Os Textos Prescriptivos e a Sintaxe da Oración Simples en Galego
Os Textos Prescriptivos e a Sintaxe
Prescribir significa ordenarlle ou mandarlle algo a alguén. Algúns textos conteñen ordes e normas coas que o emisor pretende regular o comportamento do receptor. A finalidade principal é dirixir dita conducta.
Estrutura dos Textos Prescriptivos
- Meta: O obxectivo das normas ou instrucións do texto.
- Programa: O conxunto de normas ou instrucións que debe seguir o receptor para conseguir a meta.
Nas instrucións, a orde é cronolóxica, mentres que nas normas non necesariamente.
Linguaxe dos Textos Prescriptivos
Posúen unha linguaxe clara, breve e concisa. Predominan as formas verbais en imperativo, infinitivo e as construcións co pronome impersonal se.
Complementos do Núcleo Verbal
O verbo funciona como núcleo do Sintagma Verbal (SV) e pode ir acompañado de diversos sintagmas que realizan a función de complementos.
O Complemento Directo (OD)
Só se atopa en predicados verbais e nomea o ser ou obxecto que recibe directamente a acción do verbo.
Recoñecemento do OD
- Forma: Adoita estar constituído por un Sintagma Nominal (SN) ou un Sintagma Preposicional (SPrep) introducido pola preposición a, ou coma un pronome átono de OD.
- Pronominalización: Cando o sintagma se pode substituír polos pronomes o, a, os, as ou calquera dos seus alomorfos.
- Concordancia: Se variamos o número do verbo, o OD non varía.
- Transformación en pasiva: Ao pasar a oración a pasiva, o OD transfórmase en suxeito paciente.
O Complemento Indirecto (OI)
É o complemento verbal que designa o destinatario da acción nomeada polo conxunto do verbo máis o OD.
Recoñecemento do OI
- Forma: Preséntase como un SPrep introducido pola preposición a ou como un pronome persoal átono.
- Pronominalización: Cando o sintagma se pode substituír polos pronomes lle / lles.
- Transformación a pasiva: Ao transformar a oración a pasiva, o OI non varía.
O Complemento Preposicional (C. Prep.)
É un complemento que vai introducido por unha preposición esixida estritamente polo verbo.
Recoñecemento do Complemento Preposicional
- Forma: Preséntase sempre coma un SPrep introducido polas preposicións a, de, en ou con.
- Pronominalización: Só se pode substituír por unha forma tónica precedida de preposición.
O Complemento Circumstancial (CC)
É o complemento que expresa as circunstancias que enmarcan a acción verbal. Pode aparecer tanto en predicados nominais coma verbais.
Recoñecemento do Complemento Circumstancial
- Forma: Pode desempeñar esta función un adverbio, un SPrep ou un SN.
- Adverbialización: Pódese substituír por un adverbio.
- Supresión: Moitas veces pódese suprimir sen que o sentido fundamental da oración varíe.
O Complemento Axente (C. Ax.)
É o complemento que nomea o ser que realiza a acción nas oracións pasivas.
Recoñecemento do Complemento Axente
- Forma: Preséntase coma un SPrep introducido pola preposición por.
- Transformación en activa: Convértese no suxeito da oración activa.
O Complemento Predicativo (C. Pred.)
Expresa, nas oracións de predicado verbal, unha calidade ou un estado do substantivo ao que se refire.
Recoñecemento do Complemento Predicativo
- Forma: Desempéñao un Sintagma Adxectival (SAdx), aínda que ás veces pode facelo un SN ou un SPrep.
- Concordancia: O C. Pred. concorda en xénero e número co substantivo ao que se refire.
- Adverbialización: Cando se suprime, deixa habitualmente como resto o adverbio así.