ou en paro: a que, no momento do rexistro, busca de forma activa un emprego, está facendo xestións para establecerse pola súa conta e está dispoñible para traballar.

Esperanza de vida

Número medio de anos que se espera que viva unha xeración de individuos no momento de nacer. Establécese en función do patrón de mortalidade observado nas persoas do mesmo ámbito.

• En España (2022): sitúase arredor de 83 anos, sendo maior nas mulleres (85,7 anos) que nos homes (80,4 anos).
• En Galicia (2023): ascende ata preto dos 84 anos, sendo tamén maior nas mulleres (86,89 anos) que nos homes (80,92 anos).

Crecemento vexetativo

Diferenza entre o número de nacementos (natalidade) e de falecementos (mortalidade) que se producen nunha rexión ou país nun tempo dado (normalmente un ano). O crecemento natural é positivo se hai máis nacementos ca falecementos, e negativo no caso contrario. España (2023) presenta un crecemento vexetativo negativo.

Inverno demográfico

Situación na que unha sociedade experimenta un descenso sostido da natalidade e un envellecemento progresivo da poboación, o que leva a unha redución da poboación activa e a un aumento da dependencia das persoas maiores. É unha metáfora que compara a falta de nacementos cun “inverno” prolongado no ciclo demográfico. Actualmente, España vese afectada polo inverno demográfico.

Réxime demográfico

Modelo que explica a evolución da poboación e o seu crecemento como resultado dun proceso de modernización nas pautas de natalidade e de mortalidade. O réxime demográfico actual en España caracterízase por un crecemento natural negativo, marcado polo acusado descenso da natalidade e o progresivo aumento da mortalidade por mor do envellecemento. Galicia é a terceira comunidade con maior decrecemento natural de España, por detrás de Asturias e Castela e León.