Soinuaren eta Argiaren Oinarrizko Ezaugarriak

Soinua

Soinua: Gorputzaren bibrazioaren eraginez sortzen den fenomeno fisikoa da.

Hedapenaren ezaugarriak

• Ingurune materiala behar du, ez da hutsean hedatzen.
• Lerro zuzenean eta alde guztietara hedatzen da.
• Energia garraiatzen du.
• Hedapen-abiadura ingurunearen araberakoa da.

Soinuaren ezaugarriak

• Intentsitatea (Bolumena): Soinu apalak eta ozenak bereizten dituen ezaugarria da.
• Tonua: Soinu altuak eta baxuak bereizten dituen ezaugarria da.
• Tinbrea: Soinuaren jatorria bereizten duen ezaugarria da.

Soinuaren portaera eta uhinak

Uhinak: Energia espazioko puntu batetik bestera hedatzeko moduak dira uhinak.

Soinuaren abiadura: Airean 340 m/s eta uretan 1500 m/s.

Soinuaren portaera: Objektu biguna aurkitzen badu, xurgatu egingo du; objektu gogorra bada, itzuli egingo du.

Oihartzuna: Soinu baten errepikapen garbia da. Soinuak jotzen duen oztopoa 17 m edo urrunago badago, portaera islatu egingo da.

Erreberberazioa: Soinu baten errepikapen nahasia da. Oztopoa hurbil dagoenean (17 m baino gutxiago), itzulian datorren soinua ez dugu desberdintzen.

Argia

Argia: Uhinez osatuta dago. Argiari esker ingurunea ikusten dugu; norabide guztietan eta lerro zuzenean hedatzen da.

Argiaren portaera

Islapena: Argi-izpiak lerro zuzenean hedatzen dira, eta ispilu edo gainazal leundua duen gorputz batera iristen direnean islatu egiten dira.

Errefrakzioa: Argi-izpiak inguru jakin batetik bestera aldatzen dira (airetik uretara, esate baterako). Inguru batetik bestera aldatzerakoan, argi-izpi horien abiadura aldatu egiten da.

Ostadarraren hedapena

Eguzkiaren argi-izpi zuriak ur-tanten barnetik pasatzen direnean, koloretan deskonposatzen dira, euri-tanta horiek guztiak prisma txikiak balira bezala.

Koloreak: Eguzkitik datozen argi-izpiek objektu bat argitzen dutenean, objektu horrek xurgatu egiten ditu izpi batzuk.

Lenteak

Argia era kontrolatuan desbideratzeko gaitasuna duten gorputz gardenak dira.

• Dibergente: Argia sakabanatzen dute.
• Miopia: Irudia erretinaren aurrean sortzen da.
• Konbergente: Argia biltzen dute.
• Hipermetropia: Irudia erretinaren atzean sortzen da.