Chuletas y apuntes de Arte y Humanidades

Renacemento: transición do Medievo ao humanismo

O Renacemento (s. XV–XVI) supón a ruptura co Medievo e a recuperación da Antigüidade clásica baixo o humanismo racional, situando ao home como centro (antropocentrismo). O termo, introducido por Vasari, define unha etapa onde a razón substitúe á fe e a beleza lÍgase ás matemáticas (cánon e proporción). Grazas aos mecenas, o artista gaña prestixio e as obras deixan de ser anónimas, utilizando a perspectiva para representar a realidade con exactitude científica.

Quattrocento e Cinquecento

O Quattrocento (s. XV) nace en Florencia baixo os Medici. A pintura independízase da arquitectura, buscando o máximo naturalismo mediante o uso do óleo, o lenzo e o claroscuro. Predomina o debuxo

Foro Romano

El Foro Romano fue el mayor centro económico, social y político de Roma. Su momento de mayor esplendor se sitúa entre el 509 y el 27 a.C.

Época Monárquica

• Lacio IIb: Hasta esta época, el área había sido utilizada como lugar de enterramientos.
• Lacio III: Aparecen agrupaciones de cabañas que evidencian su transformación residencial.
• Lacio IVa: El Foro adquiere un carácter social, cultural y religioso. Se realiza la primera pavimentación.

Monarcas y Construcciones Fundamentales

• Numa Pompilio (715-673 a.C.): Creó los primeros edificios del Foro: La Regia y el Templo de Vesta.
• Tulo Hostilio (673-641 a.C.): Creó la Curia Hostilia. La arqueología confirma la demolición total de las cabañas para construir el Foro.
• Anco Marcio (640-

Arkitektura Erromanikoa: Sarrera eta Egitura

Erromanikoa, batez ere, arte arkitektonikoa izan zen, nahiz eta pintura eta eskultura eraikinean guztiz integratuta egon. Eraikuntza zibileko adibideak badaude ere, arkitektura erlijiosoa izan zen nagusi. Eraikin garrantzitsuenak elizak eta monasterioak dira.

Elizek normalean latindar gurutzedun oinplanoa dute, nabe bakarra edo hiru nabe izanik. Erdiko nabea altuagoa eta zabalagoa da, eta abside erdizirkularrean amaitzen da, aldarea kokatzeko. Gurutzadura nabarmentzen da, eta haren gainean zinborioa altxatzen da. Monasterioetan klaustroa da elementu nagusia, erdi-puntuko arkuekin eta zutabeez inguratua. Erromako basilika eta prerromanikoa dira aitzindariak.

Material nagusia harria da, hormetan eta estalkietan... Continuar leyendo "Arkitektura eta Pintura Erromanikoa: Ezaugarri Nagusiak" »

Monumentos romanos: fichas, comentario e vocabulario

⭐ 3. Arco de Tito — Ficha de clasificación

Ficha

• Obra: Arco de Tito
• Autor: Descoñecido
• Cronoloxía: Ano 81 d.C.
• Función: Conmemorativo; celebra a vitoria de Tito en Xerusalén
• Altura: 15 metros aprox.
• Estilo: Arquitectura romana imperial
• Ubicación: Foro Romano, Roma

Comentario

Durante o Alto Imperio romano (séculos I–II d.C.), Roma converteuse nun Estado moi poderoso e organizado que estendeu o seu dominio por todo o Mediterráneo. A cultura romana era práctica e utilitaria, e a arte empregouse como un instrumento de propaganda ao servizo do Estado e dos emperadores. A arquitectura destacaba polo uso do arco, da bóveda, da cúpula e dun formigón moi resistente que permitiu construír edificios... Continuar leyendo "Monumentos romanos: Arco de Tito, Panteón de Roma y Teatro de Mérida — fichas, estilo y vocabulario" »

Errealismoa

XIX. mendearen bigarren erdian garatutako korrontea da, eta garai honetan helburu politikoak nabarmendu ziren, aurreko urteetan gertatu ziren iraultzekin bat eginez (langile mugimenduaren sorrera, besteak beste). Objektibotasuna bilatzen du garai honek, erromantizismoan bilatzen zen subjektibotasunaren kontra. Erlijio, mitologia eta gerra gaiak alde batera utzi, eta gaur egungo gaiak edo langileen egoera salatzen zuten gaiak lantzen zituzten. Momentu hori arte "irudikagarria ez zena" margotzen hasi ziren (eszena ez-garrantzitsuak).

Émile Zola idazlearen naturalismoarekin konparaketa handiak ditu, honek errealitatea modu oso gordin batean islatzen zuelako, errealismoa muturrera eramanez. Hartzaileen eta artisten artean talka bat gertatu... Continuar leyendo "Artearen Bilakaera: Errealismotik Abangoardietara" »

Neoklasizismoa: Jatorria, Estetika eta Testuingurua

Neoklasizismoa XVIII. mendearen amaieran sortu zen eta XIX. mendean zehar garatu zen, batez ere 1775 eta 1850 artean barne diseinuan. Estilo honek garai hartako egoera politiko, sozial eta intelektualari erantzun zion.

Testuinguru Politiko eta Intelektuala

• Politikoki: Europan bi joera nagusi zeuden: monarkia absolutuak eta despotismo ilustratua (Frantzian, Espainian, Austrian), eta sistema parlamentarioak eta burgesiaren hazkundea (Britainia Handian eta Herbehereetan). Aldi berean, industrializazioaren lehen urratsak ematen hasi ziren.
• Intelektualki: Ilustrazioa zen testuinguru nagusia. Arrazionaltasuna, hezkuntza laikoa, metodo zientifikoa eta liberalismo ekonomikoa bultzatu ziren. Botere tradizionalen

Erromantizismoa

Artista, errealitatea kopiatu beharrean, bere irudimenaz eta sentimenduez baliatuko da errealitate horrek berarengan sortzen dituen sentsazioak islatzeko. Ondorioz, artistaren subjektibitatea nagusituko da Erromantizismoan. Hortaz, artistaren eta bere obraren autonomia nagusituko da.

• Paisaia izango da artista erromantikoen gai gustukoena, naturaren ikuskizun gisa. Paisaia jada ez da izango eszenatokia, baizik eta margolanen protagonista: artistak paisaietan adieraziko ditu naturak berarengan sortaraziko sentimenduak, sublime gisa sentiaraziak. Askotan, elementu fantastikoak ager daitezke.
• XIX. mendeko bidaiariek egindako bidaia exotikoak inspirazio iturria izango dira. Exotismoak Europar zibilizazio arrazionalaren aurrean ihesaldia

A. Arkitektura eta Hirigintza XIX. Mendean

XIX. mendean, arkitekturak eta hirigintzak aldaketa sakonak izan zituzten Industrializazioaren eraginez. Aro berri batek material berriak (burdina, altzairua eta beira) eta eraikuntza-teknika modernoak ekarri zituen. Hala ere, aldi berean, estilo historizistak eta eklektikoak nagusitu ziren, iraganeko estiloei erreferentzia eginez.

A.1. Joera Historizistak eta Eklektikoak

Historizismoa

XIX. mendean, arkitektoek estilo historikoak berreskuratu zituzten, hala nola, neogotikoa, neoklasizismoa eta neorromanikoa. Estilo hauek iraganarekiko nostalgiarekin eta nazio-identitatearen bilaketarekin lotuta zeuden.

Eklektizismoa

Estilo desberdinak nahasten zituzten proiektuak ziren, batzuetan nahasketa bitxiak sortuz.... Continuar leyendo "Arkitektura eta Hirigintza: XIX. Mendetik XXI. Mendera" »

Temps Verbals en Anglès: Guia Ràpida

Aquesta secció presenta una guia concisa dels temps verbals més comuns en anglès, amb exemples pràctics i notes sobre l'ús.

Passat (Past)

• Past Simple: I ate / jo menjava (o vaig menjar)
• Past Continuous: I was eating / jo estava menjant
• Past Perfect: I had eaten / jo havia menjat
• Past Perfect Continuous: I had been eating / jo havia estat menjant

Present

• Present Simple: I eat / jo menjo
• Present Continuous: I am eating / jo estic menjant
• Present Perfect: I have eaten / jo he menjat
• Present Perfect Continuous: I have been eating / jo he estat menjant

Futur (Future)

• Future Simple: I will eat / jo menjaré
• Future Continuous: I will be eating / jo estaré menjant
• Future Perfect: I will have eaten / jo hauré menjat
• Future

Arte Gotikoaren Ezaugarriak

Arkitektura Gotikoa

• Garaiera eta Argitasuna

  Espiritualtasun berri batek argi eta grina erakusten du, honen adibidea katedral gotikoa da. Katedrala lerro bertikala izango da eta hau azpimarratzeko, zutabeak luzatzen joango dira. Bestetik, triforio horizontalak desagertu egingo dira. Adibidez: Notre Dame, Laon. Kanpoko orratzak 153 m eta Beauvaisko nabe zentralak 51 m.

  Argitasuna Jainkoaren presentzia adierazteko da. Leihoetako beirate koloretsuek Bibliako pasarteak irudikatzen dituzte. Rosetoi handiak ere erabiltzen dira hau erakusteko. Adibidez: Mallorkako katedraleko 13 metroko rosetoia.

• Arku Zorrotz eta Gurutze-Gangaren Erabilera

  Arku zorrotzarekin hobeto desbideratuko dira arkuaren zeharkako bultzadak, eta gurutze-gangak