🔬 8. UD: Oinarrizko Teknika Instrumental Analitikoak

🍎 Sarrera

• Helburua: Elikagai bat osatzen duten osagaiak kualifikatu (zer dagoen identifikatu) eta kuantifikatu (zenbat dagoen neurtu) egiten dute. Metodo hauek azkarrak, malguak eta ekonomikoak dira.
• Analisi motak:
  • Kualitatiboa: Zer elementu dauden identifikatzen du (Bai / Ez).
  • Kuantitatiboa: Elementu bakoitzaren presentzia zehatza (kantitatea) zehazten du.

💧 1. Hezetasuna

• Elikagaien ur-kantitatea zehazten da eta pisuaren % gisa adierazten da. Elikagaiaren % "X" ura da eta % "Y" aterakin lehorra (proteinak, gantzak, azukreak aurkitzen diren tokia).
• Zergatik ezartzen du legediak baimendutako gehieneko ur-edukia?
  1. 🚫 Iruzurrak saihesteko: Produktuaren pisuarekin ez jolasteko (adibidez: esnea, haragia, arrain beiratua...).
  2. 🦠 Mikroorganismoen ugalketa kontrolatzeko: Ura gutxituz bakterio, legamia eta onddoen garapena galarazten da (elikagaia kontserbatzeko).

⚗️ Hezetasuna zehazteko metodoak

• DEAN-STARK METODOA: Destilazioan oinarritzen den metodo fisiko zuzena da. Lagina urarekin nahasten ez den eta ura baino dentsitate txikiagoa duen disolbatzaile organiko batekin (Toluenoa edo Xilenoa) berotzen da. Ura eta disolbatzailea batera lurruntzen eta kondentsatzen dira. Ura, dentsitate handiagoa duelako, behean pilatzen da eta bere bolumena zuzenean neurtzen da hodi graduatuan.
• KARL FISCHER METODOA: Ur-kantitate oso txikiak (traza moduan daudenak) neurtzeko metodo kimiko zuzen bakarra da. Erreakzio kimiko (redox) batean oinarritzen da.
• LEHORKETA ETA LURRINKETA: Labe baten beroaren bidez (105 ºC) ura lurrunarazteko metodo fisiko zeharkakoa da. Pisu galera neurtzen da balantza analitikoarekin (Grabimetria).

🪨 2. Errautsak

• Zer da? Elikagai batean dagoen materia inorganikoa (mineralak) da (kaltzioa, potasioa, burdina...).
• Printzipioa: Errausketa (inzinerazioa) da. Lagin organikoa tenperatura oso altuan (500-600 ºC) erretzen da labe mufla batean. Materia organiko guztia suntsitzen da (gas gisa ihes egiten du) eta mineral hondar zurixka edo grisaxka geratzen da kruziblean.
• Kalkulua (Grabimetria):