Tributuak eta Tributu Motak: Zerga Sistema Euskadin

Economía3,43 KB

Tributuen bidez lortzen ditu Estatuak aurrekontuetan ezarrita dituen diru-sarrera gehienak. Tributuak derrigorrez ordaindu behar dituzte herritarrek.

Tributu mota nagusiak

  • Tasak

    Erakunde publiko bati emandako diru-prestazioak dira, zerbitzu edo jarduera baten truke ordaintzen direnak.

  • Kontribuzio Bereziak

    Obra publikoei edo zerbitzu publikoei esker ondasunek izandako balio-handitzea zergapetzen dute. Partikular batek ordaintzen du erakunde publiko batean, baina dagokion obra edo zerbitzu publikoaren onura ez du zerga ordaintzen duen horrek soilik jasotzen, gizarteak baizik. Adibidez: Urbanizazio-lanetan.

  • Zergak

    Ordain zuzenik gabe administrazio publikoek zergapekoei eskatzen dizkieten ordainketak dira. Diru horrek ez du helburu zuzenik. Adibidez: PFEZ (Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga).

Zergen sailkapena

1. Zerga Zuzenak

Pertsonak edo enpresak zuzenean zergapetzen dituzten zergak dira, etekina lortu dutelako edo beren jabetzako ondasun bat erabiltzeagatik.

Foru Aldundiko Zerga Zuzenak
  • Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ): Bere lanetik, kapitaletik edo beste diru-sarrera batzuetatik errentak lortu dituzten pertsonek ordaintzen dute.
  • Sozietateen gaineko Zerga (SZ): Merkataritza-sozietateek ordaintzen dute, lortu dituzten etekinen eta irabazien araberakoa da ordaintzen duten zenbatekoa.

    Zerga-tasa zerga-oinarriari ezartzen zaion ehunekoa da. Espainian %30ekoa eta Euskadin %28koa (Oharra: tasa orokorrak aldatu egin daitezke).

Toki Administrazioko Zerga Zuzenak
  • Ekonomia Jardueren gaineko Zerga (EJZ): Enpresa-jarduera, jarduera profesionala edo jarduera artistikoa egiten duten pertsonek ordaintzen dute.
  • Ondasun Higiezinen gaineko Zerga (OHZ): Udal-mugartearen barruan dauden higiezinak zergapetzen ditu, direla landakoak, hirikoak edo bereziak.

2. Zeharkako Zergak

Pertsonen ondasunen edo zerbitzuen kontsumoa zergapetzen dute, bai eta ondasunen eta eskubideen eskualdatzeak ere.

Foru Aldundiko Zeharkako Zergak
  • Balio Erantsiaren gaineko Zerga (BEZ)

    Eragiketa ekonomiko gehienetan ordaintzen da. Erositako ondasunen edo zerbitzuen balioaren ehuneko bat ordaintzen da.

    Balio erantsia da ekoitzitako ondasunen balioaren eta hori ekoizteko erabilitako lehengai eta bitarteko beste ondasun batzuen kostuaren arteko aldea. BEZa balio erantsi horren gaineko zerga da.

    Zergapetzen dituen eragiketak:

    • Enpresaburuek eta profesionalek emandako ondasunak eta zerbitzuak.
    • Enpresaburuek, profesionalek eta partikularrek egindako ondasun-inportazioak.

    Gaur egun hiru zerga-tasa daude:

    1. Tasa Oso Murriztua: %4 (premiazko produktuak).
    2. Tasa Murriztua: %10 (ohiko etxebizitza berriari, garraioari...).
    3. Tasa Orokorra: %21.
  • Zerga Bereziak

    Kontsumo jakin batzuen gaineko zerga da, zenbait ondasunen fabrikazioa, inportazioa eta zenbait ibilgailuren matrikulazioa ere zergapetzen dituena.

    Hauek dira nagusiak:

    • Tabako-laboreen gaineko zerga.
    • Elektrizitatearen gaineko zerga.
    • Hidrokarburoen gaineko zerga.
    • Alkoholaren gaineko zerga.

Descargar

PDF Word HTML