Zer zen Antzinako Erregimena?

Sistema politiko, ekonomiko eta sozial bat zen, estamentuetan banatutako gizartea, nekazaritzan oinarritutako ekonomia eta monarkia absolutua zituena.

Zein pentsalari izan ziren Ilustrazioko nagusiak?

Dokumentuak John Locke, Montesquieu, Voltaire eta Rousseau aipatzen ditu, eta haien ideiak laburbiltzen ditu.

Zer izan zen Asanblea Konstituziogilea?

1789tik 1791ra bitarteko asanblea izan zen, Frantziako lehen konstituzioa idatzi zuena. Eskubide feudalak abolitu zituen eta Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena onartu zuen.

Antzinako Erregimena, Ilustrazioa eta Frantziako Iraultza: laburpena

Resumen

Dokumentuak Antzinako Erregimenaren ezaugarri politiko, ekonomiko eta sozialak azaltzen ditu: estamentuzko gizartea, monarkia absolutua eta merkantilismoa. Ondoren, Ilustrazioaren pentsalari nagusiak eta haien ideiak aztertzen dira. Azkenik, Frantziako Iraultzaren fasea, 1791ko Konstituzioa, Napoleonen erreformak eta Berrezarkuntza kontatzen dira.

Puntos clave

Antzinako Erregimenaren gizartea hiru estamentutan banatzen zen: goi noblezia, kleroa eta herri xehea.
Monarkia absolutuan erregearen esku zeuden botere guztiak: legegilea, betearazlea eta judiziala.
Ilustrazioko pentsalariek botere banaketa (Montesquieu) eta subiranotasun nazionala (Rousseau) defendatu zituzten.
1789ko uztailaren 14an Bastillako gotorlekuari eraso zioten eta Asanblea Konstituziogilea sortu zen.
1791ko Konstituzioak monarkia parlamentarioa ezarri zuen eta sufragio zentsitarioa mugatua izan zen.
Napoleonen agintean Kode Zibila idatzi zen eta Frantziako Bankua sortu zen.
Berrezarkuntzak monarkia legitimoak berrezarri nahi izan zituen, Vienako Biltzarrarekin.

Ponte a prueba

Antzinako Erregimena: Definizioa eta Ezaugarriak

Antzinako Erregimena sistema politiko, ekonomiko eta soziala zen. Haren ezaugarri nagusiak hauek ziren:

Estamentuetan banatutako gizartea.
Nekazaritzan oinarritutako ekonomia.
Monarkia absolutua.

Estamentuzko Gizartea

Gizartea hiru estamentutan banatzen zen: Goi noblezia, kleroa eta herri xehea.

Monarkia Absolutua

Erregearen esku zeuden botere guztiak (legegilea, betearazlea eta judiziala): legeak egin eta aldarrikatu, epaileak aukeratu eta gobernatu egiten zuen. Erregearen boterea jainkoak emana zela uste zen; legearen gainetik zeuden eta Jainkoaren lurreko ordezkariak ziren.

Erregeak armada eta funtzionario asko zituen. Zerga berriak ezartzeko, erregeak hiru estamentuetako ordezkariei deitzen zien, haiek tratua onar zezaten.

Merkantilismoa

Monarkia absolutuek ekonomian ezarri zuten neurri bat zen, herrialdeen aberastasuna neurtzeko. Kontuan hartzen zen herrialdeak zenbat zilar eta urre zeukan. Aberatsagoak izateko, esportazioa handitzen zuten eta inportazioa murrizten.

Ilustrazioa: Pentsalari Nagusiak

Ilustrazioa Antzinako Erregimenaren printzipioak zalantzan jarri zituen korronte intelektuala izan zen.

Pentsalari nagusiak eta haien ideiak:

John Locke: Monarkia absolutua kritikatzen zuen, pertsona bakar batek botere osoa izatea desegokia zela iritzita.
Montesquieu: Estatuaren botereen banaketa defendatzen zuen. Hiru botere egon behar zirela zioen: botere legegilea, botere betearazlea eta botere judiziala.
Voltaire: Eskubide zibilak errespetatzea eskatzen zuen.
Rousseau: Pertsonen berdintasuna eta askatasuna defendatzen zituen, baita subiranotasun nazionala ere (herriak bozkaren bidez gobernadorea hautatzea).

Frantziako Iraultza

Estatu Orokorrak eta Asanblea Nazionala

Estatu Orokorrak 1789ko maiatzean bildu ziren Versaillesen. Aurretik, estamentu bakoitzak kexa-koadernoak idatzi zituen, aldarrikapenekin.
Bozketa modua: Pribilegiatuek estamentuka bozkatzen zuten, eta ez-pribilegiatuek buruka.
Ekainean, Hirugarren Estatuko ordezkariak Asanblea Nazionala bihurtu ziren, Frantziako bidezko ordezkari bakarrak zirela aldarrikatuz. Jeu de Paume frontoian bildu ziren, eta Frantziak konstituzio bat idatzi arte elkarrekin egongo zirela zin egin zuten.

Asanblea Konstituziogilea (1789-1791)

Iraultza 1789ko uztailaren 14an hasi zen, Bastillako gotorlekuari eraso egin ziotenean. Presoak askatu eta eraikina erre zuten.

Asanblea Konstituziogilearen lorpen nagusiak:

Eskubide feudalak abolitu: Denek zergak ordaindu beharra ezarri zen.
Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena onartu: Frantziako biztanle guztiek eskubide berdinak izatea lortu zen.
1791ko Konstituzioa: Frantziako lehen konstituzioa eta munduko bigarrena izan zen.

1791ko Konstituzioaren ezaugarriak:

Monarkia parlamentarioa ezarri zen.
Subiranotasun nazionala (Rousseau): Herritarrek erabakitzen zuten nork aginduko zuen gobernuan.
Botere-banaketa (Montesquieu):
- Legegilea: Parlamentua.
- Betearazlea: Erregea.
- Judiziala: Epaileen esku.
Errolda-sufragioa (sufragio zentsitarioa): 25 urte baino gehiagoko gizon aberatsek bakarrik zuten botoa emateko eskubidea.

Konstituzioa idatzi ondoren, Asanblea Legegile bihurtu zen.

Napoleonen Agintea eta Barne Erreformak

Napoleonen agintean, hainbat neurri hartu ziren Frantzia modernizatzeko asmoz:

Kode Zibila idatzi zen, legeak sinplifikatzeko.
Frantziako Bankua sortu zen.
Elizarekiko harremanak erregulatu ziren.

Berrezarkuntza eta Haren Ezaugarriak

Napoleonen ondoren, erreakzio bat gertatu zen Antzinako Erregimena berrezartzeko helburuarekin.

Berrezarkuntzaren ezaugarri nagusiak:

Legitimismo monarkikoa: Bakea bermatzeko, errege-erregina legitimoak jarri ziren estatuen buru, Frantziako Iraultza gertatu ez balitz bezala. Antzinako Erregimeneko monarkia absolutua berrezartzea zen helburua.
Nazioarteko erantzukizuna: Potentzia handiei eskubideak aitortu zitzaizkien. Monarkia legitimoa mehatxupean egonez gero, beste lurralde batean esku hartzeko ahalmena zuten.
Biltzar Sistema: Nazioarteko arazoak konpontzeko, potentzia handien biltzarrak egin ziren. Vienako Biltzarra izan zen garrantzitsuena.