Chuletas y apuntes de Latín

Gramática Latina Básica: Fonética, Conjugaciones, Vocabulario y Declinaciones

Latín8,7 KB

Fonética histórica: evolución de las vocales

U final abre y pasa a o.

O breve tónica diptonga y pasa a ue.

E breve tónica diptonga y pasa a ie.

I breve (tónica o átona) abre y pasa a e.

Las vocales breves protónicas o postónicas caen.

Evolución de las consonantes

I seguida de A pasa a y; seguida de O/U pasa a j.

S seguida de consonante desarrolla una e de apoyo.

P > B

T > D

C/QU > G

B, D, G caen.

Conjugaciones

1ª: -o, -as, -are
2ª: -eo, -es, -ere
3ª: -o, -is, -ere
Mixta: -io, -is, -ere
4ª: -io, -is, -ire

Presente de indicativo

1ª: -o, -s, -t, -mus, -tis, -nt
2ª: igual que la 1ª
3ª: -o, -is, -it, -imus, -itis, -unt
Mixta: -o, -s, -t, -mus, -tis, -unt
4ª: igual que la mixta

Verbo sum

sum, es, est, sumus, estis, sunt

Pretérito imperfecto

1ª:...

Continuar leyendo "Gramática Latina Básica: Fonética, Conjugaciones, Vocabulario y Declinaciones" »

Erromatar Historiografia: Historia Idazketaren Jatorria eta Zesarren Garaia

Latín3,24 KB

Erromatar historiografia: jatorria eta garapena

Historia idazketa Erromaren literatura genero garrantzitsu bihurtu zen. Historia kontatzea, batez ere, artistek ere egiten zuten.

Hasierako ezaugarriak

Hastapenak jatorrizko inportantziaz hasi ziren. Mores maiorum edo arbasoen ohiturak eta erroma nazioaren jatorria historiari asmo praktikoa eman zioten. Hala ere, hasierako historia idazteari greziar kulturarekin izandako kontaktuak eragin handia izan zuen.

Aurrekariak

Erroman dokumentu pribatuak eta publikoak existitu ziren, historiografiaren aurrekariak direnak:

  • Publikoak: Pontifex Maximus-ek urtekarietan erlijioarekiko gertakari garrantzitsuak apuntatzen zituen eta calendarium-etan kontsul eta magistratuen izenak, lanegunak eta gertaera aipagarriak
...
Continuar leyendo "Erromatar Historiografia: Historia Idazketaren Jatorria eta Zesarren Garaia" »

Declinacions i Conjugacions Llatines: Guia Completa de Gramàtica

Latín6,06 KB

Declinacions i Conjugacions Llatines

Casos: F.s

N: Nominatiu / S/Atr: Subjecte o Atribut / V: Vocatiu / Interpel·lació / Ac: Acusatiu / CD: Complement directe / CC: Complement circumstancial / CPrep: Complement preposicional

G: Genitiu / CN: Complement del nom / D: Datiu / CI: Complement indirecte / Abl: Ablatiu / CC: Complement circumstancial / Cag: Complement agent

S/P: Singular/Plural — N/V/Ac/G/D/Abl

La primera declinació. La segona declinació: us, er, ir

a → ae ..............................us, er, ir .... i

a → ae ............................... e, er, ir .... i

am → as ................................um ........ os

ae → arum ........................... i .......... orum

ae → is ................................o ............. is

a...

Continuar leyendo "Declinacions i Conjugacions Llatines: Guia Completa de Gramàtica" »

Historia de Roma: Fundación, Rómulo y Numa Pompilio | Texto Latino con Traducción

Latín2,37 KB

Texto latino y traducción al español

1. Los orígenes de Roma

Urbem Romam, sicut ego accepi, condidere1 atque habuere2 initio Troiani, qui Aenea duce profugi sedibus incertis vagabantur, et cum his Aborigines, genus hominum agreste, sine legibus, sine imperio, liberum atque solutum. Ita brevi3 multitudo diversa atque vaga concordia civitas facta erat.

La ciudad de Roma, según tengo oído, la fundaron y ocuparon al principio los troyanos quienes, siendo Eneas su caudillo, vagaban exiliados por lugares poco seguros, y, junto a éstos, los aborígenes, raza de hombres incivilizada, sin leyes, sin autoridad, libre e independiente. Así, en breve tiempo, una multitud diversa y errante se había convertido en una ciudad por medio de la concordia....

Continuar leyendo "Historia de Roma: Fundación, Rómulo y Numa Pompilio | Texto Latino con Traducción" »

Gramàtica Llatina: Declinacions, Verbs i Partícules

Latín5,58 KB

Resum de Gramàtica Llatina

1. Declinacions i Casos

1. 1a declinació: a, ae (femení)    2. 2a declinació: us, i (masculí) / neutre   3. 3a declinació: consonant o i, is (masculí, femení o neutre)  4. 4a declinació: us, us (masculí o neutre)   5. 5a declinació: es, ei (femení)

Desinències de casos:

  • Nominatiu: a, ae | e, i | um, a | -------- | e, ia | us, us | u, ua | es, es
  • Acusatiu: am, as | um, os | um, a | em, es | e, ia | um, us | u, ua | em, es
  • Genitiu: ae, arum | i, orum | = | is, (i)um | = | us, uum | = | ei, erum
  • Datiu: ae, is | o, is | = | is, ibus | = | ui, ibus | = | ei, ebus
  • Ablatiu: a, is | o, is | = | e(s), ibus | = | ui, ibus | = | e, bus

2. El Verb Sum

  • Present: sum, es, est, sumus, estis, sunt
  • Imperfecte: eram, eras, erat,
...
Continuar leyendo "Gramàtica Llatina: Declinacions, Verbs i Partícules" »

Zuzenbide Latinaren Esaera Nagusiak: Hiztegia eta Esanahia

Latín2,78 KB

Zuzenbide Latinaren Esaera Nagusiak

Ondoren, zuzenbidean erabili ohi diren latinezko esapide klasikoak azaltzen dira, euskarazko esanahiarekin.

Esapideak eta esanahiak

2. Adhuc sub iudice lis est: Auzia oraindik epailearen eskuetan dago.

3. Contra iuris civilis regulas pacta conventa non habentur: Zuzenbide zibilaren arauen kontra ez daude hitzartutako argudiorik.

4. Cui prodest?: Nori datorkio ondo? (planteamendu bat da)

5. Dura lex, sed lex: Legea gogorra da, baina legea da, beraz bete egin behar da.

6. Excusatio non petita, accusatio manifesta: Eskatu ez den aitzakia, salaketa argia da.

7. Facta non praesumuntur, sed probantur: Eginak ez dira suposatzen, probatu egin behar dira.

8. Ibi potest populus valere, ubi leges valent: Legeek indarra duten...

Continuar leyendo "Zuzenbide Latinaren Esaera Nagusiak: Hiztegia eta Esanahia" »

Pronombres latinos y la épica romana: declinación, orígenes y autores clave

Latín4,92 KB

Pronombres latinos

Pronombres demostrativos

1. Próximo (hic): este, esta, esto

  • Masculino: hic – hunc – huius – huic – hoc / hi – hos – horum – his – his
  • Femenino: haec – hanc – huius – huic – hac / hae – has – harum – his – his
  • Neutro: hoc – hoc – huius – huic – hoc / haec – haec – haec – his – his

2. Distancia media (iste): ese, esa, eso

  • Masculino: iste – istum – istius – isti – isto / isti – istos – istorum – istis – istis
  • Femenino: ista – istam – istius – isti – ista / istae – istas – istarum – istis – istis
  • Neutro: istud – istud – istius – isti – isto / ista – ista – istorum – istis – istis

3. Lejanía (ille): aquel, aquella, aquello

  • Masculino: ille –
...
Continuar leyendo "Pronombres latinos y la épica romana: declinación, orígenes y autores clave" »

Latín para Galegos: Locucións e Termos Latinos Comúns

Latín3,93 KB

Locucións latinas: glosario

Letra E

  • Ecce homo: “Está hecho un Cristo”, cando aparece alguén que non esperabamos.
  • Ergo: “Por tanto”, “en consecuencia”.
  • Errata: “Erros”, “equivocacións”.
  • Et cetera: “e todo o demais”.
  • Ex abrupto: “Bruscamente”, animalada que dis de repente e de maneira brusca.
  • Ex aequo: “Con igual mérito”, “con igual rango”.
  • Ex cathedra: autoridade sobre algo.
  • Excusatio non petita, accusatio manifesta: autoacusación.
  • Ex professo: “Deliberadamente”, “a propósito”.
  • Extra muros: “Fóra das murallas”.
  • Ex voto, exvoto: “unha promesa”.

Letra F

  • Fac simile: “reprodución exacta dunha cousa”.
  • Factotum: “Que o fai todo”, “alma da festa”.
  • Forum: “Lugar de reunión ou discusión”.
...
Continuar leyendo "Latín para Galegos: Locucións e Termos Latinos Comúns" »

De Bello Gallico I: César cruza el Arar y persigue a los helvecios

Latín2,58 KB

Texto latino y traducción al español: De Bello Gallico, I, 13-15

13: Hoc proelio facto, reliquas copias Helvetiorum ut consequi posset, pontem in Arari faciendum curat atque ita exercitum traducit.
Una vez terminado este combate, para poder perseguir a las demás tropas de los helvecios, se ocupa de construir un puente en el Arar y hace pasar así al ejército.

Helvetii repentino eius adventu commoti cum id illum uno die fecisse intellegerent, legatos ad eum mittunt;
Los helvecios, conmocionados por su repentina llegada, al darse cuenta de que aquel lo había hecho en un solo día, le envían emisarios

cuius legationis Divico princeps fuit, qui bello Cassiano dux Helvetiorum fuerat.
El jefe de esta embajada fue Divico, que había sido el comandante...

Continuar leyendo "De Bello Gallico I: César cruza el Arar y persigue a los helvecios" »

La romanización de Hispania: ciudades, economía y religión en la Antigua Roma

Latín2,67 KB

Las nuevas ciudades solían tener estas características: plano ortogonal, con dos grandes ejes que estaban rodeadas por una muralla, y tenían un centro urbano: el foro con el Tabularium, la basílica, los templos, las tiendas y las termas.

Los romanos intensificaron y ampliaron la explotación de los recursos económicos ya explotados por otros pueblos. Con los metales acuñaron moneda y exportaron los productos del trinomio mediterráneo.

La villa romana y la explotación agrícola

A partir de la época imperial, se fue imponiendo como forma de explotación agrícola la villa romana, que durante el Bajo Imperio se convirtieron en auténticos centros de poder de las élites rurales.

También potenciaron durante la época imperial la exportación...

Continuar leyendo "La romanización de Hispania: ciudades, economía y religión en la Antigua Roma" »