Chuletas y apuntes de Arte y Humanidades

03_GAIA: EGITURA ETA ERAIKUNTZA BALOREAK: BASERRIEN ADIBIDEA

1.- EGITURA BALOREAK: BASERRIEN EGITURA MOTAK

1.1.- XVI-XVII. mendekoak

EZAUGARRIAK:

• Eraikinak maisu hargin edo arotzak trazatuta, 4:5 proportzio egiptziarrarekin
• Harrizko hormak, “aparailu gotikoa”-rekin
• Zutabe jarraiak solairu artean
• Petralak, frontalak eta zolatak (horizontalak) pieza osoan
• Kabila-kutxaz egindako mihiztadurak, ziriekin josita (ez metalezko elementuak), edota zehiarak, “enararen hegal”-ekin
• Piezen forma erabilerari moldatuta (eskultorikoak)
• Aizkoraz edo zerraz lantzen dituzte aurpegiak eta zerioz zuritzen
• Zurezko egitura eta hormak babesteko
• Zimendu sendoak

1.2.- XVII-XVIII. mendekoak

EZAUGARRIAK:

• Eraikinak maisu hargin edo arotzak trazatuta, 4:5 proportzio egiptziarrarekin
• Harrizko

Garai hartan, "erromaniko" hitza ez zuten erabiltzen. Geroaldian, lehen historialariek emango zioten izena garai honi. Hizkuntza erromanikotik zetorren hitza. XIX. mendean, William Burges arkitekto ingelesak erabili zuen. Hiru etapak egon ziren: lehen erromanikoa edo hastapena (X. mendeko bukaeratik 1074ra), erromaniko betea (1075-1150) eta erromaniko berantiarra (1150-1225). Nahiz eta ezaugarri antzekoak izan, erromanikoa ez da estilo homogeneoa beti, ezaugarri berak mantentzen dituena. Lokalismoak agertzen ditu; ez da berdina espainiarra ala italiarra. Baina hala ere, mintzaira plastiko komun bat agertzen du, horregatik kontsideratzen da Lehen Estilo Kristau Europarra, hau da, nazioartekoa. Lehen aldiz, kristautasunak sortzen du estilo bat... Continuar leyendo "Erromanikoa eta Gotikoa: Arkitektura, Eskultura eta Pintura Erdi Aroan" »

Arte neoklasikoa XVIII. mendearen amaieran garatu zen, Napoleonen garaian. Aldaketa politiko, ekonomiko eta sozial batzuek amaiera eman zioten Erregimen Zaharrari. Industria Iraultzak, Ilustrazioko pentsamoldeak eta Frantziako Iraultzarekin batera, Europan arte estilo berriak agertu ziren. Neoklasizismoak Ilustrazioaren arrazionalismoa eta zientzia (entziklopedia) ezarri zituen artean. Antzin Aroko artea bultzatu zuten, XVIII. mendean sortu ziren Akademiak eta Saloiak, non ilustratuek arteari buruz eztabaidatu zuten. Gainera, Neoklasizismoak arte klasikoari garrantzia eman zion aurkikuntza arkeologikoen bidez (Ponpeia). Bestalde, Aristokraziaren eta arte rokokoaren aurka jo zuen. Erroman sortu arren, gune nagusiak Britainia Handia, Alemania... Continuar leyendo "Arte Neoklasikoa eta Erromantikoa: Ezaugarriak eta Adibideak" »

Kaufmann Etxea, F.L. Wright Aurrean daukagun arkitektura, Kaufmann Etxea deitzen da, F.L. Wright egindakoa. Kanpoko fatxada bat da eta funtzio zibila, bakar batentzako etxebizitza delako. (AZTERKETA FORMALA) Oinplantari dagokionez, librea da, ez dauka forma geometriko konkretu bat. Harria, hormigoia, kristala eta aluminioa erabiltzen dira etxea eraikitzeko. Konbinatzen ditu elementu bertikalak eta horizontalak; elementu bertikalak harrizkoak izango lirateke (hormak eta tximiniak), zehazki harri harlanduzko bloke irregularrekin. Harlanduzko hori, erdiko tximinian konbinatzen da aluminiozko egitura batekin, aldi berean, kristala ere sartzen duena. Beste elementu horizontalak, hegal-terrazak dira, hormigoizkoak. Guzti honek, eraikinari ematen... Continuar leyendo "Arkitektura eta Pintura: Gaurko Artearen Ikuspegiak" »

Neoklasizismoa

Sarrera

XVIII. mendetik aurrera, aldaketa politiko, ekonomiko eta sozialek Erregimen Zaharraren amaiera ekarri zuten. Industria Iraultzak, Ilustrazioko pentsamoldeak eta Frantziako Iraultzak aro berri bati hasiera eman zioten. Honen ondorioz, Europan arte estilo berriak agertu ziren. Neoklasizismoak Ilustrazioaren arrazionalismoa, zientzia eta Gizatasunarekiko errespetua ezarri zituen artean. Gizarte maila ertaina eta baxua aristokraziak menperatzen zuen sistema politiko-sozialaren kontra agertu zen. Arte neoklasikoa Europan garrantzia irabazten joan zen burgesiaren boterearekin batera. Neoklasizismoaren bidez aristokraziaren kontra jo eta Napoleonen garaira arte luzatu zen. Estilo rokokoa, arte aristokratikoa, kritikatua izan... Continuar leyendo "Neoklasizismoa, 1808ko Maiatzaren 3a eta Ur-jauziaren Etxea: Artearen eta Arkitekturaren Historia" »

Francisco de Goya: 1808ko Maiatzaren 3a Madrilen

Francisco de Goya margolariaren 1808ko maiatzaren 3a Madrilen edo Monkloako fusilamenduak (Prado Museoa, Madril) pintura historikoaren azterketa.

1814ko koadro bat da eta haren egilea Francisco de Goya da. Olio-pintura mihise gainean teknika erabili zuen hau marrazteko. Gaur egun Madrilgo Pradoko Museoan dago.

Testuingurua eta Gaia

Abertzale kutsuko tamaina handiko bi koadro margotu zituen. 1808ko maiatzaren 2koak frantsesen kontrako madrildarren matxinada adierazten du eta Maiatzaren 3koak, berriz, frantses soldaduek matxinaturiko zibilak exekutatu zituztela.

Gaia: Koadroaren protagonista espainiar herri etsitua da. Argiaren bidez antolatzen da konposaketa eta funtzio dramatikoa du. Argiak, lurrean... Continuar leyendo "Goya eta Eiffel: Artea eta Arkitektura XIX. Mendean" »

Neoklasizismoa eta Erromantizismoa

Neoklasizismoa: XVIII. mendearen amaiera

Neoklasizismoak, XVIII. mendearen amaieran hasi eta Napoleonen garaiarekin bat eginez, Antzinako Erregimenaren amaiera eta iraultza liberalen sorrera (Industria Iraultza eta Iraultza Frantsesa) markatu zituen. Ilustrazioaren eragina, arrazionalismoa eta zientziaren balorazioa ditu ezaugarri. Entziklopediak (1751) espiritu hori irudikatzen du, autoritate aristokratikoa auzitan jarriz eta rococo estiloari kontrajarriz. Arte klasikoaren balorazio berritua sortu zen, Ponpeiako aurkikuntza arkeologikoek bultzatuta. Akademiak eta arte-aretoak funtsezkoak izan ziren ideia estetiko berriak zabaldu eta sustatzeko. Erroma erreferentzia-zentro bihurtu zen, nahiz eta mugimendua... Continuar leyendo "Neoklasizismoa eta Erromantizismoaren Pintura: Goya eta Gericault" »

El Arte Románico en España: Escultura y Pintura

Escultura Románica

La escultura románica se caracteriza por su fuerte expresividad y su tendencia a la abstracción. En Francia, encontramos ejemplos notables como:

• El tímpano de Vezelay: Representa la misión de los Apóstoles, con la figura de Cristo en el centro, rodeado por los apóstoles y una serie de rectángulos que simbolizan los diversos pueblos de la tierra. Es una obra de carácter grandioso y universalista.
• El tímpano de Autun: Se distingue por su mayor finura y detalle. Las figuras son esbeltas y graciosas. El tema central es el Juicio Final, con Cristo representado en gran tamaño, rodeado de delicadas figuras.

En España, la escultura románica florece durante los siglos XI y... Continuar leyendo "Escultura y Pintura Románica en España: Obras y Artistas Destacados" »