Zer da errore sistematikoa eta zer ustegabekoa?

Errore sistematikoa neurketa guztietan gertatzen dena da, neurgailuek eragindakoa. Ustegabekoa aldaketa txikiengatik gertatzen da, eta ekiditeko hainbat aldiz neurtu behar da.

Nola kalkulatzen da errore erlatiboa?

Errore erlatiboa e_r = e / x_benetakoa (edo e / x_neurtua) bezala kalkulatzen da, non e errore absolutua den.

Zer da torloju mikrometrikoa?

Mikrometroak erabiltzen duen torloju bat da, eta haren hari-neurriaren eta emandako bira kopuruaren bidez erregulatzen da egindako distantzia.

Metrologia: neurketa sistemak eta tresnak

Resumen

Dokumentu honek neurketa sistemak eta tresnak aztertzen ditu: sistema metrikoa eta anglosaxoia, angeluen neurketa, neurketa-erroreak eta kalibrazioa. Patroi blokeak, kalibre patroiak, erregela, mikrometroa, konparagailuak eta neurketa tridimentsionaleko makina ere azaltzen dira.

Puntos clave

Sistema metrikoaren patroia metroa da; mikra (0,0001 m), zentimetroa (0,01 m) eta dezimetroa (0,1 m) bezalako unitateak haren multiploak edo azpimultiploak dira.
Sistema anglosaxoiaren patroia yarda da, eta hazbetea 1/36 yarda (25,4 mm inguru) da.
Zirkunferentziak 360 gradu ditu; gradu bakoitzak 60 minutu, eta minutu bakoitzak 60 segundo.
Neurketa-erroreak sistematikoak (neurgailuek eragindakoak) edo ustegabekoak (aldaketa txikiengatik) izan daitezke.
Errore absolutua e = x - x1 da, eta errore erlatiboa e_r = e / x_benetakoa.
Mikrometroak torloju mikrometrikoaren bidez erregulatzen du; distantzia haririk eta emandako bira kopuruaren araberakoa da.
Konparazioz neurtzean, ekoiztutako neurria Df = Dp + D da, non Dp patroiaren neurria den eta D aldea.

Ponte a prueba

Neurtzeko Sistemak

Neurtzeko sistemak hainbat motatakoak izan daitezke, luzerak, angeluak edo bestelako dimentsioak neurtzeko erabiliak.

Longitudeak Neurtzeko

Sistema Metrikoa

Metroa da patroia, eta gainerako unitateak horren multiploak edo azpimultiploak dira, adibidez: mikra (0,0001 m), zentimetroa (0,01 m), dezimetroa (0,1 m).

Sistema Anglosaxoia

Yarda da patroia, eta gainerako unitateak horren multiploak edo azpimultiploak dira. Adibidez, hazbetea (1/36 yarda edo 25,4 mm inguru).

Angeluak Neurtzeko

Zirkunferentziak 360 gradu ditu; gradu bakoitzak 60 minutu, eta minutu bakoitzak 60 segundo.

Neurketa Errorea

Bi motatakoak izan daitezke:

Sistematikoa: Neurketa guztietan gertatzen dena, neurgailuek eragindakoa.
Ustegabekoa: Aldaketa txikiengatik gertatzen dena; ekiditeko, hainbat aldiz neurtu behar da.

Errorea bi modutan adierazten da:

Errore absolutua: e = x - x1 edo e = x - batezbestekoa.
Errore erlatiboa: e_r = e / x_benetakoa (edo e / x_neurtua).

Kalak edo Patroi Blokeak

Prezisio-tailer batean, patroi blokeak dira oinarrizko neurketa-sistema. Kutxan neurri ezaguneko hainbat pieza ditugu, eta pausoak 1 mm, 0,1 mm eta 0,01 mm-koak dira. Edozein neurri neur daiteke 200 mm arte.

Kalibre Patroiak

Bi pieza mihiztatu ahal izateko, ezinbestekoa da haien dimentsioek baldintza batzuk betetzea. Prozedurak arazo garrantzitsu bat dakar: ezin dela buloi gehiagorik egin zulorik gabe. Arazo hori konpontzeko, kalibre patroiak erabiltzen dira. Azken batean, buloia eta erreferentzia-zuloa baldin baditugu, akabo arazoa.

Neurketa Zuzeneko Tresnak

Luzerak neurtzeko aparatu gehienak bi oinarrizko tresnetan oinarritzen dira: eskala graduatua eta doitasun-torlojua.

Erregela Graduatua

Konparazio zuzenaren bidez erabiltzen da, luzera eta eskala graduatua aurrez aurre jarrita. Industriako neurketa-tresnen artean esanguratsuena kalibrea da.

Mikrometroa

Plamer ere deitzen zaio. Mikrometroak torloju mikrometrikoa izeneko torloju baten hari-neurria erregulatzen du; egindako distantzia hari-neurriaren eta emandako bira kopuruaren araberakoa izango da.

Konparagailuak

Neurriak lortzeko beste modu bat konparazioa da. Erreferentziako patroiaren neurri zehatza Dp bada, eta ekoiztutakoaren eta patroiaren arteko aldea D baldin bada, zehatz kalkula daiteke ekoiztutakoaren neurria: Df = Dp + D. Konparatzeko tresna famatuena konparazio-erlojua da.

Dimentsio Metrologia

Neurketa-arazoak konpontzeko, teknika eraginkor batzuk garatu dira. Horren ondorioz, dimentsio-metrologia sortu da. Kalkulu automatikoko sistemen aurrerapenaren ondorioz, neurketa tridimentsionaleko makina sortu da.

Neurketa Tridimentsionaleko Makina

Haztagailua esfera txiki bat da. Makinak esfera horren erdiko puntua non dagoen badaki, eta motor egokia ipiniz gero, edozein punturen irakurketa egin dezake, ezarritako ibilbidean zehar.

Kalibratzea

Metrologiako edozein laborategiren arazorik handienetakoa tresnak kalibratzea da. Ekoiztutako pieza guztiek luzera-unitate bera erabili behar dute, eta, aldi berean, neurgailu guztiek erreferentzia-unitate bera erabili behar dute.