Aliantza Santua eta Europako Berrezarpena: Vienako biltzarra eta iraultzak (1815-1870)
Resumen
Dokumentuak XIX. mendeko Europako historia laburbiltzen du: Vienako biltzarra, Aliantza Santua eta Laukoitza, 1820, 1830 eta 1848ko iraultzak, Italiaren eta Alemaniaren batasun prozesuak, eta Amerikako eta Frantziako iraultzen jatorria. Ikasleak absolutismoaren berrezarpena, nazio-estatuen sorrera eta askatasunaren aldeko mugimenduen emaitzak ulertuko ditu.
Puntos clave
- Vienako biltzarra (1814-1815) Europako potentzia nagusiek elkartu zuten bakea bermatzeko eta iraultza gehiago saihesteko.
- Aliantza Santua Errusiak, Prusiak eta Austriak osatu zuten, absolutismoa defendatzeko eta mugimendu iraultzaileak itotzeko konpromisoarekin.
- 1820ko iraultzak Espainian hasi ziren eta hiru urtez iraun zuten (1820-23); Grezia 1829an independente bihurtu zen Otomandar Inperioaren aurka.
- 1848ko iraultzetan Frantziako Luis Filipe Orleansekoaren monarkia deuseztatu zen, eta Luis Napoleon Bonaparte 1852an Bigarren Inperioa aldarrikatu zuen.
- Italiaren batasun prozesua (1859-1870) Viktor Emanuel II.aren, Cavourren eta Garibaldiren eskutik etorri zen, eta Erroma 1870ean hiriburu bihurtu zen.
- Alemaniaren batasun prozesua (1864-1871) Bismarck kantzilerraren gidaritzapean garatu zen, Prusiak Austria eta Frantzia garaitu ostean.
- Amerikako independentzia gerra (1775-1783) George Washingtonen gidaritzapean egin zen, eta 1787ko konstituzioak subiranotasun nazionala eta botere banaketa ezarri zituen.
Vienako biltzarra:1814-1815, Europako potentzia nagusiak Vienako biltzarrean elkartu zuren, bakea bermatzeko eta iraultza gehiago ez gertatzeko. Europako mapa berrantolatu zen.
1791ko konstituzioa
subiranotasun nazionala, herritarren funtzezko eskubideak monarkia parlamentarioa eta botere banaketa eta errolda sufragioa aldarrikatzen zuten. Berrezarpena sendotzeko, Europako potentziak elkartu ziren.
Aliantza santua
Errusia, Prusiak eta Austriak osatzen zuten. Kideek konpromezua hartu zuten absolutismoa defendatzeko edozein tokitan esku hartzea, mugimendu iraultzaileak itoz.
Liberalismoa
absolutismoa ukatu zen, Frantziako iraultzaren eskubideak eta askatasuna berreskuratu zituzten.
Direktorioa
1795ean Frantziako iraultzan 3.Urteko konstituzioak ezarri zuen gobernu mota.
Aliantza laukoitza
berrezarpena sendotzeko Europako potentziak elkartu ziren, erresuma batuak, errusiak, austriak eta prusiak osatzen zuten.
Berrezarkuntza
ezaugarriak:1-legitimismo monarkikoa, bakeari eusteko bidea eta antzinako erregimeneko botere. 2-nazioarteko erantzukizuna, europako potentzien arteko elkarlana. 3-biltzar-sistema, biltzarrak egiten ziren arazoak konpontzeko.
Kontsulatua
erregimen pertsonalista zen, Napoleonek botere guztia bereganatu zuen. asanblea konstituziogilea:1789-1792. Helburua eskubide feudalak abolitzea eta gizakiaren eta hiritarren eskubideen adierazpena onartu.
Iraultza bolada(taula):1820(zer herrialdetan sortu)Espainian piztu zen eta hiru urtez gobernatu zuten (1820-23)(zer herrialdetan izanzun eragina)Grezian ere eragina izan zuen;Otomandar Inperioaren aurka altxatu eta independentzia lortu zuten greziarrek 1829an. 1830(zhs)Frantzian, Karlos X.A tronutik kendu zuten eta Luis Felipe Orleansekoak monarkia liberala ezarri zuen.(zhie)
Herbehereen aurka altxatu eta Belgikak independentzia lortu zuten 1831n. Polonian eta Italiako estatu batzuetan, berriz, iraultzek porrot egin zuten. 1848(zhs) Frantzian, Luis Filipe Orleansekoaren monarkia deuseztatu zuten.(zhie)Bigarren errepublika aldarrikatu ostean, Luis Napoleon Bonaparte hautatu zuten presidente, baina azkenean estatu-kolpe bat eman eta Bigarren Inperioa aldarrikatu zuen 1852an.Europa erdialdeko eta hegoaldeko hiri nagusietara zabaldu ziren iraultzak, baina azkenean porrot egin zuten.
Italiaren batasun prozesua(taula):Protagonistak:1-Viktor Emanuek
II.A 2-Piemonte-Sardiniako erregea 3-Cavour lehen ministroa 4-Garibaldi iraultzailea. Iraupena:1859-1870. Etapak:1-1859 2-1860-61 3-1866 4-1870 Gertaera: 1-1859an, Cavourrek Frantziaren laguntza lortuzuen, italiarrek austriarrei egindako eskakizunak babes zitzan Piemontek Savoia eta Niza ematearen truke. 2-1860-1861 Italia Hegoaldeak bat egin zuen Piemonterekin eta 1861ean, Viktor Emanuel II errege izendatu. 3-1866. Piemontek Prusiaren alde egin zuen Austriaren aurkako gerran. 4-1870 Gerra franko-prusiarrean frantziarrek atzera egin izana aprobetxatu zuten piemontearrek, eta Erroma okupatu zuten. Italiako hiriburu bilakatuz.
Alemaniaren batasun prozesua(taula):Protagonistak:1-Gile I 2-Prusiako erregea 3-Bismarck kantzilerra. Iraupena:1864-71. Etapak:1-1864 2-1866-1869 3-1870-1871 Gertaera:1-1864 Prusiak Danimarkaren bi dukerri inbaditu
eta bereganatu. 2-1866-1869 Austriak Sadowako gudua galdu eta Ipar Alemaniako konfederazioa sortu zen. Prusiak Austriaren aurka gerra galdu zuen.
3-1870-1871 Bismarckek aliantza militar bat sinatu zuen hegoaldeko estatu alemaniarrekin, eta Frantziaren aurkako gerra leherrarazi zuen. 1870ean Napoleon III.Ak Sedango Gudua galdu, prusiarren aurka. Hegoaldeko estatuek bat egin Alemaniarekin.
Amerikako iraultza:noiz:xvii.Mendearen hasieratik, xviii.Mendearen erdiraino. Ekonomian:kolonietan:Iparraldeko kolonietan, nekazaritza eta merkataritza. Hegoaldeko kolonietan, tabakoaren laborantza. Politikan:biltzarran zituzten, haien esku zegoen zerga-bilketa. Kolonoen betebeharra zen zergak ordaintzea, baina nekez egiten zuten halakorik, aitzakitzat jarrita ez zutela ordezkaritzarik britaniar parlamentuan.
Independentzia gerra(1775-83): Kolonoek, George Washingtonen gidaritzapenean zeuden. Versallesko ituna sinatu zen 1783an. 1787an, estatu batuetako konstituzioa onartu zen, nazioaren subiranotasuna eta botere banaketak aitortzen ziren. Legegika, betearazlea eta judiziala.1789an, estatu batuetako lehen presidentea aukeratu zuten;George Washington.
Frantziako iraultzaren hasiera:jatorria:xviii.Mendearen amaiera aldera, Frantzin. (hiru puntu)1-gizartearen atsekabea:burgasiak botere politikoa eskuratu nahi. Nekzariek ia ezin zuten bizi zerga andanak itota. 2-krisi ekonomikoa:prezioek gora uzta kaxkarraren ondorioz. Errege-ogasuna krisialdietan hondoratu, pribilegiatuak zergak ordaintzen ez zituztelako. 3-ilustrazioaren ideiakerreformak ez zutelako aurrera egiten.
Monarkak handikien biltzar bat deitu, pribilegiatuak zergak oradin zaitzaten konbentzitzeko. Pribilegiatuek ezezkoa, eta estatu orokorren bilera esijitu zuten.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer izan zen Aliantza Santua?
Errusia, Prusia eta Austriak osatutako aliantza zen, absolutismoa defendatzeko eta edozein tokitan mugimendu iraultzaileak itotzeko konpromisoarekin.
Noiz eta non gertatu zen Italiaren batasun prozesua?
1859tik 1870era bitartean gertatu zen, Piemonte-Sardiniako erresumaren gidaritzapean. Azken urratsa 1870ean Erroma okupatzea izan zen, Italiako hiriburu bihurtuz.
Nola amaitu zen Frantziako 1848ko iraultza?
Luis Napoleon Bonaparte presidente hautatu zuten, baina estatu-kolpe bat eman eta 1852an Bigarren Inperioa aldarrikatu zuen.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.