XX. Mende Hasierako Gizarte eta Industria Eraldaketak

Gizarte Klaseak

Taldez aldatzea posiblea zen.

Behe-klaseak

• Lurrik gabeko nekazariak, pobreak eta proletarioak (industriako langileak).
• Fabriketan, meatzetan edo labe garaietan lan egin soldatapean, kualifikazio txikia, baldintza oso txarrak, eskubiderik gabe.
• XIX. mendean langileak antolatzen hasi eta eskubideak aldarrikatzen hasi ziren.

Erdi-mailako klaseak

• Nekazari lurjabeak, artisauak, merkatariak, langile kualifikatuak, saltzaileak eta ogibide liberalak (abokatu, mediku...), funtzionarioak.

Goi-klaseak

• Noblezia eta batez ere burgesia (merkatari handiak, industrialariak eta teknika modernoak aplikatu zituzten nekazari lurjabeak).
• Botere ekonomikoa eta politikoa eskuratu zuten.

Bigarren Industria Iraultza (1871)

Energia eta Industriak Berriak: Siderurgia

• Siderurgia: Altzairu kalitate handikoa eta kostu baxua (Bessemer prozesua). Aurrerapenak automobil, hegazkin eta armamentuan.
• Industria kimikoa: Farmazia eta produktu kimikoak.
• Energia: Elektrizitatea eta petrolioa ikatzaren ordez. Enpresa berriak (Philips, Siemens). Barne-errekuntzako motorra eta petrolioa $\rightarrow$ plastikoak.

Garraio eta Komunikazioaren Garapena

• Trenbideak: Altzairua burdinaren ordez. Trenbide sareak (Europa, AEB).
• Izoztutako nabigazioa: Burdinazko eta altzairuzko ontziak, espazio handiagoak. Suez (1869) eta Panama (1914) kanalez.
• Automobila eta hegazkina: Automobila barne-errekuntzako motorrarekin. Ford eta T modeloak (produkzioa seriean): prezioak jaitsi, soldata altuagoak $\rightarrow$ kontsumoa handitu.

Potentzia Industrial Berriak

• Potentziak: AEB, Alemania eta Japonia Erresuma Batua ordezkatzen dute (1913).

Kapitalismoaren Globalizazioa (1870-1914)

Lehiaketa eta Finantzak

• Lehiaketa: Enpresak handitzen dira, monopolioak (trusts), eta bankuak industria barruan $\rightarrow$ finantzak (kapitalismo finantzieroa).
• Merkataritza internazionala: Europa manufakturak esportatzen ditu, elikagaiak eta lehengaiak inportatzen. Kapital eta inbertsioen mugimendua handitzen da (Amerikara, Errusia, koloniak).

Demografiaren Hedapena eta Migrazioak

Migrazio masiboak: Europatik Amerikara (60 milioi), batez ere AEB-ra, populazioaren eta industrializazioaren hazkundearen ondorioz.