Pertsonaien deskribapenak
Otras materias4,07 KB
● XX mendean hasi zen: perspektibismoa, denbora narratiboaren etendura, munduan egoteko eta sentitzeko modu berria iradokitzen, eredu lirikoak errealitate berriak testuratzen dizkigu.
● Lanak: Joaneko bidaia, Gaua eta eguna, Jakob-en gela. Garrantzitsuenak: Mrs. Dalloway, Farorantz, Orlando, Olatuak.
● Farorantz (1927) eleberrian, askozaz ere armiarma sare konplexuagoa osatzen dute protagonisten bakarrizketa eta solasek. Ramsaytarrek farorantz egiten duten txangoa da nobela honetako aitzakia narratiboa, era berean, denbora jauzi nabarmenek garai desberdinetan bizi izandako emozio eta asaldurak kontatzen dizkigute. 1914ko arratsalde batean ezinezkoa izan zen irteera bat 10 urte geroago egitea lortzen dute pertsonaiek, baina ordurako zenbait protagonista (Mrs. Ramsay garrantzitsua dena nobelan) hilik daude. Pertsonaien pertzepzioen mosaikoa Lily Briscoe pertsonaiak margotzen duen koadroarekin osatzen da.
Franz Kafka
● Nobelagintzari dagokionez, alemanaren eremuan, Alemania nahiz Austria-Hungariar inperioa barneratzen zituen herrialdeetan jaiotzen dira, alemanezko nobelagintzaren berritzailerik aipagarrienak, mundu modernoaren belagintzan berritzailerik aipagarrienak, mundu modernoaren alderdi absurdoenez, bakardadez beteriko izakiez mintzatuko dira.
● Pragako idazle ezagunena: Franz Kafka (alemanez idatzi, txekiarra zen, judutarra, prosa)
● Kafkak zuzenbide ikasketak amaitu eta orduan ezagutu Max Brod. 1907an funtzionario plaza lortu zuen aseguru agentzia batean eta eguneroko lanak gehi idazten ematen zituen gaiek izugarri ahuldu zuten bere osasuna, larriki gaixotu zen Kafka 1922an eta erretiroa eskuratu zuen.
● Literatura idaztea zen Kafkaren pasioa eta ezkontzear egon zen lau aldietan ere, horixe izan zen berarentzat aitzakia nagusia.
● Lanak: Itxuraldaketa, Kondena, Aitari gutuna, Presondegi kolonian..
● 1924 hil zen, tuberkulosiak jota. Gazterik hil zen, bere lagun Max Brodek ez zuen haren obra erretzeko utzitako agindua bete eta Kafka lanak eman zituen argitara. Nouveau roman (Nobela berria)
● Nobelagintza berriak auzitan jarriko du pertsonaiaren beraren irudi eta garrantzia:
Kafka edo Becketten hainbat lanetan bezala, giza ezaugarririk gabeko, izenik gabeko, iraganik gabeko.. Pertsonaiekin egiten dugu topo.
● Narratzaile orojakiletik lekukora pasatzen da. (ikusten duena kontatzen du)
● Pertsonaien analisi psikologikoa saihestu egiten da, objektuen eta ekintzen fenomenologia hutsa proposatuz. Gauza, objektuak, inguratzen gaituen mundua oro har, ez dira beste ezeren adierazle. Presentzia hutsa da. Munduan egoteko modua.
● Denborari eta espazioari dagokionez ere, nobelagileok mende hasierako
berrikuntzak (barne bakarrizketa, denbora jauziak, espazio itxi-mugagabeak..) egingo dituzte ere.
● Nobelaren forma aldatu egiten da.
● Irakurleak interpretatu beharko dute nobela
● Garrantzitsua: Claude Simon, M. Yourcehar, M. Duras.Idazle existentzialistak: Sartre, A. Camus eta S. De Beauvoir Sartreren eta Camusen ibilbideetan elementu komun asko daude.
o Gertaera historiko berberak bizitzea egokitu zitzaien (Bigarren Mundu
Gerra eta erresistentzia) eta lerro berean jardun zuten.
o Eleberriaz eta antzerkiaz baliatu ziren mundu ikuspegi filosofikoak espresatzeko orduan: Jainkoaren ukazioa, gizakiaren askatasuna, egonezina, absurdoa.
o Bere garai eta munduarekin konprometitu ziren, injustiziaren aurka konprometitu ere.
o Camusek eta Sartre. Obrak: Camus → Goragalea. Sartre → Atzerritarra.
o Emakumearen berdintasun eta askapenaren aldeko ikurra bihurtu zen
Simone de Beauvoir –> Bigarren sexua liburuarekin.