Zelularen egiturak eta organuluen funtzioak: taula laburpena
Clasificado en Biología
Escrito el en 
euskera con un tamaño de 6,94 KB
Actualizado el
Resumen
Dokumentu honek zelula prokariotoen eta eukariotoen egitura nagusiak eta organuluak aurkezten ditu taula batean. Mintz plasmatikoa, nukleoa, zitoplasma eta organulu nagusien (erribosomak, erretikulu endoplasmatikoa, Golgi aparatua, mitokondriak, kloroplastoak, bakuolak eta abar) deskribapena, kokapena eta funtzioa ikasiko dituzu. Taulak ere adierazten du zein organulu dauden animalia-, landare- edo prokariota-zelulan.
Puntos clave
- Mintz plasmatikoa lipidoz osatuta dago eta zelularen sarrera eta irteera kontrolatzen du.
- Nukleoak material genetikoa (DNA) du eta zelularen jarduera gidatzen du.
- Erribosomak proteinak sintetizatzen dituzte.
- Erretikulu endoplasmatiko zimurtsuak proteinak sintetizatzen ditu; leunak lipidoak.
- Mitokondriak zelularentzat energia sortzen dute arnasprozesuen bidez.
- Kloroplastoak fotosintesia egiten dute eta klorofila gordetzen dute; landare-zelulan bakarrik daude.
- Pareta zelularra landare-zelulen kanpoko geruza zurruna da, zelulosaz osatua.
Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba
Zelula — Egiturak eta organuluak
Taula: organuluen definizioak eta funtzioak
¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨ | Definizioa | Deskribapen fisikoa | Funtzioa | Zer zelulatan dago? Prokariotoa Animalia Landare | Irudia | ||||
Mintz plasmatikoa | Zelula inguratzen duen geruza fina da; zelula babesten du eta ingurunearekin substantzia-trukea erregulatzen du. | Lipidoz osatuta dago, eta bertan proteinak txertatzen dira. | Zelulan sartzen diren (elikagaiak) eta zelulatik irtetzen diren (hondakinak) substantzia guztien garraioa kontrolatzen du. Aldi berean, zelularen babesaz arduratzen da. | X | X | X | |||
Nukleoa | Nukleo-mintza eta nukleoloa. 3 osagai: bilgarri nuklearra (nukleoloa eta kromosomak babesten ditu), kromosomak (DNA kokatzen da) eta nukleoloa. | Zelularen jarduera gidatzen duen material genetikoa (DNA) du barruan. Material genetikoa bikoiztu, gorde eta zelula berriei transmititzen laguntzen du. | X | X | |||||
Zitoplasma | Urtsu likido batez osaturik dago, nukleoaren eta mintzaren artean kokatuta. Organulu ezberdinez osatuta dago. | Organuluak barnean ditu eta substantziak disolbatuta daude bertan. | X | X | X | ||||
Organuluak | Mintzik | Zitoeskeletoa | Zuntz sare baten itxura du. | Zelulari forma ematen dio eta haren mugimendua kontrolatzen du. Elementuen garraioa errazten du (adibidez, trenbideen antzera). | X | X | |||
Zentrioloak | Bi zuntz-zilindroz osatutako egitura. | Kromosomen mugimendua kontrolatzen dute zelula zatitzeetan. | X | ||||||
Erribosomak | Bi atal itsatsiz osatutako organuluak dira. | Proteinak sintetizatzeaz arduratzen dira. | X | X | X | ||||
Mintzik | Besikulak | Mintzez osatutako esferak dira. | Substantziak garraiatu eta bildu egiten dituzte. | X | X | ||||
Erretikulu endoplasmatikoa | Nukleoaren inguruan dago, tolesturak ditu eta zimurtsu edo leun izan daiteke. Zimurtsuak: erribosomak itsatsita ditu. Leunak: ez ditu erribosomarik. | Zimurtsuak: proteinak sintetizatzen ditu. Leunak: lipidoak sintetizatzen ditu. | X | X | |||||
Golgi aparatua | Sakulu eta tubo multzo bat da. | Erretikuluan sortutako substantziak aldatzen ditu eta besikulak sortzen ditu substantzia horiek gordetzeko. | X | X | |||||
Lisosomak | Mintza bakar batez inguratuta dauden esferak. | Partikulak digeritzen dituzte. | X | X | |||||
Mitokondria | Luzanga formakoa. Barruko mintzan tolestura asko ditu. Bi mintz ditu. | Energia sortzen dute zelularentzat, zelularen arnasprozesuen bitartez. | X | X | |||||
Bakuola | Mintzez inguratutako globuluak dira. Landare-zelulek normalean bat izaten dute eta handia izaten da; animalia-zelulek askotan ugariak eta txikiak izaten dira. | Substantziak gordetzea eta zelularen presioa (turgorea) kontrolatzea. | X | X | |||||
Kloroplastoak | Barruan tilakoideak ditu. Berde kolorekoak dira. Bi mintz dituzte. | Klorofila gordetzen dute eta fotosintesia burutzen da bertan. | X | ||||||
Pareta zelularra | Kanpotik mintzari atxikita dagoen kutxa zurrun bat da. Nagusiki zelulosaz osatuta dago. | Pareta honek landare-zelulei euste-funtzioa ematen die eta forma poliedrikoa ematen die. | X | X | |||||
Oharra
- Testu nagusia egokitu eta zuzentzen da, hizkuntza eta ortografia arauak jarraituz.
- Taulan agertzen diren 'X' markek organulu edo egituraren presentzia adierazten dute organismo motaren arabera.
Preguntas frecuentes
Zein da mitokondrien funtzio nagusia?
Mitokondriek energia sortzen dute zelularentzat, zelularen arnasprozesuen bidez. Bi mintz dituzte, eta barruko mintzak tolestura asko ditu.
Zein organulu daude soilik landare-zelulan?
Landare-zelulan pareta zelularra eta kloroplastoak daude. Kloroplastoek klorofila gordetzen dute eta fotosintesia burutzen dute.
Zer egiten dute erribosomek?
Erribosomak proteinak sintetizatzeaz arduratzen dira. Bi atal itsatsiz osatuta daude.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.