Chuletas y apuntes de Historia de Secundaria

Aspectos Fundamentales y Cronología del Conflicto

A continuación, se presentan dieciséis preguntas esenciales sobre el desarrollo, las batallas y los líderes de la Guerra Civil Española.

1. ¿Dónde comienza la sublevación militar que dio lugar a la Guerra Civil? África.
2. ¿Cómo se denominó la operación por la cual se trasladó el ejército de Marruecos a la Península? Operación Victoria.
3. En la segunda fase ocurrió el primer bombardeo aéreo civil de la historia. ¿En qué población vasca? Guernica.
4. ¿Qué población castellonense conquistaron las tropas rebeldes por la que separaron la zona republicana en dos? Vinaroz.
5. En 1938 tiene lugar la gran batalla de la guerra. ¿Cuál fue su nombre? La Batalla del Ebro.
6. Nombre del general que, en

El Ocaso de la Monarquía y el Amanecer de la Segunda República Española (1930-1931)

Tras la dimisión de Primo de Rivera, hubo un intento de volver a la normalidad constitucional, pero sin hacer tambalear la monarquía. Se encargó a Dámaso Berenguer la formación de un nuevo gobierno, pero este no hizo reformas de calado, y los grupos de oposición comenzaron a actuar:

• Creció la agitación popular y estudiantil, sobre todo tras la vuelta de Miguel de Unamuno.
• Los políticos fuera del sistema tradicional (republicanos, socialistas y catalanistas) firmaron el Pacto de San Sebastián. Se constituyó un Comité Revolucionario presidido por Niceto Alcalá-Zamora que, junto al ejército e intelectuales, estudió la opción de dar un golpe de Estado

1. Amerikako Iraultza

Independentziaren jatorria

Independentziaren jatorria: Ipar Amerikako hamahiru koloniak eratu zituzten.

• Merkataritzaren britainiar monopolioa: Erresuma Batuak ez zien uko egin nahi Amerikako lehengaiei.
• Tentsio politikoa eta zerga-prezioa: Hamahiru koloniak nahiko autonomoak ziren, Ingalaterrako monarkaren agintepean zeuden arren. Stamp Act, Tea Act eta Tearen matxinada sortzea eragin zuen.
• Tea Act: Britainia Handiko Parlamentuak Tea Act izeneko aktak ezarri zituen.
• Tearen matxinada: Independentzia Gerraren hasiera izan zen.

Eskubideak eta Independentzia

Virginiako Eskubideen Adierazpena: Thomas Jeffersonek idatzi zuen eta han, nazioaren subiranotasuna, botere-banaketa eta sufragioa adierazi zituen.

Independentziaren Aldarrikapena:

1. GERRAREN KAUSAK eta LEHERRARAZLEA

Alemaniak egindako bake itunen bidez (Antikomitem eta Stalinetik ez erasotzekoa). Lehen mundu gerraren ondoren, Versallesko itunak zigor eta baldintza zorrotzak ezarri zizkion Alemaniari.

Muturreko erregimenen garaipena egon zen.

Japonia, Italia eta Alemaniaren politika espantsionista. Hauek lurralde hedapenak eta erasoak egin zituzten gerra piztu aurreko urteetan.

Demokrazien ahultasuna egon zen.

Frantzia eta Erresuma Batuak Baretze politika onartu zuten, gerra sahiesteko itxaropenarekin,  baina politika hau porrot egin zuen eta 1939ko irailaren 1ean, Alemaniak Polonia inbaditu zuen.

2 egun geroago, Frantziak eta Erresuma Batuak gerra deklaratu zioten Alemaniari.

Modu honetan, Bigarren Mundu gerra hasi zen.

2.

1. 1917ko Otsaileko Iraultza: Tsarismoaren erorialdia

Petrograd hirian, 1917ko otsailaren 23an, sekulako manifestazioa egin zuten, ondoren greba orokorra eta altxamenduak kuarteletan. Horren ondorioz, tsarrak abdikatu egin zuen eta behin-behineko gobernu bat sortu zen. Errepublika izendatu zen eta hauteskunde konstituziogileak deitzeko konpromisoa hartu zen, Errusia demokrazia parlamentario bihur zedin.

Alderdi burgesek (AKD eta ASI) agintzen zuten gobernu berrian. Zenbait erreforma politiko eta sozial egiteari ekin zion, baina, aldi berean, gerrako aliatuekin zituen konpromisoei eustea erabaki zuen gobernuak. Horrek ezinezkoa egiten zuen biztanleen bizi-baldintzak hobetzea eta aspalditik eskatutako nekazaritza-erreformari ekitea.

Herritarren... Continuar leyendo "1917ko Errusiako Iraultza: Otsailetik Urrira" »

1929ko “kraka” eta “New Deal”-a

1. Burtsaren “krak”-etik Depresio Handira

Akzionista askok bazekien akzioen kotizazioa akzioen benetako balioa baino askoz ere handiagoa zela eta hauen goranzko ibilbidea ez zela betiko izango.

Inbertitzaileen artean mesfidantza hedatu zen, eta 1929ko urriaren 24an (ostegun beltza), salmenta uholde erraldoi batek New Yorkeko Burtsa astindu zuen. Bistan denez, guztiak akzioak saldu nahi zituzten, eta inork ez zuen akziorik erosi nahi. Akzioen eskaintza oparoak hauen balioa goitik behera eror zedin eragin zuen, eta honek 1929ko Burtsaren “kraka” abiarazi zuen.

Inbertitzaile askok hondoa jo zuen, eta hiritarren artean izua zabaldu zen, bankuetara beraien dirua ateratzera jo zutelarik. Bankuek, ordea,... Continuar leyendo "1929ko kraka eta Depresio Handia: New Deal-aren sorrera" »

Depresio Handia (1929)

New Yorkeko burtsaren 1929ko crack-ak krisialdi ekonomiko larria eragin zuen mundu osoan.

1929ko krisialdiaren jatorria

Krisialdiaren kausa nagusiak hauek izan ziren:

• Gainekoizpena: Lehen Mundu Gerraren ostean, soberakinak pilatu ziren.
• Espekulazioa: Akzioen balioa ez zetorren bat enpresen irabazi errealekin.

1929ko urriaren 24an, ostegun beltza deritzonean, burtsak porrot egin zuen.

Depresio Handia eta haren hedapena

Bankuek hondoa jo zuten eta langabezia izugarri hazi zen. Krisialdia mundu osora hedatu zen:

• AEBk inportazioak murriztu zituen, Latinoamerikako herrialdeak kaltetuz.
• AEBko bankuek Europako inbertsioak erretiratu zituzten, Alemanian eta Austrian porrotak eraginez.

Krisialdiaren aurkako neurriak: New Deal

1933an, Franklin... Continuar leyendo "XX. mendeko krisialdiak, totalitarismoak eta abangoardiak" »

Espainiako Bigarren Errepublikaren Helburuak

Errepublikako presidenteak bi helburu nagusi zituen:

• Arazoak konpontzea: Katalanen eta euskaldunen autonomia-eskaerei erantzutea, lurren jabetzaren erreforma sustatzea eta estatuaren sekularizazioa gauzatzea.
• Modernizazioa: Espainia herrialde modernoa, industrializatua eta nazioarteko testuinguruan integratua bihurtzea.

Espainiako Bigarren Errepublikaren Kronologia

• 1931: Apirilaren 14an Bigarren Errepublika aldarrikatu zen eta Alfontso XIII.a erbesteratu zen. Abenduan, Konstituzioa onartu zen.
• 1933: Eskuineko alderdiek hauteskunde orokorrak irabazi zituzten.
• 1936: Fronte Popularrak hauteskunde orokorrak irabazi zituen.

Alderdi eta Koalizio Nagusiak

• Fronte Popularra: Faxismoaren aurkako ezkerreko alderdien

Bigarren Industria Iraultza (1870etik aurrera)

Bigarren Industria Iraultza 1870ean hasi zen.

Energia-iturri eta industria berriak

Bi energia-iturri berri izan ziren Bigarren Industria Iraultzaren oinarria:

• Elektrizitatea: Industrian aplikatu zen, makinak mugitzeko. Bestalde, elektrizitateari esker, zenbait garraiobide berri agertu ziren (tren elektrikoa, metroa eta tranbia), bai eta zenbait komunikabide berri ere (telefonoa, irratia, zinematografoa...).
• Petrolioa: 1859an, petrolioa ateratzeko lehen zuloak egin ziren. Automobiletan erabiltzeko eztanda-motorra asmatu zenean, petrolioak garrantzi handia hartu zuen.

Ehungintzaren ordez, siderurgia, industria kimikoa eta industria elektrikoa bihurtu ziren industria nagusiak:

• Siderurgia: Bessemer bihurgailua

Espainiako Independentzia Gerra (1808-1814)

Napoleonen Frantziarekin sinatutako aliantzak eta Portugalen inbasioak Espainiako Independentzia Gerra (1808-1814) eragin zuten. Frantsesek Baionako Estatutua aplikatu zuten, eta frantsestuak (José I.aren aldekoak) agertu ziren. Garai honetan, Elizaren ondasunak desjabetzeko desamortizazioa prozesuak hasi ziren.

Cadizko Gorteak eta 1812ko Konstituzioa

Gerra garaian, Cadizko Gorteak eratu ziren Fernando VII.a errege legitimo gisa defendatzeko. 1812ko Cádizko Konstituzioa bere garairako oso aurreratua zen: herri-subiranotasuna eta gizonezkoen sufragio unibertsala defendatzen zituen.

Fernando VII.aren erregealdia

Fernando VII.a Espainiara itzuli zenean, hiru fase nagusi izan zituen bere erregealdiak:

• Seiurteko