Perpaus jokatua

E)LA

ELA eta EN perpaus jokatuetan aurkitzen ditugun atzizkiak Dira. Bi atzizki hauek sintaktikoki konplementatzaile kategoariaren barnean Sartzen ditugu.

Atzizki hauekin lotuta beste atzizki batzuk daude oinarrian Bietako bat dutenak: elako, elakoan,elarik,enez...

Sailkapenari dagokionez, bi sailetan banatzen dira ELA Perpausak: batetik, ELA ATZIZKIDUN PERPAUS OSAGARRIAK ta bestetik ADJUNKTUAK. Itxura bera dute baina kokagune eta esanahi desberdina.

HAUTAKARIA: zein, edo, hala, nahiz, nahi beste…

AURKARIA:baina, ordea, baizik, hala ere, aitzitik, izan Ezik, ezpada

EMENDIOZKOA:eta, ere bai, ere ez, baita ere, ezta ere,

KONPLETIBO, JOKATUGABEA:etortzeko esan diot

KONPLETIBO JOKATUA: pistola aterako duela esan du lapurrak

KAUSA PERPAUSA, JOKATUA: bere Urteurrena delako eraman ditut loreak hilerrira///aspaldian ez dugu
Mikel Ikusi, atzerrian baitago///larunbatean la raíz taldea ikustera joan nintzen, Zeren eta nire talderik gogoenetariko bat den///igerilekura noa, solbaldeko Minez nago eta

KAUSA PERPAUSA, JOKATUGABEA klasera joateagatik ez duzu azterketa Gaindituko//zure urtebetetzea izatearren, traguak zuk ordainduko dituzu

ONDORIO PERPAUSA/ KONTSEKUTIBOAK hain da polita, non herriko Mutil guztiak berataz maiteminduta dauden///

P.KONTSESIBOA, JOKATUA goiz altxatu Banaiz ere, klasera berandu ailegatu naiz/// datorrena datorrela tinko Mantenduko naiz///

P.KONTSESIBOA, JOKATUGABEA partidua irabazi ez arren, harro gaude Egindako lanaz///nahiz eta eguraldi txarra egin, ondo pasatuko dugu///nahiz eta Eguraldi ona egin ez, ondo pasatuko dugu///azterketan kale egiteagatiik, ez Duzu zertan larritu//kosta ahala kosta gainditu behar dt

DENBORAZKO P,JOKATUA

DENBORAZKO P, JOKATUGABEA etxera Heldu orduko, afaldu egingo dut/// eta gero, bezain laster, heldu eta berehala,

BALDINTZAZKO P, JOKATUGABEA: igeri Egin ezean, baleak jango zaitu/// kasinora joanez gero, dirua galtzeko aukera Dago///eguraldi onik egin ezik, kontzertua bertan behera geldituko da

BALDINTZAZKO, JOKATUA isiltzen Banaiz, ez du inork hitz egingo///kamiseta handiagoa izango balitz, zalantzarik Gabe erosiko nuke/// Astirik baldin bazuen, egunero telefonoz deitzen zidan

HELBURUZKOA, JOKATUGABEA dirua Irabazteagatik joaten da kasinora///partidua irabazteko, izerdi asko bota  behar duzue///leihoa zabaltzera noa

HELBURUZKOA, JOKATUA????

ZEHAR GALDERA, JOKATUGABEA badakite Partidua nola irabazi/// egoera latzenetan badakizu zer egin

ZEHAR GALDERA, JOKATUA lana Entregatu duzun jakin nahi dut///ez dakit mendira joango diren

MODUZKOA, JOKATUGABEA gaur Atzo moduan mozkor mozkor eginda nago

MODUZKOA, JOKATUA argazkian Ikusi ahal duzun moduan, herriko plaza agertzen da///nire aitak sukaldatzen Duen bezala sukaldatu nahi nuke nik ere///esan didazunari jarraituz egin dut Arrosa

KONPARAZIOZKOAK zu ez zara dirudizun Bezain ona///ematen duena baino larriagoa da///zenbat eta diru gehiago Irabazten dudan, orduan eta gehiago gastatzen dut//

ADITZAREN OSAGARRIA, SUBJETU FUNTZIOA, JOKATUA ziurtatzen dizut ikasgaia zaila dela

Subjuntiboa indikatiboari kontrajartzen zaion aditz mota da Eta gogoa, subjetibotasuna eta borondatea adieraz dezake. Subjuntiboa beti Mendeko perpausetan agertuko zaigu

Bestetik, Euskaraz, subjuntibozko aditz jokatuek kokapen Finkoa daukatela esan beharra dago:

Aditz oina (ekar)+aditz laguntzailea(*EDIN, *EZAN)

Aditz oinak ez du aspektu markarik edukiko; aditz Laguntzaileak, morfologikoki aztertuz , markatuko ditu denbora, zein Argumentuak.

Perpaus perifrastikoetan subjuntiboak EDIN eta EZAN aditz Laguntzaileak izaten ditu, baina esan beharra dago aditz laguntzaile horien Formak ez direla beti subjuntiboak izango. ADB: naiteke, diezadakezu (ahalera Formak)…

Lehen aipatu dudan moduan gogoa adierazten duten perpausetan Agertuko zaigu.

Adb orokorrak:

1-Yo quiero que venga Mikel.---Mikel etor dadin/dadila nahi Dut

Quiero leer (pro)el libro///liburua irakurri nahi dut.     PRO(NOUN)- DROP(PING):  izenordaina Isiltzeko hizkuntza batzuek erakusten duten gaitasuna.

Yo dudo que vaya (yo/el) a ir---anbiguoa da ez dakigulako nor Joango den///Dudan jartzen dut etorriko den

Ezezko perpausetan:

Mikelek ez zuen esan mendira joan zenik---ez zuen halakorik Esan

Mikelek ez zuen esan mendian egon zela---mendian egon zen Baina ez zuen esan mendian egon zela

Subjuntiboaren erabilera:

1-Predikatu baten osagarrian:

1.1Lehioa Ireki dezazun agintzen dizut

1.2Partidua irabazi dezazula nahi dut

Adibide Hauetan, konpletiboei atzikitzen zaizkien markak ikus ditzakegu: -(E)LA, -(E)N

BestetiK, -tzeko (aditz jokatugabea)
Atzikituz gero, mendeko Eta perpaus nagusiko objektua erreferentzikide izan ohi dira.

-Ohetik altxatzeko esan nizun ---zuri ohetik Altxa zintezela esan nizun

SUBJUNKTIIBOAREN ORDEZ BALDINTZA: NAHIAGO NUKE PREDIKATUAREKIN IDEIA BERA ADIERAZTEN DUGU SUBJUNKTIBOAREN ORDEZ.

NAHIAGO NUKE GALDUKO BAZENU