Chuletas y apuntes de Latín

1. Lea (Protagonista)

Neska arduratsua eta ikasle ona da. Hasieran beldurti agertzen da; mutilen begiradak ekiditeko praka zabalak janzten ditu. Pintada ikustean mundua gainera erortzen zaio. Bere sexualitatearen inguruan zalantzak ditu eta "puta" deitzeak min handia ematen dio. Amarekin hasieran hotz xamar dago, baina amaieran besarkada estua ematen diote elkarri. Kristian maite du, baina beldurra dio intimitateari. Azkenean, bere beldurrak gainditzen ditu: komuneko zakilak eyeliner-arekin ezabatzen ditu eta murala egitean libre sentitzen da.

2. Ainhoa Alkorta (Learen laguna)

Neska mugitua eta ekintzailea da. Ez du onartzen Lea horrela tratatzea eta gelako mutilen aurrean oihukatzen du haien jarrera matxista salatzeko. Learen defendatzailea da... Continuar leyendo "Pertsonaien Analisia: Lea eta bere ingurukoen bilakaera" »

Elena eta Mariano: Harreman Hautsia

Elenak Marianorekin hautsi du, Mariano oso posesiboa, jeloskorra eta itotzailea baitzen. Hobe izan da ondo ebakitzea. Hark erregutu du, negar egin du, eta bere buruaz beste egiteko mehatxua ere egin du.

Melquiadesen Etxea: Zaintzaileak eta Gertaera Arraroak

Zaintzaileen Saiakerak

Melquiades Salazar hil ondoren, Elenaren aitak gizon bat kontratatu zuen etxean bizi eta zain zezan. Hilabete baten buruan, gizonak uko egin zion, gauza arraroak gertatzen zirela esaten baitzuen. Elenaren aitak orduan ezkondu bat kontratatu zuen. Hauek pixka bat gehiago iraun zuten: hiru hilabete, eta gero uko egin zioten.

Marcelo eta Luisa: Testigantza

Marcelo Contreras eta Luisa Lafuente senar-emazteak ziren azken zaintzaileak. Luisak... Continuar leyendo "Melquiades Salazarren Etxea eta Misterioa" »

Poema honen gai nagusia irudimenaren indarra eta mundu ideal baten bilaketa da. "Esploradore nekatu" baten irudia erabiliz, errealitate tristearen aurrean (tristeziaren metro koadroak) sorkuntzak eta fantasiak eskaintzen duten ihesbidea azaltzen du.

Poemaren bidaia eta iruditeria exotikoa

Poemak esploratzaile baten ikuspuntutik bidaiatzen du. Hasieran, tristeziaz inguratuta dagoen norbait aurkezten digu, baina berehala hasten da ikus ditzakeen gauza harrigarriak zerrendatzen:

• Limoiondoak eta ardo usaineko muinoak.
• Kristalezko irlak.
• Urrezko zein zilarrezko hiriak.
• Suge erraldoiak eta tigreak bezalako animalia exotikoak.

Amaieran, ordea, onartzen du egun horiek guztiak berreskurezinak direla eta "txori imajinarioen" multzo baten moduan pausatzen direla... Continuar leyendo "Bernardo Atxagaren "Esploradorearena": Analisia eta Gaia" »

Oratoriaren bilakaera Erroman

Oratoria elokuentziaz hitz egiteko trebezia da, eta diskurtsoak, hitzaldiak eta sermoiak barne hartzen ditu. Bere helburu nagusia entzuleak erakarri eta hunkitzea da.

• K.a. III. eta II. mendeak: Laudationes funebres izeneko hileta-diskurtsoak ohikoak ziren.
• K.a. II. mendea: Greziako intelektualen eragina handitu zen Erroman.
• K.a. I. mendearen bukaera: Errepublikaren amaierarekin, eztabaidak ugaritu eta oratoria indartu egin zen.
• K.o. I. mendetik aurrera: Enperadoreen boterea handitzearekin batera, oratoriak indarra galdu zuen, erretorika-eskoletako ikasgai teoriko hutsa bihurtuz.

Zizeron (K.a. 106 - K.a. 43)

Zizeron Erromako politikagintzan eta gertakizun historikoetan funtsezko pertsonaia izan zen, hala nola Marioren... Continuar leyendo "Oratoria Erroman: Zizeron eta Diskurtsoaren Artea" »

509 a.C. Expulsión de Tarquinio el Soberbio hasta 27 a.C. cuando llega Augusto al poder. Res publica (asunto del pueblo), SPQR (Senatus populusque Romanus: senado y pueblo romano).

Política Exterior

1. Hasta el siglo III: Conquista de Italia central (guerras samnitas, Horcas Caudinas), Italia meridional. Conquista de Tarento y griegos del Epiro (rey Pirro - Victoria pírrica).
2. Guerras Púnicas (s.III-II a.C.):
   • 1ª: 264-241. Conquista de Sicilia (Amílcar Barca).
   • 2ª: 218-201. Aníbal vs Escipión. Batalla de Zama. Cartago sometida a Roma.
   • 3ª: 149-146. Roma decide destruir Cartago (el territorio pasa a ser provincia romana). Catón el Viejo.
3. Final de la República (146-27):
   • Hermanos Graco fueron tribunos de la plebe y legislan a favor de la redistribución

Sociedad romana: clases y estatus

Hombres libres

• Patricios: Según la tradición, eran descendientes de los hombres escogidos por Rómulo para formar el Senado. Se agrupaban en familias (gens) con un antepasado común. Eran los únicos ciudadanos con derechos políticos.
• Plebeyos: Eran habitantes de Roma que solo tenían derechos civiles y derecho de propiedad y de comerciar.
• Libertos: Eran antiguos esclavos que habían conseguido la libertad mediante su compra o méritos.
• Clientes: Mantenían una relación de dependencia jurídica con un patrono, del que recibían protección.

Los esclavos no eran hombres libres y pertenecían a un señor o al Estado.

Instituciones de gobierno de la monarquía

La monarquía romana se organizó con instituciones y... Continuar leyendo "Sociedad, Instituciones y Cultura de la Roma Antigua: Organización, Economía y Vida Cotidiana" »

Naixement de la política

En el moment en què els homes, per qüestions pràctiques, s'unien en comunitat.

1. Origen grec: la democràcia

Política = polis (ciutat) a Atenes. Sistemes de govern: oligarquia, monarquia, tirania, democràcia.

La política a Roma

Comença la monarquia, després sorgeix la república.

Senat

600 senadors. Assessorar els magistrats, discutir les lleis, controlar el govern de les províncies, controlar les finances públiques i declarar la guerra i la pau. El senador no és vitalici.

Assemblees

Tot ciutadà romà podia intervenir directament en els òrgans polítics a través de l'assemblea. Havien de ser homes adults i lliures de naixement.

Funcions: Elaborar i aprovar lleis i la d'elegir els magistrats.

Magistratures

Càrrecs... Continuar leyendo "Història de la Política: De Grècia i Roma a l'Actualitat" »

Derivados del Latín: Un Vistazo a su Legado Léxico

A continuación, se presenta una lista de términos latinos fundamentales y sus derivados más comunes en español, destacando la riqueza y la influencia del latín en nuestro vocabulario.

• Ignis: ignífugo, ignición.
• Iocus: jocoso, jocundia.
• Ius, Iuris: jurídico, jurado.
• Labor: laboratorio, laborable.
• Lapis: lápida, lapidario.
• Latus: lateral, lado.
• Lego: lectura, lección.
• Locus: localidad, locativo.
• Loquor: locutorio, elocuencia.
• Ludus: ludópata, ludopatía.
• Lux: luminoso, luminosidad.
• Magis: majestuoso, magisterio.
• Maneo: permanecer, permanente.
• Magnus: magnitud, magnífico.
• Mens: mentalidad, mental.
• Miles: militar, militancia.
• Mitto, misi, missum: misión, remisión.
• Moueo: movimiento, móvil.
• Muto: mutación,

magíster dix=el maestro dice, nihil novem sub solem= nada nuevo bajo el sol. Vení vidi vici=vine vi y vencí. Código ergo som= pienso luego existo. Vox populi vox die= la voz del pueblo la voz de Dios. Mens sana in corpore sano= mente sana cuerpo sano. Mors certa, vita incerta= lamuerte es cierta la vida incierta. Fugit irreparabile tempus= huye irreparablemente el tiempo

Evolución Fonética: Del Latín al Español

A continuación, se presenta una relación de términos latinos y su evolución hacia el español, diferenciando entre formas patrimoniales y cultismos.

Procesos de Transformación

• Annum: Grupo consonántico nn > ñ. (Patrimonial: año; Cultismos: anual, anuario).
• Aurum: Diptongo au > o; u átona > o; la m desaparece. (Patrimonial: oro; Cultismo: aureola).
• Capillum: Oclusiva sorda p > b (oclusiva sonora); la m desaparece. (Patrimonial: cabello; Cultismo: capilar).
• Causam: El diptongo au monoptonga > o; la m desaparece. (Patrimonial: cosa; Cultismo: causa).
• Clavem: El grupo consonántico cl > ll; la consonante final desaparece. (Patrimonial: llave; Cultismo: clave).
• Dominum: Diptongación