Antzerki latindarra: Plauto eta Terentzio

Latín2,4 KB

Komedia latindarra K.a. III. mendean garatu zen Erroman; Greziako garai helenistikoan garatutako komedian oinarritu ziren latindar obrak. Antzerkiaren inguruan hitz egiterakoan, oinarrizko bereizketa egin behar da tragediaren eta komediaren artean; komediak K.a. II. mendean goia jo zuen Plauto autoreari esker.

Komedia latindarrak sekulako arrakasta izan zuen herritarren artean, Plautorenak batez ere. Erromatarrek bi komedia mota garatu zituzten:

  • Palliatak: Arrakastatsuenak izan ziren; ezaugarri nagusia argumentua eta pertsonaiak Grezian kokatzen direla da.
  • Togatak: Erromatar pertsonaiak eta egoerak ditu oinarritzat.

Plauto: Barrearen maisua

Plauto K.a. II. mendeko autore ospetsua izan zen, eta komedia palliatak idatzi zituen. Bere obren artean Miles gloriosus, Aulularia eta Mostellaria nabarmentzen dira. Ezaugarri nagusiak hauek dira:

  • Obretan klase ekonomiko altuko pertsonaiak (burgesak) barregarri uzten dira.
  • Plautok pertsonaia-tipoak erabiltzen ditu, ezaugarri komunak dituzten karaktereak: emagaldua, agurea, maiteminduak, esklabo tranpatia…
  • Antzerkia hasi baino lehenago, pertsonaia batek publikoari argumentua kontatzen zion.
  • Plautoren komediek mundua aldrebes erakusten dute: esklaboak dira istorioko heroiak eta protagonistak.
  • Barrea sorrarazteko tekniken artean, pertsonaien mugimendu zakarrak, elkarrizketa lizunak eta egoera erridikuluak nabarmentzen dira.
  • Pertsonaiek publikoarekin elkarrizketak mantentzen zituzten eszenatokitik.
  • Eguneroko hizkuntzaren erabilera nabarmentzen da.

Tragedia erromatarra

Erromatarrek bi tragedia mota landu zituzten: cothurnata (greziar kutsua zutenak) eta praetexta (guztiz erromatarra zena).

Terentzio: Estilo landua eta morala

Terentzio K.a. II. mendean bizi izan zen, eta ez zuen Plautok bezainbesteko osperik lortu. Izan ere, Terentziok greziarren fintasuna eta elegantzia imitatu zituen, publikoari gustatzen zitzaizkion txiste errazak ekidituz. Plautok baino estilo landuagoa du.

Plauto barre-eragilea den bitartean, Terentzio hezitzailea eta moralista da. Bere obrarik nabarmenenak Adelphi, Adelphoe, Hecyra eta Eunuchus dira.

Descargar

PDF Word HTML