Vangardas literarias galegas: conceptos e movementos

Resumen

Este documento presenta os conceptos fundamentais das vangardas, como vangarda, ismo, manifesto, caligrama e cadáver exquisito. Tamén describe os principais movementos vangardistas galegos (neotrobadorismo, hilozoísmo e creacionismo) e algunhas editoriais e tendencias literarias relevantes, como a Editorial Galaxia, a Escola de Tebra e o socialrealismo.

Puntos clave

A vangarda é un movemento de renovación estética que afectou a todos os aspectos da arte.
O caligrama é unha composición poética onde as palabras forman un debuxo relacionado co contido, e é a máxima expresión do cubismo.
O cadáver exquisito é unha obra colectiva propia do surrealismo.
O neotrobadorismo, de vangarda moderada, xorde nos anos 20 pola redescuberta da poesía medieval galega.
O hilozoísmo atribúe á paisaxe cualidades humanas e combina metáforas vangardistas con formas tradicionais.
O creacionismo é o movemento máis rupturista da vangarda plena e crea unha realidade autónoma mediante a xustaposición de imaxes.

Ponte a prueba

Conceptos fundamentais das vangardas

Vangarda

Movemento de renovación estética que revolucionou todos os aspectos da arte.

Ismo

Diversas escolas estéticas que canalizan as necesidades de expresión dunha sociedade que ansia a modernidade. Tamén, un ismo é cada unha das diferentes formas de renovar a arte.

Manifesto

Escrito redactado por unha persoa ou un grupo onde dan a coñecer a súa ideoloxía e intencións. Único manifesto galego: Máis Alá, de M. Antonio e Álvaro Cunqueiro.

Caligrama

Composición poética onde as palabras forman un debuxo relacionado co contido do poema. É a máxima expresión do cubismo.

Cadáver exquisito

Obra colectiva conxunta a partir dun texto ou debuxo. Propio do surrealismo.

Movementos vangardistas galegos

Neotrobadorismo

Ismo da vangarda moderada que xorde nos anos 20 pola redescuberta da poesía medieval galega. Recupera recursos como o paralelismo ou o leixapren e trata temas como:

O amor
A ausencia amorosa
A alba
A natureza

Aínda que se baseaba na tradición, buscaba a innovación.

Hilozoísmo

Ismo da vangarda moderada que se basea na paisaxe, pero sen o enfoque ruralista tradicional. Elimina a presenza humana, atribuíndolle á paisaxe cualidades humanas. Combina metáforas vangardistas e léxico innovador con formas tradicionais como versos curtos, rima asoante e o octosílabo.

Creacionismo

Ismo da vangarda plena que prescinde da realidade, creando unha autónoma mediante a xustaposición de imaxes e o existencialismo, evitando o sentimentalismo, a rima e a musicalidade moderna. É o movemento máis rupturista.

Editoriais e tendencias literarias

Editorial Monterrey

Fundada en 1950 en Vigo por Xosé María Álvarez Blázquez, esta editorial nace como extensión da Libraría Monterrey. Destaca polas súas coidadas edicións que supoñen unha rara avis no panorama editorial galego.

Editorial Galaxia

Fundada en 1950 en Vigo por un grupo de intelectuais do Partido Galeguista e da Mocidade Galeguista, baixo a dirección de Otero Pedrayo. Foi impulsora da renovación literaria galega, publicando obras significativas e promovendo a literatura tanto narrativa como dramática.

Escola de Tebra

Tendencia poética baseada na poesía de desgarramento e angustia, presidida polo conflito da persoa consigo mesma. Chamouse así pola versión atormentada da vida que ofrecía.

Socialrealismo

Liña temática da poesía de Celso Emilio Ferreiro na que se denuncia a falta de liberdades que se daba na sociedade.

Preguntas frecuentes

Que é o caligrama?

O caligrama é unha composición poética onde as palabras forman un debuxo relacionado co contido do poema. Considérase a máxima expresión do cubismo.

Que é un cadáver exquisito?

É unha obra colectiva realizada a partir dun texto ou debuxo, propia do surrealismo.

Que características ten o neotrobadorismo?

É un ismo da vangarda moderada que xorde nos anos 20 pola redescuberta da poesía medieval galega. Recupera recursos como o paralelismo e o leixapren, e trata temas como o amor, a ausencia amorosa, a alba e a natureza.

Que é a Escola de Tebra?

É unha tendencia poética baseada na poesía de desgarramento e angustia, presidida polo conflito da persoa consigo mesma. Recibe o nome pola versión atormentada da vida que ofrecía.